Cyprian Odorkiewicz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Cyprian Odorkiewicz
Krybar
Kapitan Kapitan
Data i miejsce urodzenia 11 grudnia 1901
Kalisz,  Imperium Rosyjskie
Data i miejsce śmierci 9 lipca 1966
Monachium,  RFN
Przebieg służby
Stanowiska d-ca Grupy Bojowej "Krybar", d-ca I batalionu 36 Pułku Piechoty Legii Akademickiej AK w powstaniu warszawskim
Główne wojny i bitwy wojna polsko-bolszewicka,
II wojna światowa,
kampania wrześniowa,
powstanie warszawskie
Odznaczenia
Krzyż Walecznych (trzykrotnie) Złoty Krzyż Zasługi Medal Niepodległości

Cyprian Odorkiewicz ps. "Krybar" (ur. 11 grudnia 1901 w Kaliszu, zm. 9 lipca 1966 w Monachium) – porucznik rezerwy piechoty Wojska Polskiego, urzędnik, działacz polityczny, uczestnik kampanii wrześniowej, członek konspiracyjnej Unii oraz AK, uczestnik powstania warszawskiego, dowódca Grupy Bojowej "Krybar", a następnie I batalionu strzelców 36 Pułku Piechoty Legii Akademickiej AK.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Młodość spędził w Chełmie, gdzie od 1910 uczęszczał do gimnazjum, a od 1915 w polskiej Szkole Filologicznej Chełmskiej. Tam również od 1915 należał do organizacji skautowej, a od lipca 1917 do POW. W listopadzie 1918 uczestniczył w rozbrajaniu Niemców i Austriaków. W listopadzie 1918 wstąpił do odrodzonego Wojska Polskiego. Został przydzielony do 1 Pułku Szwoleżerów, gdzie dosłużył się stopnia kaprala z cenzusem. Od lutego 1920 oddelegowany do Powiatowej Komendy Uzupełnień w Chełmie, zaś od czerwca 1920 był zastępca dowódcy plutonu zwiadowców w 144 Pułku Strzelców Kresowych. Po wojnie z bolszewikami w listopadzie 1920, został zdemobilizowany. Zakoćzył naukę w gimnazjum, zaś od 1922 podjął studia polonistyczne na UW, lecz nie złożył egzaminów końcowych.

Następnie pracował jako urzędnik w Chełmie. Ukończył kurs podchorążych i kurs dowódców kompanii. Był oficerem rezerwy 7 Pułku Piechoty Legionów. Porucznik od 29 stycznia 1932 r. ze starszeństwem z 2 stycznia 1932 r. i 375 lokatą w korpusie oficerów rezerwy piechoty[1]. W 1934 wybrany został do Rady Miasta Chełma, lecz jesienią tego roku, przeniósł się wkrótce do Warszawy, gdzie był urzędnikiem oraz współpracownikiem Stefana Starzyńskiego. W czasie wojny obronnej 1939, był dowódcą obrony przeciwlotniczej dla dzielnic Warszawa - Północ.

W działalność konspiracyjną zaangażował się już w 1939 – najpierw w organizacji "Warszawianka", a od 1940 – w Unii. W organizacji tej pełnił funkcję szefa pionu wojskowego, a następnie dowódcy batalionu Unii "Krybar" (nazwa pochodzi z połączenia pierwszych liter imion jego córek - Krystyny i Barbary), który od scalenia w 1942 wchodził w skład Armii Krajowej. W czasie konspiracji organizował produkcję granatów ręcznych Filipinek – używanych w działaniach Kedywu oraz w powstaniu warszawskim. 11 listopada 1943 rozkazem Komendanta Głównego AK awansowany do stopnia kapitana. W sierpniu 1944 r. dowodził VIII Zgrupowaniem w Rejonie i Obwodu Śródmieście AK, a następnie od 5 sierpnia Grupą Bojową "Krybar" na warszawskim Powiślu. Od 3 września był zastępcą dowódcy Grupy "Powiśle" ppłk Stanisława Błaszczaka "Róg". Od 20 września był dowódcą I batalionu strzelców 36 Pułku Piechoty Legii Akademickiej AK. Po kapitulacji przebywał kolejno w oflagach w Fallingbostel, Bergen-Belsen, Gross-Born i Lubece. Po wyzwoleniu przez wojska brytyjskie 2 maja 1945, był żołnierzem PSZ. Od czerwca 1945 był zastępcą szefa Oddziału VI w sztabie Polskiego Okręgu Wojskowego w Lubece, a od marca 1946 w sztabie Polskiego Okręgu Wojskowego w Szlezwik-Holsztyn.

W 1948 r. zdemobilizowany, pozostał na emigracji. Początkowo mieszkał w Paryżu, następnie od 1954 w USA. Pod koniec życia pracował w rozgłośni polskiej Radia Wolna Europa w Monachium. Zmarł na atak serca w Monachium i tam też spoczywa.

Trzykrotnie odznaczony Krzyżem Walecznych (1920, 1939, 1944), Medalem Niepodległości (1933) oraz Złotym Krzyżem Zasługi (1938)

Żonaty z Eugenią z domu Prost, ojciec Krystyny i Barbary, zamieszkałych w Stanach Zjednoczonych.

Przypisy

  1. Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 3 z 01.02.1932 r.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Kunert A.K., Słownik biograficzny konspiracji warszawskiej 1939-1944, tom 3, Warszawa 1991 ISBN 83-211-1190-4
  • Rocznik Oficerski Rezerw 1934, Biuro Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych, Warszawa 1934, L.dz. 250/mob. 34, s. 31, 423.