Czapla siwa

Z Wikipedii

Czapla siwa
Systematyka
Domena	eukarioty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ptaki
Podgromada	Neornithes
Nadrząd	neognatyczne
Rząd	pełnopłetwe
Rodzina	czaplowate
Rodzaj	Ardea
Gatunek	czapla siwa
Nazwa systematyczna
Ardea cinerea
Linnaeus, 1758
Kategoria zagrożenia (CzKGZ)[1]
niższego ryzyka
Zasięg występowania
Zasięg występowania w Europie: jasnozielony - w sezonie lęgowych ciemnozielony - przez cały rok niebieski - tylko w okresie zimowania
Systematyka w Wikispecies
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Czapla siwa (Ardea cinerea) – gatunek dużego ptaka z rodziny czaplowatych, zamieszkującego w zależności od podgatunku:

• Ardea cinerea cinerea - Eurazja od Wysp Brytyjskich przez Norwegię i Finlandię po Sachalin, Mandżurię oraz Indie i Cejlon, oraz wyspowo Afryka poza Saharą, a także Aldabra i Komory. Północne populacje wędrowne, przeloty w marcu-kwietniu i sierpniu-wrześniu. W Polsce ptaki na zachodzie kraju osiadłe. Podczas łagodnych zim więcej osobników pozostaje w kraju, nad dużymi zbiornikami wodnymi. Sporadycznie zalatuje na Grenlandię, Svalbard, Antyle i do Ameryki Południowej.
• Ardea cinerea jouyi - Daleki Wschód i Azja Południowo-Wschodnia
• Ardea cinerea monicae - wybrzeże Mauretanii
• Ardea cinerea firasa - Madagaskar.

Cechy gatunku

Nieco mniejsza od naszych obu bocianów (bocian biały i bocian czarny), wprawdzie o podobnej sylwetce w spoczynku, ale bardzo łatwa do odróżnienia ze względu na ubarwienie. W upierzeniu przeważa kolor szary. Głowa i szyja białawe, nad okiem ciemny pas w przedłużeniu którego z tyłu głowy znajduje się czarny czub, na szyi podłużne ciemne pasy. W locie szyja esowato wygięta (cecha charakterystyczna - u bocianów w locie jest ona wyciągnięta poziomo). Dziób żółty, nogi żółtobrązowe. U osobników młodocianych na głowie ciemna czapeczka.

Głosy czapli to ochrypłe "kworr", "kraar". Młode wydają skrzekliwe "kekekeke", podobne do kwiku prosiąt. W czasie polowania czaple nie odzywają się.

Wymiary średnie

długość ciała ok. 90-98 cm
rozpiętość skrzydeł ok. 175-195 cm
masa ok. 1500 g

Biotop

Ptak związany z podmokłymi terenami, spotykany nad jeziorami, rzekami, stawami hodowlanymi i innymi zbiornikami wodnymi. W Polsce czaple spotka się pojedynczo lub w stadach liczących kilka, a w okresie wiosennych i jesiennych wędrówek - do kilkuset osobników.

Gniazdo

Czaple siwe gnieżdżą się na wysokich drzewach, w lasach lub innych zadrzewieniach w pobliżu wody, często na wyspach, zwykle kolonijnie, tworząc tzw. "czaplińce", niekiedy w towarzystwie kormoranów. Pojedyncze gniazda jednak także nie należą do rzadkości. Dorosłe ptaki zasiedlają kolonie już w marcu. Dużo czapli wraca do własnych kolonii, część jednak leci do innych, oddalonych o 500, a nawet 1500 km. Najchętniej gnieżdżą się na niżu do 500 m n.p.m. Czaple w porównaniu z bocianami budują gniazda znacznie mniejsze i na znacznie cieńszych gałęziach. Stanowczo unikają środka lasów. Na jednym drzewie spotyka się z reguły do 3 gniazd, znane są jednak przypadki, kiedy liczba gniazd sięgała 20. Czasem zdarza się spotkać gniazdo czapli siwej umieszczone na ziemi pod osłoną wysokich trzcin.

Jaja

Pod koniec marca lub w kwietniu samica składa 3 do 5 bladoniebieskich jaj, które są znoszone co drugi dzień, a ostatnie nawet z jeszcze większą przerwą. W ciągu roku wyprowadza jeden lęg (może być powtarzany w przypadku utraty przychówku).

Wysiadywanie

Jaja składane zazwyczaj w odstępach 2 dni wysiadywane są od zniesienia pierwszego jaja przez okres 25-26 dni przez obydwoje rodziców. Samica zaczyna wysiadywać jaja już po zniesieniu pierwszego z nich, w związku z tym młode rozwijają się nierównomiernie i różnica między najstarszym a najmłodszym jest bardzo duża. W przypadku braku pokarmu przeżywa tylko najsilniejsze pisklę. Pisklęta należą do typowych gniazdowników. Opuszczają gniazdo po 25-30 dniach i rozpoczynają pierwsze wędrówki po gałęziach znajdujących się w pobliżu gniazda. Niektóre spadają wówczas na ziemię i giną. W wieku 50 dni zaczynają pierwsze loty, a w pełni usamodzielniają się po 8-9 tygodniach i wówczas podejmują wędrówki w kierunku zasobnych żerowisk. Młode czaple bardzo szybko stają się zdolne do rozmnażania - samice już w następnym roku kalendarzowym, a samce o rok później.

Pożywienie

Pożywienie stanowią zwierzęta wodne, głównie ryby. Czapla czatuje nieruchomo stojąc w płytkiej wodzie lub na lądzie, a następnie chwyta ofiarę szybkim ruchem. Dobowe zapotrzebowanie czapli na pokarm to 350 - 500 g. Badania ornitologów wykazały, że mitem jest fakt zjadania przez jedną czaplę 1 kg ryb dziennie. Przy okazji stwierdzono, że nie wszędzie i nie zawsze żywi się ona głównie rybami. Okazało się, że na pożywienie czapli składają się w zasadzie wszelkie drobne zwierzęta wodne lub przebywające w pobliżu wody, czyli karaś, okoń, ukleja, wzdręga, chrząszcze wodne i ich larwy, drobne ssaki (norniki, krety, rzęsorki itp.).

Ochrona 

Objęta ochroną gatunkową częściową, z wyjątkiem występującej na terenie stawów rybnych uznanych za obręby hodowlane.

[edytuj] Zobacz też

• ptaki Polski
• rezerwat przyrody Czapliniec Bełda

Przypisy