Czarka austriacka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Czarka austriacka
Owocnik czarki austriackiej
Owocnik czarki austriackiej
Systematyka
Królestwo grzyby
Gromada grzyby workowe
Klasa kustrzebniaki
Rząd kustrzebkowce
Rodzina czarkowate
Rodzaj czarka
Gatunek czarka austriacka
Nazwa systematyczna
Sarcoscypha austriaca (O. Beck ex Sacc.) Boud.
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Sarcoscypha austriaca 2.jpg

Czarka austriacka (Sarcoscypha austriaca (O. Beck ex Sacc.) Boud.) – gatunek grzybów należący do rodziny czarkowatych (Sarcoscyphaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Nazwę polską podali G. Fiedorowicz i D. Kubiak w 1998[2]. Niektóre synonimy naukowe[3]:

  • Lachnea austriaca Beck ex Sacc. 1889
  • Molliardiomyces coccineus Paden 1984
  • Peziza austriaca Beck ex Mussat 1900
  • Peziza imperialis Beck 1884

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Owocniki

Od 1 do 5 cm średnicy, najpierw pucharkowate, później szerzej rozpostarte, czarkowate do miseczkowatego, koliste, później o mniej regularnych kształtach, owalne, nerkowate. Stare owocniki mogą być talerzykowato rozpostarte. Miseczki są osadzone na wyraźnym trzonku, do 3-5 cm długim i 0,3 cm grubym, białawym. Rzadko zdarzają się owocniki siedzące. Wewnętrzna osłona owocników (hymenium) jaskrawo zabarwiona, żywoczerwona, szkarłatna, ceglastoczerwona, gładka i błyszcząca. Zewnętrzna powierzchnia jasnoróżowa, bladoczerwonawa, owłosiona, filcowata, pokryta białawymi kosmkami. Brzeg owocników długo podwinięty.

Miąższ

Biały, cienki, łykowaty, bez smaku i zapachu[4].

Zarodniki

Bezbarwne, podłużnie eliptyczne do cylindrycznych, gładkie, na końcach wgłębione, o rozmiarach 33-50 x 12-14 µm[4].

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Saprotrof. Rośnie na gałązkach drzew liściastych, najczęściej na wierzbach, olszach, klonach, w wilgotnych lasach, głównie łęgowych, najchętniej na obszarach górskich i podgórskich. Pojawia się wczesną wiosną (luty-maj), może owocnikować także w bezśnieżne zimy[4].

W Polsce był gatunkiem ściśle chronionym[5], od 9 października 2014 r. został wykreślony z listy gatunków grzybów chronionych[6].

Gatunki podobne[edytuj | edytuj kod]

Czarka szkarłatna (Sarcoscypha coccinea), która ma proste włoski na zewnętrznej powierzchni miseczek, a jej zarodniki są na końcach zaokrąglone. Czarka szkarłatna częściej występuje na terenach niżowych.

Przypisy

  1. Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-11-12].
  2. Maria Alicja Chmiel: Checklist of Polish Larger Ascomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów workowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2006. ISBN 978-83-89648-46-4.
  3. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-11-12].
  4. 4,0 4,1 4,2 Ewald Gerhardt: Grzyby – wielki ilustrowany przewodnik. KDC, s. 638. ISBN 83-7404-513-2.
  5. Załączniki nr 1 i 2 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 lipca 2004 r. w sprawie gatunków dziko występujących grzybów objętych ochroną (Dz. U. z 2004 r. Nr 168, poz. 1765)
  6. Dz. U. z 2014 r. Nr 0, poz. 1409 – Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej grzybów