Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Uniwersytet Jagielloński
Universitas Iagellonica Cracoviensis Collegium Medicum
Jagiellonian University Medical College
Data założenia 12 maja 1364
Państwo  Polska
Adres ul. św. Anny 12,
31-008 Kraków
Liczba studentów 4822[1]
Rektor prof. dr hab. Wojciech Nowak
Położenie na mapie Krakowa
Mapa lokalizacyjna Krakowa
Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego
Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego
Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego
Ziemia 50°03′44″N 19°56′00″E/50,062222 19,933333
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa
Czapka studencka CM UJ

Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego (CM UJ) – jednostka Uniwersytetu Jagiellońskiego grupująca wydziały medyczne, najstarsza i jedna z większych tego typu w Polsce.

Według ogólnoświatowego rankingu szkół wyższych Webometrics Ranking of World Universities ze stycznia 2014, opracowanego przez hiszpański instytut Consejo Superior de Investigaciones Científicas uczelnia zajmuje 2. miejsce wśród uniwersytetów medycznych i 40. wśród uczelni wszystkich typów w Polsce, a 2509. na świecie[2].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Założona przez króla Kazimierza Wielkiego w 1364 r. Akademia Krakowska posiadała Wydział Medyczny. Jednakże po śmierci króla uczelnia podupadła głównie finansowo.

W 1399 r. umierająca królowa Jadwiga przekazała swoje kosztowności na potrzeby mającego powstać uniwersytetu. Jego nowe otwarcie nastąpiło rok później. Według dokumentu króla Władysława Jagiełły z dnia 26 lipca 1400 r. odnawiającego Uniwersytet, powstały cztery fakultety: prawa, teologii, filozofii i medycyny.

XV-wieczna medycyna w Krakowie (podobnie jak na innych uniwersytetach europejskich) nie miała wielu uczniów, ani profesorów – w tym czasie nikt nie otrzymał w Krakowie stopnia doktora medycyny (do wykonywania praktyki lekarskiej wystarczał wówczas stopień bakałarza).

W 1505 r. drugą katedrę medycyny ufundował Maciej z Miechowa – profesor medycyny, wielokrotny rektor UJ.

Na przełomie XVI i XVII w. istotną dla Wydziału Medycznego postacią był Sebastian Petrycy z Pilzna – w 1862 r. jego postać została umieszczona na berle dziekańskim Wydziału Medycznego obok Kazimierza Wielkiego, św. Jana Kantego i Mikołaja Kopernika.

Po reformie Kołłątaja z 1780 r. Szkoła Główna Koronna (jak wówczas oficjalnie nazywano UJ) składała się z dwóch Kolegiów: Fizycznego i Moralnego. Kolegium Fizyczne oprócz Szkół Matematycznej i Fizycznej obejmowało także Szkołę Lekarską.

Wykładano na niej anatomię, fizjologię, farmację, patologię, internę, chirurgię, położnictwo i materię medyczną (czyli naukę o lekach). Pierwszy profesor Szkoły Andrzej Badurski założył szpital kliniczny (początkowo zlokalizowany w pojezuickim Kolegium św. Barbary na rogu Siennej i Małego Rynku, następnie przeniesiony do karmelitów bosych na Wesołą, po czym przeniesiony przez Macieja Józefa Brodowicza na ulicę Kopernika).

Po III rozbiorze Polski w 1795 r. rząd austriacki początkowo nie wprowadził na uniwersytecie żadnych zmian. W 1805 r. utworzono na Wydziale Lekarskim 11 katedr. Wykładali na nich profesorowie niemieccy i austriaccy. Za czasów Księstwa Warszawskiego, Wolnego Miasta Krakowa (czyli tzw. Rzeczypospolitej Krakowskiej) wykładano po polsku i łacinie, dominowali polscy profesorowie. W okresie wiosny ludów na krótko ponownie rozpoczęła się germanizacja, której aktywnie przeciwstawiał się lekarz, profesor, rektor UJ i prezydent Krakowa Józef Dietl.

Był najsilniejszym wydziałem Uniwersytetu Jagiellońskiego w drugiej połowie XIX i na początku XX wieku[3].

W owych czasach (na przełomie XIX i XX w.) na Wydziale Lekarskim działali m.in.: Ludwik Teichmann, odkrywca kryształków chlorheminy, Napoleon Cybulski, Jan Mikulicz, Alfred Biesiadecki, Tadeusz Browicz, Ludwik Rydygier, Alfred Obaliński, Maurycy Madurowicz, Henryk Jordan, Aleksander Rosner, Jan Piltz i Kazimierz Kostanecki.

Po wybuchu II wojny światowej i Sonderaktion Krakau Uniwersytet został zamknięty. Trwało jednak tajne nauczanie.

W Polsce Ludowej władze oddzieliły Akademię Medyczną od Uniwersytetu Jagiellońskiego w 1950 roku – przyjęła ona nazwę: Akademia Medyczna im. Mikołaja Kopernika w Krakowie. Na łono Alma Mater Akademia powróciła dopiero 12 maja 1993 r. Od tej pory funkcjonuje pod swoją obecną nazwą: Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego. Obecnie stanowi grupę wydziałów Uniwersytetu Jagiellońskiego i jest zarządzana przez prorektora UJ ds. Collegium Medicum.

Budynki dydaktyczne Collegium Medicum (Instytuty, Katedry i Zakłady) znajdują się głównie przy ulicy Kopernika i ul. Grzegórzeckiej oraz okolicach Uniwersyteckiego Szpitala Dziecięcego w Prokocimiu. Część obiektów znajduje się także przy ulicy Czystej oraz na terenie Szpitala im. Jana Pawła II w Krakowie.

Krajowy Naukowy Ośrodek Wiodący[edytuj | edytuj kod]

Wydział Lekarski Uniwersytetu Jagiellońskiego – Collegium Medicum w konsorcjum z Instytutem Farmakologii PAN – otrzymał w 2012 roku na okres pięciu lat prestiżowy status pierwszego w Polsce Krajowego Naukowego Ośrodka Wiodącego w obszarze nauk medycznych. Jednostki o statusie KNOW mogą liczyć na dodatkowe dofinansowanie z budżetu państwa wynoszące nawet 50 mln zł[4]. W badania prowadzone przez Konsorcjum będą włączeni studenci medycyny lub nauk pokrewnych. Spośród najzdolniejszych będą rekrutowani przyszli kandydaci na studia doktoranckie oraz przyszli pracownicy naukowi[5].

Wydziały[edytuj | edytuj kod]

Absolwenci[edytuj | edytuj kod]

 Z tym tematem związana jest kategoria: Absolwenci Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Przypisy

  1. Uniwersytet Jagielloński – Statystyki.
  2. Ogólnoświatowy ranking uczelni CSIC.
  3. Andrzej Kazimierz Banach: Młodzież chłopska na Uniwersytecie Jagiellońskim w latach 1860/61-1917/18. Kraków: Księgarnia Akademicka, 1997, s. 97. ISBN 83-7188-188-6.
  4. Wybrano Krajowe Wiodące Ośrodki Naukowe.
  5. CM UJ Krajowym Naukowym Ośrodkiem Wiodącym.