Czarnowąsy
Z Wikipedii
 |
Ten artykuł wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Aby uczynić go weryfikowalnym, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. Adnotacja: informacja o Sillingach w Czarnowąsach brzmi bardzo POViasto i trąci OR, gdyż lokalizacja tego plemienia jest sporna. |
Współrzędne: 50°43' N 17°54' E
| Czarnowąsy | |
| Województwo | opolskie |
| Powiat | opolski |
| Gmina | Dobrzeń Wielki |
| Położenie | 50° 43' 00'' N 17° 54' 00'' E |
| Liczba mieszkańców (2006) • liczba ludności |
3500 |
| Strefa numeracyjna (do 2005) |
0 77 |
| Kod pocztowy | 46-020 |
|
Położenie na mapie Polski
  Czarnowąsy
|
|
 Zrekonstruowany kościół św. Anny |
|
Czarnowąsy (niem. Czarnowanz, Czarnowans, w latach 1936 - 1945 Klosterbrück) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie opolskim, w gminie Dobrzeń Wielki. Leży w Pradolinie Wrocławskiej, nad Małą Panwią, w pobliżu jej ujścia do Odry, na północ od Opola. W latach 1973-1974 miejscowość była siedzibą gminy Czarnowąsy.
Z Opola dojazd autobusami miejskimi linii nr 10 i 21.
Spis treści |
[edytuj] Zabytki
- Kościół św. Anny w Czarnowąsach -(1687-1688, odnowiony 1772) z barokowym wystrojem wnętrza i polichromią z XVIII w. Spłonął w sierpniu 2005 roku, odbudowany w 2006-2007 w niemal identycznym kształcie (z zewnątrz; wyposażenie uległo niemal całkowitemu zniszczeniu).
- Zespół klasztoru norbertanek (1234-1336, zwany Domem Bożym)
- Kościół św. Norberta (1777, pozostałości XIII-wiecznego kościoła, zniszczonego 1643) z barokowo-klasycystycznym wystrojem wnętrza
- Barokowy dom zakonny (1682, J.F. Fröhlich, odnowiony 1869 i 1927-1928)
- tzw. prałatówka (1727-1730, odnowiona 1927-1928)
- Wokół klasztoru fragmenty muru z 2 basztami (początek XVII, XVIII w.)
- W pobliżu kościoła barokowa, kamienna figura św. Jana Nepomucena (1772).
[edytuj] Historia
Pierwsze ślady osadnictwa pochodzą z okresu kilkuset lat p.n.e. Najstarszą osadą jest Opole położone na głównej przeprawie przez Odrę. Trasa z Opola, po prawej stronie Odry, miała mniejsze znaczenie niż dzisiejsza Skorogoszcz i była mniej uczęszczana z powodu niedogodności i sezonowości. Rozlewiska Odry, bagna i olbrzymie lasy powodowały, że prastara osada Czarnowąsy była osadą małą. Ludzie utrzymywali się z rybołówstwa, myślistwa i zbieractwa.
Dopiero w czasach Silingów wsie rozwinęły się. Świadczą o tym liczne znaleziska. Przede wszystkim fragmenty cmentarzy ciałopalnych i ślady produkcji ceramiki oraz żelaza odkryte w tych trzech, największych wsiach. Większość znalezisk pochodzi z I do IV wieku n.e.
Mało wiadomo o czasach prehistorycznych, głównie dlatego, że wyroby i budowle (poza ceramiką i niektórymi wyrobami z brązu i żelaza) były drewniane i do dziś się nie zachowały. Bogato natomiast udokumentowana jest ceramika użytkowa, cmentarna oraz ozdoby, broń i niektóre narzędzia.
Silingowie odeszli na zachód w 406 roku, a przybyłe na te tereny plemiona słowiańskie już w VI wieku n.e., zwane są w źródłach "Opolinii" czyli Opolanie. Oznacza to, że gród na opolskim Ostrówku był już w tym czasie znaczącym ośrodkiem.
Nazwa wsi Czarnowąsy nadana została przez słowiańskich Opolan.
Pierwsze pisane źródło mówiące o Czarnowąsach, pochodzi z 1228 roku i jest to dokument dotyczący przeniesienia przez księcia Kazimierza Opolskiego klasztoru norbertanek z Rybnika (utworzonego w 1211 r.) do Czarnowąs. Nie oznacza to wcale, że wieś ta dopiero powstała.
Klasztor nie mógł powstać na dziewiczym terenie. Dlatego uznać trzeba, że wsie nadane przez Kazimierza klasztorowi stanowiły bazę dla jego działalności, czyli funkcjonowały gospodarczo i zapewniały warunki do działalności klasztoru, istniały zatem już od dawna.
W roku 1998 przypadło 770-lecie pierwszego historycznego zapisu o wsi.
Najstarszą miejscowością dzisiejszej gminy jest prawdopodobnie Dobrzeń, ale największe znaczenie od XIII wieku miały Czarnowąsy, z których znajdujący się tam klasztor promieniował na całą okolicę religijnie, gospodarczo i społecznie.
[edytuj] Szkoły
- Publiczne Gimnazjum
- Szkoła Podstawowa
[edytuj] Medycyna i pomoc społeczna
- Ośrodek Zdrowia
- Apteka
- Dom Pomocy Społecznej
[edytuj] Sport
- Stadion Swornicy w Czarnowąsach
[edytuj] Linki do map Polski
- Mapy: Autopilot • Google Maps • Szukacz • Targeo • Zumi
- Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi
