Controlling finansowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Controlling finansowy – instrument zarządzania będący częścią controllingu przedsiębiorstwa. Zajmuje się ustalaniem zapotrzebowania na środki finansowe, opłacalnością sposobów finansowania przedsiębiorstwa, kosztami i zyskiem, płynnością finansową i oceną efektywności inwestowania kapitału[1].

Zadanie to można przedstawić w postaci trójfazowego cyklu:

  • planowanie,
  • realizacja,
  • kontrola.

Cele i zadania controllingu finansowego[edytuj | edytuj kod]

Cykl ten zawiera się w poszczególnych zadaniach controllingu finansowego:

  • zapewnienie struktury płynności
  • zapewnienie bieżącej płynności
  • utrzymanie rezerw płynności
  • zapewnienie finansowania przedsięwzięć inwestycyjnych

Controlling finansowy wykorzystuje procedury i dane z rachunkowości zarządczej m.in. poprzez:

  • utrzymanie płynności finansowej w przedsiębiorstwie, polega na sterowaniu zasobem i strumieniem środków finansowych i stałym przewidywaniu przepływów środków,
  • sterowanie obiegiem środków obrotowych,
  • sterowanie ekonomiką środków trwałych (konieczne przy decyzjach: zakupu, wytworzenia, eksploatacji, konserwacji, naprawy, sprzedaży czy likwidacji),
  • sterowanie kosztami,
  • raporty i sprawozdania dla zarządzających,
  • kalkulacje, decyzje cenowe, planowanie zysków, przedsięwzięć obejmujących problem cen.

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Nadzorując plany finansowe poszczególnych obszarów przedsiębiorstwa należy obserwować ich wpływ na strukturę bilansu, czyli aktywów (majątku) i pasywów (kapitałów). Zadaniem controllingu finansowego jest stworzenie szkicu sytuacji majątkowej przedsiębiorstwa w przyszłości (planowanie bilansu przedsiębiorstwa, np. na koniec budżetowego roku obrotowego). Budżet bilansów przewiduje stan aktywów i pasywów w przyszłości często jest przez to nazywany bilansem pro forma. Ze względu na to, że zmiany w pozycjach bilansowych wynikają z różnych rodzajów budżetu, budżet ten kontroluje dokładność wszystkich innych prognoz i planów. Szkic taki umożliwia ocenę możliwości kredytowych przedsiębiorstwa i jego wiarygodność wśród kontrahentów.

Narzędziem ukazującym zmiany w sytuacji majątkowej w roku budżetowym, zmiany po stronach bilansu jest sprawozdanie z przepływów pieniężnych.

Wdrożenie controllingu finansowego polega na odwzorowaniu na podstawie struktury organizacyjnej i procesowej przedsiębiorstwa: centrów odpowiedzialności, centrów kosztów, centrów zysków, operacji/projektów. Dla tak zdefiniowanych mierników trzeba opracować procedury budżetowania oraz rozliczania.

Controlling a planowanie finansowe[edytuj | edytuj kod]

Controlling finansowy koncentruje się na gromadzeniu kapitałów potrzebnych do finansowania funkcjonowania organizacji, oraz na odpowiednim ich rozdziale, aby zapewnić jej przetrwanie i rozwój. Dzięki liczbowemu określeniu przyszłych działań oraz rozbiciu ich na części zgodne ze strukturą organizacyjną, budżety łączą funkcję kontroli i planowania, ustala pewien porządek, który umożliwia menadżerom zorientowanie się jakie i przez kogo będą wydatkowane kapitały a także gdzie i jakie koszty, przychody ze sprzedaży wiążą się z jego planami.

Można wyróżnić kilka podstawowych planów budżetu:

  • sprzedaży i kosztów,
  • wydatków kapitałowych,
  • gotówkowe,
  • bilansów.

W ramach budżetowania łączy się koszty tworząc:

  • budżet kosztów zmiennych, gdzie wydatki zmieniają się razem z planowanymi zmianami w rozmiarach produkcji i sprzedaży,
  • budżet kosztów stałych, pokrywa wydatki pozostające na stosunkowo stałym poziomie, nie są uzależnione od wielkości sprzedaży czy produkcji.

Wynikiem połączenia danych z budżetu przychodów oraz kosztów jest rachunek zysków i strat pro forma, czyli raport obrazujący planowaną na dany okres różnicę między przychodami i kosztami uzyskania tych przychodów (wartość zysku/straty).

Problemy w wykorzystaniu[edytuj | edytuj kod]

Występuje wiele problemów z zakresu gospodarki finansowej związanych z ustaleniem, np.:

  • zapotrzebowania na środki pieniężne konieczne do realizacji wyznaczonych celów,
  • kosztów, które są związane z różnymi sposobami finansowania działalności gospodarczej,
  • sposobu zmniejszenia kosztów bieżącej działalności organizacji,
  • opłacalności i kierunków inwestowania nagromadzonego kapitału,
  • sposobu pogodzenia wymagań z zakresu rentowności i płynności finansowej.

Zapewnienie struktury płynności stanowi długookresową część planowania przedsiębiorstwa i ma na celu przestrzeganie reguł finansowania. Zabezpieczenie płynności wymaga operowania gotówką, odwzorowuje rzeczywiste i planowane strumienie płatności, wpływów związanych z przychodami oraz w postaci kosztów i nakładów inwestycyjnych. Narzędziem jest tu sprawozdanie z przepływów pieniężnych długookresowe i krótkookresowe. Elementem, który łączy w sobie strukturalne i bieżące sterowanie płynnością jest kapitał obrotowy netto przedsiębiorstwa, na wysokość którego wpływa poziom zapasów, należności i zobowiązań.

Aby zwiększyć bezpieczeństwo finansowe przedsiębiorstwa konieczne jest utrzymanie rezerw obowiązkowych, które stanowią czynnik wyróżniający pracę kontrolera (jest zainteresowany niskim poziomem rezerw finansowych) i menadżera finansowego (interesuje go wysoki stan rezerw, gdyż zwiększa to poziom bezpieczeństwa finansowego).

System controllingu finansowego jest bardzo rozbudowany, wynika to stąd, że wszystkie decyzje podejmowane przez zarządzających organizacjami mają odzwierciedlenie w kategoriach pieniężnych. Z jednej strony w kategoriach finansowych można ocenić prawie każde działanie, czy przesłanki decyzji, zaś z drugiej strony żadna decyzja w organizacji nie powinna być podejmowana bez rozważenia wiążących się z nią aspektów finansowych.

Przypisy

  1. Filip Żurakowski: Funkcjonowanie przedsiębiorstwa : zarządzanie : podręcznik. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 2004, s. 188. ISBN 83-02-09394-7.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Alfred Blazek, Albrecht Deyhle, Kurt Jehle: Controlling finansowy. Gdańsk: Ośrodek Doradztwa i Treningu Kierowniczego, 1997, s. 191. ISBN 83-902930-5-6.
  • Zbigniew Leszczyński, Tomasz Wnuk: Controlling. Fundacja Rozwoju Rachunkowości, Warszawa 1999, s. 123-297
  • Maria Sierpińska, Bogusław Niedbała: Controlling operacyjny w przedsiębiorstwie. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003, s. 357-360

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Portal o controllingu

Artykuł zawiera udostępnione na licencji GNU FDL treści pochodzące z serwisu http://mfiles.pl