Czajka miedziana

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Czajka miedziana
Vanellus chilensis[1]
(Molina, 1782)
Czajka miedziana
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd neognatyczne
Rząd siewkowe
Rodzina sieweczkowate
Podrodzina czajki
Rodzaj Vanellus
Gatunek czajka miedziana
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Czajka miedziana prezentująca swoje czerwone szpony

Czajka miedziana (Vanellus chilensis) – gatunek średniego, osiadłego ptaka z rodziny sieweczkowatych (Charadriidae). W 4 podgatunkach zasiedla Amerykę Południową.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Opisana została w 1782 roku przez chilijskiego naturalistę Juana Ignaciego Molinę. Nazwa rodzajowa, vanellus, w łacinie oznacza po prostu czajkę[3]. Nazwa gatunkowa chilensis odnosi się do jednego z krajów występowania, Chile. Stamtąd też pochodzi okaz, na podstawie którego opisano gatunek. Inne nazwy naukowe:

  • Belonopterus chilensis (Molina, 1782)
  • Dorypaltus prosphatus Brodkorb, 1959
  • Parra chilensis Molina, 1782

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Jest ptakiem osiadłym. Zasiedla południową, północna i wschodnią Amerykę Południową, nie jest spotykana w Kolumbii, Ekwadorze, Peru oraz zachodniej Boliwii i Brazylii. Jej środowiskiem są, zarówno tropikalne jak i umiarkowane, podmokłe obszary, jak wilgotne łąki i pola uprawne. Zazwyczaj jest osiadła, ale populacje z zimniejszych rejonów wędrują na południe.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Mierzy około 31-39 cm, waży około 325 g, nowo wyklute pisklę 1,6. Długość ogona samca to 10,6 cm, samicy około 104 mm. Długość skrzydła u poszczególnych płci to około 233 i 241 mm, u nowo wyklutego pisklęcia około 16. Jest jedyną szarą czajką, która posiada czubek. Występuje nieznaczny dymorfizm płciowy. Dosyć długi, karminowy dziób z czarnym zakończeniem, nogi także długie i karminowe. Czarno-biała maska przy dziobie, czarna przepaska przez oko; poza tym głowa szara. Spód ciała biały. Wierzch oraz skrzydła brązowe, z czarnymi i biało zakończonymi lotkami. Na skrzydle znajduje się także miedziano opalizująca plama, od której wzięła się polska nazwa. Na zgięciu skrzydeł czerwony szpon. U młodych nogi szare, wierzch głowy brązowoszary, czarno kropeczkowany, tak jak i grzbiet.

Zachowanie[edytuj | edytuj kod]

W postawie grożącej demonstruje szpony na zgięciu skrzydeł. Ogólnie jest agresywna, zwłaszcza w okresie lęgowym. Może także symulować ataki lub udawać zranioną. Lot jest powolny, ale często nie na długie dystanse[4].

Pożywienie[edytuj | edytuj kod]

Owady oraz inne drobne bezkręgowce. Niekiedy łapie małe rybki.

Głos[edytuj | edytuj kod]

Widząc przy gnieździe potencjalnego drapieżnika zaczyna ostro krzyczeć. Poza tym wydaje głośne, metaliczne odgłosy keek, keek keek...[4].

Lęgi[edytuj | edytuj kod]

Wyprowadza 2 lęgi, od stycznie do czerwca[4]. Gniazdo to płytki, wygrzebany w ziemi dołek, wyścielone jest cienką warstwą trawy. Składa 2, 3 lub 4 jaja, może się zdarzyć, że do jednego gniazda złożą jaja dwie samice. Mają one maskujące barwy, inkubowane są tylko przez samicę.

Podgatunki[edytuj | edytuj kod]

Wyróżnia się 4 podgatunki czajki miedzianej:

  • czajka miedziana (Vanellus chilensis chilensis) (Molina, 1782)Argentyna oraz Chile na południe od Chiloe
  • Vanellus chilensis lampronotus (Wagler, 1827)Brazylia na południe od Amazonki
  • Vanellus chilensis fretensis (Brodkorb, 1934)Patagonia
  • czajka czarnopierśna (Vanellus chilensis cayennensis) (J. F. Gmelin, 1789) (czajka czarnopierśna) – centralna i południowa część Ameryki Południowej

Przypisy

  1. Vanellus chilensis w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. Vanellus chilensis. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
  3. Andrzej Kruszewicz: Ptaki Polski. T. 1. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Multico, 2005, s. 115. ISBN 83-7073-360-3.
  4. 4,0 4,1 4,2 L. Hilty, William L. Brown, Bill Brown: A guide to the birds of Colombia, str. 149

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]