Coś na progu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Coś na progu
The Thing on the Doorstep
Autor Howard Phillips Lovecraft
Miejsce wydania Stany Zjednoczone
Język angielski
Data wydania 1937
Typ utworu opowiadanie grozy
Przekład Robert P. Lipski

Coś na progu (ang. The Thing on the Doorstep) – opowiadanie grozy amerykańskiego autora Howarda Phillipsa Lovecrafta, napisane w sierpniu 1933 roku, a wydane w styczniu 1937. W Polsce ukazało się w tomie opowiadań „Zew Cthulhu”, a następnie kompilacji „Opowieści o makabrze i koszmarze”.

Dom Crowninshieldów w opowiadaniu został stworzony na podstawie prawdziwego budynku - Crowninshield-Bentley House w Salem.

Inspiracje[edytuj | edytuj kod]

Za inspiracje dla dzieła uważa się dwa opowiadania – An Exchange of Souls Barry'ego Paina z 1911 roku, opowiadające o wynalazcy, który skonstruował maszynę do zamiany osobowości, oraz The Remedy H.B. Drake'a z 1925 roku, w którym bohater posiadający zdolności przekazywania umysłu powraca zza grobu, przywłaszczając ciało rannego przyjaciela[1].

Streszczenie fabuły[edytuj | edytuj kod]

Opowiadanie podzielone jest na 7 rozdziałów.

I.[edytuj | edytuj kod]

Daniel Upton, narrator, rozpoczyna od stwierdzenia, iż zastrzelił swojego najlepszego przyjaciela, Edwarda Derby'ego; ma nadzieję, że opis tych wydarzeń dowiedzie, iż nie jest mordercą. Później następuje opis wczesnego życia oraz kariery Derby'ego.

II.[edytuj | edytuj kod]

Pojawia się Asenath Waite, przyszła żona Derby'ego i historia ich poznania.

III.[edytuj | edytuj kod]

Parę lat później ludzie zaczynają spostrzegać zmiany w zdolnościach Derby'ego – ten często zwierza się Uptonowi, opowiadając dziwne historie o Asenath, a także przypuszczając, iż jej ojciec, Ephraim Waite, wcale nie umarł.

IV.[edytuj | edytuj kod]

Upton zostaje wezwany, aby odebrać bredzącego Derby'ego znad Jeziora Chesuncook w stanie Maine. W drodze powrotnej Edward opowiada o tym jak Asenath przerzuca swoją jaźń i sugeruje, że tak naprawdę jej ciało zamieszkuje Ephraim. Przed końcem podróży doznaje drobnego napadu i gwałtownie zmienia osobowość, prosząc Uptona o zignorowanie tego co powiedział wcześniej.

V.[edytuj | edytuj kod]

Parę miesięcy później Derby pojawia się u Uptona i oznajmia, że zmusił Asenath do wyniesienia się do Nowego Jorku. Derby kończy renowację swojego rodowego domu, ale ociąga się z przeprowadzką.

VI.[edytuj | edytuj kod]

Derby ponownie odwiedza Uptona, bredząc o swoim teściu. Upton układa go do snu, jednak rano Derby trafia do szpitala dla obłąkanych w Arkham. Po paru tygodniach Upton zostaje poinformowany, iż Derby odzyskał zmysły, mimo drobnej utraty pamięci; odwiedziwszy przyjaciela Upton orientuje się, że jego ciało zamieszkuje obca osobowość.

VII.[edytuj | edytuj kod]

Upton zostaje wybudzony w środku nocy przez pukanie „układające się w znajomy, używany tylko przez Edwarda, sygnał trzy na dwa”. Otworzywszy drzwi zastaje na progu dziwną, cuchnącą istotę o skarlałej postaci trzymającą list od Derby'ego wbity na koniec ołówka. List wyjaśnia, iż Edward zabił Asenath i pochował ją w piwnicy. Pomimo to udało jej się przejąć władzę nad jego ciałem podczas pobytu w szpitalu, co oznaczało, iż istotą na progu był Derby w rozpadającym się zewłoku Asenath. List kończy się błaganiem o zabicie istoty będącej Derbym. Upton udaje się do szpitala, gdzie strzela do ofiary mając nadzieję, że Ephraim-Asenath nie przeniesie się do nowego ciała.

Źródła[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Joshi i Schultz, s. 264.