Cukier inwertowany – produkt hydrolizy sacharozy na mieszaninę glukozy i fruktozy, w wyniku której następuje zmiana kierunku skręcenia płaszczyzny polaryzacji światła (inwersja) przechodzącego przez roztwór. Proces ten zachodzi pod wpływem inwertazy, enzymu wytwarzanego np. przez drożdże i pszczoły (cukier inwertowany jest głównym składnikiem miodu). Hydroliza sacharozy zachodzi także w środowisku kwaśnym.
Sacharoza jest dwucukrem wykazującym aktywność optyczną, a jej skręcalność właściwa wynosi +66,5°. W trakcie hydrolizy rozpada się na dwie cząsteczki cukrów prostych: D-glukozę i D-fruktozę, które także są czynne optycznie. D-Fruktoza skręca światło spolaryzowane silniej w lewo (−92,4°) niż D-glukoza w prawo (+52,7°). W miarę postępu hydrolizy, w roztworze ubywa sacharozy, a przybywa glukozy i fruktozy. W efekcie kąt skręcania płaszczyzny światła spolaryzowanego zmniejsza się, przechodzi przez zero i w końcu zmienia znak na przeciwny (ujemny):
| C12H22O11 + |
H2O → |
C6H12O6 + |
C6H12O6 |
| sacharoza |
|
glukoza |
fruktoza |
| [α]D=+66,5° |
|
[α]D=+52,7° |
[α]D=−92,4° |
|
|
| cukier inwertowany |
| [α]D=−20,5° |
|
Zjawisko to nosi nazwę inwersji skręcalności optycznej. Z tego względu skręcającą w lewo równocząsteczkową mieszaninę D-glukozy i D-fruktozy nazywa się cukrem inwertowanym, a sam proces hydrolizy inwersją sacharozy:
Zobacz też [edytuj]
Bibliografia [edytuj]
- R.T. Morrison, R.N. Boyd: Chemia organiczna. T. 2. Warszawa: PWN, 1985, s. 342. ISBN 83-01-04166-8.
|
ATC (C05) – Leki ochraniające ścianę naczyń |
|
C 05 A – Leki stosowane zewnętrznie
w leczeniu hemoroidów |
|
C 05 AA – Preparaty zawierające kortykosteroidy
|
|
|
|
C 05 AD – Preparaty zawierające środki
miejscowo znieczulające
|
|
|
|
C 05 AE – Preparaty miorelaksacyjne
|
|
|
|
C 05 AX – Inne leki stosowane zewnętrznie
w leczeniu hemoroidów
|
|
|
|
| C 05 B – Leki stosowane w leczeniu żylaków |
|
C 05 BA – Heparyny i heparynoidy do
stosowania zewnętrznego
|
|
|
|
C 05 BB – Leki obliterujące żylaki do
podawania domiejscowego
|
|
|
|
C 05 BX – Inne leki stosowane w leczeniu żylaków
|
|
|
|
| C 05 C – Leki wpływające na elastyczność naczyń |
|
C 05 CA – Bioflawonoidy
|
|
|
|
C 05 CX – Inne leki wpływające na
elastyczność naczyń
|
|
|
|