Czarnoksiężnik z Archipelagu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Czarnoksiężnik z Archipelagu
A Wizard of Earthsea
Autor Ursula K. Le Guin
Miejsce wydania Stany Zjednoczone
Język angielski
Data I wyd. 1968
Wydawca Parnassus Press
Typ utworu powieść fantasy
Data I wyd. polskiego 1983
Pierwszy wydawca polski Wydawnictwo Literackie
Przekład Stanisław Barańczak
poprzednia
brak
następna
Grobowce Atuanu

Czarnoksiężnik z Archipelagu (tyt. oryg. ang. A Wizard of Earthsea) – powieść fantasy amerykańskiej pisarki Ursuli K. Le Guin, pierwsza część cyklu Ziemiomorze.

Wydana w 1968 r. przez wydawnictwo Parnassus Press, polskie tłumaczenie Stanisława Barańczaka ukazało się nakładem Wydawnictwa Literackiego w 1983 r. w serii „Fantastyka i Groza”. Początkowo miało się ukazać w serii „Stanisław Lem poleca[1].

Powieść otrzymała Lewis Carroll Shelf Award w 1979 roku[2].

Na podstawie książki nakręcono miniserial Ziemiomorze (2004), skrytykowany przez autorkę[3].

Opis fabuły[edytuj | edytuj kod]

Młody chłopiec, Duny, pasa kozy na górzystych stokach wyspy Gont. Ciotka, wiejska czarownica, odkrywa w nim talent magiczny i uczy go prostych zaklęć. Kiedy chłopiec swoją magią ratuje swoją wioskę od najazdu korsarzy, zapadając przy tym w śpiączkę, przybywa do niego czarodziej Ogion, by go uleczyć, nadać dorastającemu chłopcu prawdziwe imię i uczyć go prawdziwej magii. Prawdziwe imię młodzieńca brzmi Ged, ale całe Ziemiomorze pozna go jako Krogulca.

Ogion zabiera chłopca do swojej chaty i uczy go przede wszystkim tego czego mu brakuje - spokoju, milczenia, życia w zgodzie z naturą. Już na początku drogi, skuszony przez podstępną dziewczynę, Krogulec popełnia czyn, który położy się cieniem na całym jego życiu, a nawet na losach magii w całym Ziemiomorzu – otwiera przejście do świata umarłych, z którego wychodzi Cień. Ogion ratuje chłopca, ale widząc jak niecierpliwie Ged szuka wiedzy i potęgi magicznej pozwala mu odpłynąć do słynnej szkoły magów na wyspie Roke, jeśli woli to od jego nauk. Tak też chłopiec czyni.

W szkole Krogulec uczy się magii u największych żyjących mistrzów tej sztuki. Zdobywa tam przyjaciół i, niestety, także wrogów. Podczas szczeniackiego pojedynku na czary z nielubianym przez niego Jasperem, Cień znów się przedostaje do świata żywych. Od śmierci ratuje Geda sam przełożony szkoły, arcymag Nemmerle, ale rany zadane przez Cień pozostaną na zawsze na ciele i duszy chłopca. Magia, której trzeba było użyć, aby pokonać zło była tak wielka, że Nemmerle wkrótce umiera, a pokiereszowany Ged dochodzi do zdrowia miesiącami. Nowy arcymag – Gensher, decyduje o dalszym szkoleniu Krogulca, daje mu także dobrą lekcję pokory.

Po latach młodzieniec zostaje pełnoprawnym magiem i osiada w wyspiarskiej gminie Low Torning. Tam, próbując ratować syna zaprzyjaźnionego cieśli, przedostaje się do krainy umarłych, a wracając znów spotyka zmorę z przeszłości, Cień. Walka z nim znów wiele kosztuje Geda. Po dojściu do siebie postanawia wreszcie uczynić coś pożytecznego - uwolnić mieszkańców od zagrażających im smoków z wyspy Pendor. Płynie tam i dobija targu ze starym smokiem, zabezpieczając na zawsze mieszkańców wysp. Od smoka dowiaduje się, że cień ma także swoje imię, a wszak znając jego imię, będzie mógł go pokonać.

W swoich podróżach Krogulec przybywa na wyspę Osskil, gdzie spotyka Cień, lecz nie udaje mu się go zwyciężyć, gdyż niespodziewanie, to Cień wymawia jego imię, pozbawiając go przewagi magii. Uciekając z wyspy pod postacią sokoła, Ged wraca do swojego starego mistrza, Ogiona. Ten leczy go i udziela mądrych rad. Wykonuje również dla niego nową cisową laskę - oznakę godności czarnoksiężnika. Mag, zgodnie z radą starca, postanawia nie uciekać więcej przed prześladowcą, lecz wręcz przeciwnie, samemu zacząć go ścigać. Wypływa na morze i tam wyzywa Cień. Ścigając go przez sztormowe morze, trafia na zapomnianą wysepkę, gdzie znajduje parę niemych staruszków. Początkowo, przerażeni widokiem człowieka unikają go. Potem staruszka pokazuje mu swój największy skarb - wyszywaną perłami sukienkę, w której zapewne została zesłana na tę wysepkę jako dziecko. Obdarowuje także Geda kawałkiem metalu. Kiedyś okazał się on połową wielkiego talizmanu – pierścienia Erreth-Akbego.

W dalszej podróży najpierw zdobywa "Bystre Oko", łódź, która od tej pory będzie mu zawsze towarzyszyć, a potem na wsypie Iffish spotyka przyjaciela ze szkoły – maga Vetcha, który postanawia towarzyszyć Krogulcowi w poszukiwaniu Cienia. Po długim pościgu, na krańcu świata, w końcu mag dopada swojego przeciwnika – mówiąc jego imię łączy się z cieniem. Imię, które brzmi "Ged", bowiem Cień jest cieniem jego własnej śmierci.

Przypisy

  1. Wit Szostak: Magia czy kapusta. Tygodnik Powszechny, 2011-02-01. [dostęp 2012-07-25].
  2. Biography (ang.). ursulakleguin.com. [dostęp 2012-07-25].
  3. Ursula Le Guin: A Whitewashed Earthsea - How the Sci Fi Channel wrecked my books (ang.). Slate.com, 2004-12-16. [dostęp 2012-07-25].