Cornelius Lanczos

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Cornelius Lanczos
Data i miejsce urodzenia 2 lutego 1893
Székesfehérvár
Data i miejsce śmierci 25 czerwca 1974
Budapeszt
Zawód matematyk, fizyk

Cornelius Lanczos (węg. Lánczos Kornél), ur. jako Kornél Löwy (2 lutego 1893; zm. 25 czerwca 1974), był węgierskim matematykiem i fizykiem.

Jego praca doktorska, którą napisał w 1921 r., zajmowała się teorią względności. W 1924 r. znalazł rozwiązanie ogólnego równania pola, które pozwala na geometryczną interpretację grawitacji. To samo rozwiązanie zostało ponownie znalezione przez Willem Jacob Van Stockuma i zwane jest powszechnie mgłą Van Stockuma (Van Stockum dust). Stanowi ono jedno z łatwiejszych, jednoznacznych rozwiązań równań ogólnej teorii względności. Popularność tego rozwiązania wiąże się po części ze znanymi przykładami, takimi jak zamknięta pętla czasu (closed timelike curve) czy też paradoks bliźniaków. W latach 1928-1929 Lanczos pracował jako asystent Einsteina.

Był pionierem prac nad szybką transformatą Fouriera (1940), ale jego wkład nie przetrwał próby czasu. Dziś uważa się za początek prac w tym zakresie dopiero rok 1960. Niektórzy uważają jednak, że ojcem tej metody analitycznej był Carl Friedrich Gauss.

Jego uznany wkład to:

Lanczos był wybitnym nauczycielem fizyki. Był autorem m.in. The Variational Principles of Mechanics (1949). W czasie ery Maccartyzmu, podejrzewano Lanczosa o kontakty z komunistami, co skłoniło go do opuszczenia USA i udania się do Dublina w 1952 r., gdzie trafił do Institute for Advanced Science.

Historycznie należy on do generacji węgierskich uczonych końca XIX i początku XX w. (1890 - 1910), którzy uznanie i sławę zdobyli poza granicami Węgier. Należeli do niej tacy uczeni jak: Edward Teller, John von Neumann, Eugene Wigner, Zoltán Bucht, Albert Szent-Györgyi i inni.