Collegium Nobilium w Warszawie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Collegium Nobilium po przebudowie przez Zawadzkiego w 1788 na akwareli Widok konwiktu Pijarów Zygmunta Vogla
Obecny wygląd gmachu Akademii Teatralnej przy ul. Miodowej 22/24 (widok w kierunku placu Krasińskich)

Collegium Nobilium – internatowa szkoła średnia[1], założona w Warszawie przez pijara Stanisława Konarskiego w 1740 roku, początkowo jako Collegium Novum (nazwę zmieniono jesienią 1741) na ulicy Długiej, następnie rozbudowana do ulicy Miodowej (mieści się tam obecnie Akademia Teatralna im. Aleksandra Zelwerowicza), a po latach przeniesiona na Żoliborz do jurydyki Szymanowska, gdzie działała do roku 1832.

Prowadzona przez pijarów szkoła była przeznaczona dla synów magnackich i bogatej szlachty. Jej zadaniem było kształcenie młodego pokolenia Polaków w poczuciu obywatelskiej odpowiedzialności za losy kraju i wychowywanie uczniów na przyszłą elitę społeczeństwa[1].

Kolegium dzieliło się na 5 klas, nauka trwała 8 lat (klasy II, IV oraz V były dwuletnie).

Program nauczania[edytuj | edytuj kod]

Była to placówka z nowoczesnym, jak na ówczesne czasy, szerszym programem nauczania w porównaniu np. do ówczesnego kształcenia w szkołach jezuickich. Konarski dobrał również wykształconą kadrę nauczycielską.

W szkole kładziono duży nacisk na nauki przyrodnicze, rozszerzono program o dodatkowe przedmioty (np. historię, prawo polskie i międzynarodowe, ekonomię, nauki ścisłe) oraz ograniczono łacinę i grekę na rzecz języka polskiego, a także języków nowożytnych (francuski, niemiecki). Dbano o wykształcenie jasnego, precyzyjnego sposobu wysławiania się i argumentowania wzorowanego na zasadach starożytnej „cycerońskiej” retoryki. Dużą rolą wychowawczą odgrywał także szkolny teatr.

Placówka zapoczątkowała reformę szkół pijarskich, do wypracowanych w Collegium Nobilium rozwiązań nawiązywała także Komisja Edukacji Narodowej[1].

Znani nauczyciele[edytuj | edytuj kod]

Znani studenci[edytuj | edytuj kod]

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

  • Budynek Collegium Nobilium został niemal doszczętnie zniszczony w podczas powstania warszawskiego oraz bezpośrednio po nim w wyniku zaplanowanego niszczenia miasta. Po zakończeniu II wojny światowej budynek został odbudowany według projektu Wojciecha Onitzcha, Mariana Sulikowskiego i Andrzeja Uniejewskiego w nowoczesnym kształcie, odtworzono wyłącznie klasycystyczną fasadę. Mimo gruntownej modernizacji, w kilku pomieszczeniach na parterze budynku zachowały się oryginalne XVIII i XIX-wieczne sztukaterie i supraporty.
  • W czasie II wojny światowej budynek Collegium Nobilium był miejscem narodzin niezwykłej miłości. Historia młodej, mieszkającej w budynku Collegium łączniczki ukrywającej w swoim pokoju starego Żyda została opisana w książce Marka Edelmana I była miłość w getcie.
  • Do historii szkoły i istniejącego w niej teatru nawiązuje utworzony w 1999 Teatr Collegium Nobilium.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Wielka Encyklopedia PWN. Tom 6. Warszawa: wydawnictwo Naukowe PWN, 2002, s. 122. ISBN 83-01-13444-5.