Columella

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Columella

Lucius Iunius Moderatus Columella (ur. ok. 4 r. n.e. w Kadyksie w Hiszpanii, zm. ok. 70 n.e. w Tarent, Włochy) – rzymski autor dzieł poświęconych agrotechnice.

Po zakończeniu kariery w wojsku (trybun w Syrii w 35 n.e.), zajął się uprawą roli i hodowlą zwierząt.

Jego dwunastotomowe dzieło De re rustica ocalało w całości do naszych czasów i pozostaje najbardziej istotnym źródłem naszej wiedzy o rzymskiej agrotechnice wraz z dziełami Katona Starszego oraz Warrona, których Kolumella niekiedy cytował. Zachowała się także jego mniejsza praca poświęcona drzewom.

Co istotne, Kolumella czerpał także z dzieł innych autorów: Korneliusza Celsusa, Magona (Kartagińczyk), Tremelliusza Skrofy oraz wielu innych źródeł greckich. Jego stryj (wuj?) Marek Kolumella, 'mądry człowiek i wyjątkowo zdolny farmer' (VII.2.30), przeprowadził wiele eksperymentów z rozmnażaniem owiec, krzyżując ubarwione dzikie barany (sprowadzone z Afryki do walk/pokazów gladiatorów) z owcami domowymi, co zapewne rozbudziło zainteresowania młodego Kolumelli.

Opisywane w De re rustica posiadłości rolne Kolumelli: Ardea, Carseoli, i Alba (R.R. III.9.2), położone były na terenie obecnych Włoch. Autor często pisze z własnego doświadczenia. Książka ma strukturę porady dla niejakiego Publiusa Silvinusa i składa się z następujących woluminów:

  1. gleby
  2. winnice
  3. owoce
  4. oliwki
  5. duże zwierzęta: bydło, konie, muły
  6. małe zwierzęta: osły, owce, kozy, świnie, psy
  7. ryby i ptactwo: kury, gołębie, słowiki, pawie, kury numidyjskie, perliczki, gęsi, kaczki, stawy rybne
  8. dzikie zwierzęta: klatki i wybiegi, pszczelarstwo
  9. ogrody
  10. zarządzanie personelem
  11. kalendarze
  12. prowadzenie domu/gospodarstwa

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Inni znani rzymscy autorzy dzieł agrotechnicznych to m.in.: Palladiusz i Wegecjusz. ‘Historia naturalna’ ("Historia naturalis") Pliniusza Starszego także zawiera informacje na ten temat, podobnie jak prace Witruwiusza i Hygina.

Edykt Dioklecjana podaje ceny produktów rolnych z okresu późnego cesarstwa (druga połowa III w./początek IV wieku n.e.). Kolekcja dwudziestu dzieł bizantyjskich Geoponica jest kompendium zawierającym większość wcześniejszych dzieł autorów rzymskich i greckich.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]