Cyklamen perski
| Cyklamen perski | |
|---|---|
 |
|
| Systematyka[1] | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | rośliny |
| Klad | rośliny naczyniowe |
| Klad | rośliny nasienne |
| Klasa | okrytonasienne |
| Klad | klad astrowych |
| Rząd | wrzosowce |
| Rodzina | pierwiosnkowate |
| Rodzaj | cyklamen |
| Nazwa systematyczna | |
| Cyclamen persicum Mill. Gard. dict. ed. 8: Cyclamen no. 3. 1768 |
|
 Zdjęcia i grafiki w Commons |
|
Cyklamen perski (Cyclamen persicum Mill.) – gatunek rośliny wieloletniej należący do rodziny pierwiosnkowatych. Błędnie nazywany jest czasami fiołkiem alpejskim (to zupełnie inny gatunek należący do rodziny fiołkowatych). Rośnie dziko w górach Europy (w Grecji), Azji Zachodniej i w Afryce Północnej (Algieria, Tunezja)[2]. Jest często uprawiany jak ozdobna roślina doniczkowa.
Spis treści |
[edytuj] Morfologia
- Pokrój
- Roślina zielna wykształcająca bulwy. Maksymalna wysokość to 30-40 cm.
- Liście
- Różnej wielkości – zależnie od odmiany i wielkości bulwy, długoogonkowe, sercowate lub nerkowate, całobrzegie lub ząbkowane. W zależności od odmiany barwa liści może być różna – od jasno- do ciemnozielonej, często błyszczące o wyraźnym unerwieniu.
- Kwiaty
- Kwitnie od jesieni do wiosny. Kwiaty zależnie od odmiany od białych przez różowe do czerwonych w różnych odcieniach, różnej wielkości, pojedyncze bądź pełne. Osadzone na długich szypułkach, które wyrastają bezpośrednio z bulwy.
- Korzeń
- Korzenie wyrastają z podziemnej, wieloletniej bulwy.
[edytuj] Zmienność
W wyniku hodowli uzyskano szereg odmian uprawnych – od miniaturowych, przez średnie (midi) do standardowych i przeznaczonych na kwiaty cięte. Odmiany różnią się kwiatami (barwą, kształtem i zapachem) oraz liśćmi.
- cyklameny pojedyncze to najstarsza grupa odmian (np. ognistoczerwona 'Leuchtfeuer')
- cyklameny pastelowe – barwa płatków jaśniejsza na brzegach
- grupy Plenum i Duplex – odmiany o większej liczbie płatków
- grupa Fimbriatum to odmiany o kwiatach pojedynczych i postrzępionych płatkach
- grupa Rococo – płatki kwiatów postrzępione, karbowane i faliste
- grupa Odoratum – to odmiany o kwiatach pachnących
- grupa Decora wyróżnia się roślinami o pięknych kwiatach, ale i pięknym rysunku na liściach
- cyklameny miniaturowe
- cyklameny uprawiane na kwiat cięty
[edytuj] Zastosowanie
Roślina ozdobna. Słynie z różnorodności odmian i grup odmian. W krajach o cieplejszym klimacie jest uprawiany w ogrodach, w Polsce głównie jako roślina pokojowa (strefy mrozoodporności 9-10[3]). Może być u nas również uprawiany w ogrodzie, jednak bulwy muszą być przed zimą wykopane i przetrzymywane w niezamarzającym pomieszczeniu.
[edytuj] Uprawa
- Historia uprawy
- Prawdopodobnie zaczęto je uprawiać we Francji w tamtejszych ogrodach botanicznych około roku 1620.
- Wymagania
- Umiarkowana wilgotność – wymaga podlewania od dołu, by bulwa nie zgniła, roślina nie może stać w wodzie; światło rozproszone; temperatura optymalna dla tej rośliny to 7-15°C, nie znosi przeciągów i wyziewów z urządzeń gazowych. Nawozić podczas kwitnienia raz na tydzień.
- Rozmnażanie
- Zwykle przez siew od lipca do marca – główna pora to październik i listopad. W warunkach domowych można też rozdzielać stare bulwy po obumarciu kwiatów i starych liści.
[edytuj] Szkodniki i choroby
- Mszyca cyklamenowa
- Mączniak rzekomy na liściach.
- Szara pleśń u nasady szypułek kwiatowych i ogonków liściowych
- Gnicie bulwy spowodowane jej zalaniem.
Przypisy
- ↑ Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-03-12].
- ↑ Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-08-15].
- ↑ Geoff Burnie i inni: Botanica. Rośliny ogrodowe. Könemann, 2005. ISBN 3-8331-1916-0.
