Czajka miedziana
| Czajka miedziana | |
| Vanellus chilensis[1] | |
| (Molina, 1782) | |
 |
|
| Systematyka | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | zwierzęta |
| Typ | strunowce |
| Podtyp | kręgowce |
| Gromada | ptaki |
| Podgromada | Neornithes |
| Nadrząd | neognatyczne |
| Rząd | siewkowe |
| Rodzina | sieweczkowate |
| Podrodzina | czajki |
| Rodzaj | Vanellus |
| Gatunek | czajka miedziana |
| Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2] | |
 |
|
 Systematyka w Wikispecies |
|
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Czajka miedziana (Vanellus chilensis) – gatunek średniego, osiadłego ptaka z rodziny sieweczkowatych (Charadriidae). W 4 podgatunkach zasiedla Amerykę Południową.
Spis treści |
Systematyka [edytuj]
Opisana została w 1782 roku przez chilijskiego naturalistę Juana Ignaciego Molinę. Nazwa rodzajowa, vanellus, w łacinie oznacza po prostu czajkę[3]. Nazwa gatunkowa chilensis odnosi się do jednego z krajów występowania, Chile. Stamtąd też pochodzi okaz, na podstawie którego opisano gatunek. Inne nazwy naukowe:
- Belonopterus chilensis (Molina, 1782)
- Dorypaltus prosphatus Brodkorb, 1959
- Parra chilensis Molina, 1782
Występowanie [edytuj]
Jest ptakiem osiadłym. Zasiedla południową, północna i wschodnią Amerykę Południową, nie jest spotykana w Kolumbii, Ekwadorze, Peru oraz zachodniej Boliwii i Brazylii. Jej środowiskiem są, zarówno tropikalne jak i umiarkowane, podmokłe obszary, jak wilgotne łąki i pola uprawne. Zazwyczaj jest osiadła, ale populacje z zimniejszych rejonów wędrują na południe.
Charakterystyka [edytuj]
Mierzy około 31-39 cm, waży około 325 g, nowo wyklute pisklę 1,6. Długość ogona samca to 10,6 cm, samicy około 104 mm. Długość skrzydła u poszczególnych płci to około 233 i 241 mm, u nowo wyklutego pisklęcia około 16. Jest jedyną szarą czajką, która posiada czubek. Występuje nieznaczny dymorfizm płciowy. Dosyć długi, karminowy dziób z czarnym zakończeniem, nogi także długie i karminowe. Czarno-biała maska przy dziobie, czarna przepaska przez oko; poza tym głowa szara. Spód ciała biały. Wierzch oraz skrzydła brązowe, z czarnymi i biało zakończonymi lotkami. Na skrzydle znajduje się także miedziano opalizująca plama, od której wzięła się polska nazwa. Na zgięciu skrzydeł czerwony szpon. U młodych nogi szare, wierzch głowy brązowoszary, czarno kropeczkowany, tak jak i grzbiet.
Zachowanie [edytuj]
W postawie grożącej demonstruje szpony na zgięciu skrzydeł. Ogólnie jest agresywna, zwłaszcza w okresie lęgowym. Może także symulować ataki lub udawać zranioną. Lot jest powolny, ale często nie na długie dystanse[4].
Pożywienie [edytuj]
Owady oraz inne drobne bezkręgowce. Niekiedy łapie małe rybki.
Głos [edytuj]
Widząc przy gnieździe potencjalnego drapieżnika zaczyna ostro krzyczeć. Poza tym wydaje głośne, metaliczne odgłosy keek, keek keek...[4].
Lęgi [edytuj]
Wyprowadza 2 lęgi, od stycznie do czerwca[4]. Gniazdo to płytki, wygrzebany w ziemi dołek, wyścielone jest cienką warstwą trawy. Składa 2, 3 lub 4 jaja, może się zdarzyć, że do jednego gniazda złożą jaja dwie samice. Mają one maskujące barwy, inkubowane są tylko przez samicę.
Podgatunki [edytuj]
Wyróżnia się 4 podgatunki czajki miedzianej:
- czajka miedziana (Vanellus chilensis chilensis) (Molina, 1782) – Argentyna oraz Chile na południe od Chiloe
- Vanellus chilensis lampronotus (Wagler, 1827) – Brazylia na południe od Amazonki
- Vanellus chilensis fretensis (Brodkorb, 1934) – Patagonia
- czajka czarnopierśna (Vanellus chilensis cayennensis) (J. F. Gmelin, 1789) (czajka czarnopierśna) – centralna i południowa część Ameryki Południowej
Przypisy
- ↑ Vanellus chilensis w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
- ↑ Vanellus chilensis. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
- ↑ Andrzej Kruszewicz: Ptaki Polski. T. 1. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Multico, 2005, s. 115. ISBN 83-7073-360-3.
- ↑ 4,0 4,1 4,2 L. Hilty, William L. Brown, Bill Brown: A guide to the birds of Colombia, str. 149
Bibliografia [edytuj]
- David Burni, Ben Hoare, Joseph DiCostanzo, BirdLife International (mapy wyst.), Phil Benstead i inni: Ptaki. Encyklopedia. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2009, s. 225. ISBN 978-83-01-15733-3.
- Jenni Bruce, Caren McGhee, Luba Vangelova, Richard Voght, Przemysław Chylarecki (tłum.): Encyklopedia zwierząt świata, tom 3: Ptaki (dodatek do "Gazety Wyborczej"). T. 3. 2009, s. 255. ISBN 978-83-7552-605-9.
- Southern Lapwing (Vanellus chilensis). The Internet Bird Collection.
- Czajka miedziana (Vanellus chilensis). Avibase.
- Sothern lapwing – Vanellus chilensis. Artur Grosset's Birds.
- Southern Lapwing (Vanellus chilensis). Guia Interactivo de Aves Urbanas.
- Identification-Southern Lapwing. Neotropical Birds.
