Cyklofosfamid

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Cyklofosfamid
enancjomer RP enancjomer SP
enancjomer RP enancjomer SP
Cyklofosfamid
Nazewnictwo
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C7H15Cl2N2O2P
Masa molowa 261,09 g/mol
Wygląd biały, krystaliczny proszek[3] bez zapachu i o lekko gorzkim smaku[1]
Identyfikacja
Numer CAS 50-18-0
6055-19-2 (monohydrat)
PubChem 2907[4]
DrugBank DB00531[5]
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
Klasyfikacja
ATC L01 AA01
Stosowanie w ciąży kategoria D
Wikisłownik Hasło cyklofosfamid w Wikisłowniku

Cyklofosfamid (łac. Cyclophosphamidum) – organiczny związek chemiczny z grupy cyklicznych diamidofosforanów (diamidów kwasu fosforowego), zawierający pierścień 1,3,2-oksazafosfinanowy i fragment iperytu azotowego (−N(CH2CH2Cl)2) jako amidowy ligand egzocykliczny. Stosowany jako lek cytostatyczny z grupy leków alkilujących. Działanie biologiczne opiera się na interakcjach alkilujących metabolitów powstałych w wyniku przemian metabolicznych z DNA, co doprowadza do jego fragmentacji, a w konsekwencji do śmierci komórki. Jest cytostatykiem fazowo-niespecyficznym, swoistym dla cyklu komórkowego. Jest, podobnie jak doksorubicyna, jednym z najczęściej stosowanych cytostatyków[6].

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Stosowany jest w leczeniu nowotworów, czasami w ciężkich postaciach chorób tkanki łącznej (kolagenoz) o podłożu autoimmunologicznym. Ważniejsze zastosowania cyklofosfamidu:

Działania niepożądane[edytuj | edytuj kod]

Ma bardzo dużo możliwych działań niepożądanych, m.in. może doprowadzić do trwałego uszkodzenia szpiku kostnego. Często powoduje wypadanie włosów, krwotoczne zapalenie pęcherza moczowego, nieodwracalne uszkodzenie czynności jajników. Najważniejsze działania niepożądane (uboczne) cyklofosfamidu:

Dawkowanie i drogi podania[edytuj | edytuj kod]

Cyklofosfamid można podawać doustnie (w tabletkach) lub dożylnie w postaci wlewu kroplowego.

Preparaty[edytuj | edytuj kod]

  • EndoxanBaxter – drażetki 0,05 g, proszek do przygotowania roztworu do wstrzykiwań – 0,2 g, proszek do przygotowania roztworu do wlewu kroplowego – 1 g

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Cyklofosfamid (ang.). The Chemical Database. The Department of Chemistry, University of Akron.
  2. Cyklofosfamid (ang.) w bazie ChemIDplus. United States National Library of Medicine. [dostęp 2012-07-13].
  3. Cyklofosfamid (pol.). Karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich dla Polski.
  4. Cyklofosfamid – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
  5. Cyklofosfamid – karta leku (DB00531) (ang.). DrugBank.
  6. Farmakologia: podstawy farmakoterapii. Podręcznik dla studentów medycyny i lekarzy pod redakcją Wojciecha Kostowskiego i Zbigniewa S. Hermana. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2008, s. 407. ISBN 978-83-200-3725-8.
  7. CB. Reeder, DE. Reece, V. Kukreti, C. Chen i inni. Cyclophosphamide, bortezomib and dexamethasone induction for newly diagnosed multiple myeloma: high response rates in a phase II clinical trial.. „Leukemia”. 23 (7), s. 1337-41, Jul 2009. doi:10.1038/leu.2009.26. PMID 19225538. 
  8. Jest zaliczona do cytostatyków o dużym ryzyku wywołania wymiotów. Zob. http://www.mp.pl/artykuly/?aid=11646

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Farmakologia: podstawy farmakoterapii. Podręcznik dla studentów medycyny i lekarzy pod redakcją Wojciecha Kostowskiego i Zbigniewa S. Hermana. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2008, s. 406-407. ISBN 978-83-200-3725-8.
  • Jan Kazimierz Podlewski, Alicja Chwalibogowska-Podlewska, Robert Adamowicz: Leki współczesnej terapii. Warszawa: Split Trading, 2005, s. 181. ISBN 83-85632-82-4.

Literatura przedmiotu[edytuj | edytuj kod]

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.