Czaszyn

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Czaszyn
Herb
Herb Czaszyna
Widok na Czaszyn z Brzozowca
Widok na Czaszyn z Brzozowca
Państwo  Polska
Województwo podkarpackie
Powiat sanocki
Gmina Zagórz
Sołectwo Czaszyn
Wysokość 330-525 m n.p.m.
Liczba ludności (2011) 1561
Strefa numeracyjna (+48) 13
Kod pocztowy 38-516
Tablice rejestracyjne RSA
SIMC 0362594
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa lokalizacyjna województwa podkarpackiego
Czaszyn
Czaszyn
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Czaszyn
Czaszyn
Ziemia 49°26′57″N 22°13′01″E/49,449167 22,216944Na mapach: 49°26′57″N 22°13′01″E/49,449167 22,216944
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa miejscowości

Czaszynwieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie sanockim, w gminie Zagórz, nad rzeką Osława, na Pogórzu Bukowskim. Przysiółkiem Czaszyna jest Brzozowiec.

W Czaszynie działa drużyna Ochotniczej Straży Pożarnej, drużyna piłki nożnej LKS Czaszyn.

W latach 1975-1998 miejscowość położona była w województwie krośnieńskim.Wieś leży przy linii kolejowej nr 107 Nowy Zagórz – Łupków, która dalej prowadzi na Słowację oraz przy drodze wojewódzkiej nr 892 Zagórz – Komańcza.

Widok od stacji PKP

Zarys historyczny[edytuj | edytuj kod]

Czaszyn we mgle. Inwersja temperatury

Pierwsze wzmianki o miejscowości pochodzą z XV wieku. Z 17 czerwca 1424 pochodzi zapis aktu sprzedaży Czaszyna. Szlachetny Iwanko z Czaszyna sprzedaje swoją ojcowiznę za 500 marek Mikołajowi i Steczkowi – braciom z Tarnawy. W dokumencie Czaszyn nazywa się Czosnia zaś Iwanko Czaszinsky, a w innym Czaszynsky. W dokumencie pojawia się również Wojciech Czaszinsky, który pełnił funkcję asesora sądu ziemskiego w Sanoku. W wielu dokumentach z lat 1437-1439 spotyka się nazwisko Stefana Dambsky z Czaszyna, piastującego stanowisko asesora sądu grodzkiego i ziemskiego. W roku 1449 Jan Steczkowicz z Tarnawy zapisał część ze swych dóbr w wysokości 300 grzywien swojej żonie Zofii we wsiach Czaszyn, Tarnawa, Poraż, Osława, Zagórz, Wielopole, Łukowe i Serednie (obecnie Średnie Wielkie). Z dokumentu z 1468 dowiadujemy się i przeprowadzeniu granicy między Porażem, Czaszynem i Morochowem. Najważniejszym zabytkiem Czaszyna jest kościół parafialny z 1761 r. wzmiankowany jako cerkiew greckokatolicka pod wezwaniem św. Mikołaja. Obecny murowany obiekt sakralny został wzniesiony w 1835 r. a gruntownie remontowany w latach 1954-1969. Tuż za Czaszynem w kierunku Komańczy, znajduje się przysiółek Czaszyna, dziś nazywany Brzozowiec, a znany już w 1487 r. pod nazwą Czaszyńska Wola.

13 września 1944 wieś została zajęta przez wojska sowieckie[1].

Parafia[edytuj | edytuj kod]

Kościół Podwyższenia Krzyża Świętego w Czaszynie

Parafia Podwyższenia Krzyża Świętego w Czaszynie jest samodzielną parafią od roku 1952. Wcześniej wieś należała do rzymskokatolickiej parafii Matki Boskiej Gromnicznej w Porażu. Na początku XXI w. parafia wybudowała nowy kościół parafialny, który został konsekrowany 18 września 2011 r. przez Biskupa Józefa Michalika. W sąsiedztwie (po drugiej stronie drogi) stoi stary kościół parafialny pw. Podwyższenia Krzyża Świętego, po II wojnie światowej adaptowany z dawnej cerkwi greckokatolickiej z 1835 roku.

.

Mieszkańcy[edytuj | edytuj kod]

Nazwiska mieszkańców XIX wiek: Bednarz, Bosy, Wójt, Galicz, Giba, Hliwiatczyn, Dziedzic, Duda, Kowal, Kudla, Kuryca, Malowany, Maruszczak, Mielnik, Miszczyszyn, Mudry, Owsianik, Ostach, Ostrowski, Pawilszyn, Plaksa, Romanisko, Sałak, Sierak, Sowa, Fal, Chomka, Szpak[2].

Ochotnicza Straż Pożarna[edytuj | edytuj kod]

Remiza OSP Czaszyn

Ochotnicza Straż Pożarna w Czaszynie została założona w 1933 r. przez Tomasza Kuzio i Karola Błażowskiego. Obecnie liczy 67 członków w tym 5 wspierających i 10 chłopców z Młodzieżowej Drużyny Pożarniczej (MDP). Prezesem OSP Czaszyn jest Jan Giba, naczelnikiem Mariusz Gajda a funkcje kierowcy i gospodarza pełni Janusz Penar. Jednostka posiada strażnicę, samochód gaśniczy Star 200, samochód Land Rover Defender, 3 motopompy, piłę motorową, 2 agregaty prądotwórcze oraz standardowe wyposażenie i umundurowanie. Od 1967 r. w OSP Czaszyn prowadzona jest kronika historyczna a od 1980 r. również kronika fotograficzna i video. Jednostka ma wiele sukcesów na zawodach gminnych i powiatowych oraz również indywidualnie na szczeblu wojewódzkim w konkursie wiedzy pożarniczej. 24 sierpnia 2008 jednostka obchodziła jubileusz 75-lecia istnienia i otrzymała nowy sztandar.

Klub Sportowy LKS CZASZYN[edytuj | edytuj kod]

Herb klubu LKS Czaszyn

Ludowy Klub Sportowy Czaszyn powstał wiosną 1948 r. jednak prace przy budowie stadionu rozpoczęto już w 1945 r. W 1954 r. zgłoszono do rozgrywek drużynę piłki nożnej w klasie "C" OZPN Krosno. Najaktywniejsi działacze sportowi Czaszyna to m.in.: Zygmunt Gocek, Jan Giba, Stanisław Stefanowski, Aleksander Gocek, Julian Kuzio, Henryk Kuzio, Antoni Osenkowski, Franciszek Kita, Krzysztof Gocek, Grzegorz Czepiel, Józef Łukowski, Jan Baraniewicz, Józef Kosz, Józef Dygoń. Obecnie na czele klubu stoją: Tomasz Gocek i Jerzy Kosz. Trenerem drużyny jest Artur Baraniewicz. LKS Czaszyn obecnie gra w klasie B, grupa Krosno I[3].

Szkolnictwo[edytuj | edytuj kod]

Szkoła Podstawowa w Czaszynie.

Szkoła w Czaszynie

W Czaszynie powstała pierwsza szkoła, zorganizowana jako samodzielna jednostka w 1876 roku w budynku położonym niedaleko karczmy u prywatnego właściciela o ksywce "Pisarz." Językiem nauczania był wówczas rosyjski. W owym czasie nauka w szkole była płatna. Kolejna szkoła została wybudowana w górnej części wsi obok cerkwi w 1885 roku. W roku 1906 wybudowana szkołę murowaną w górnej części wsi. Szkoła była dwuizbowa w której uczyły się dzieci ruskie i polskie. Kiedy i ten budynek okazał się za mały w 1913 roku przemianowano czytelnię Kółka Rolniczego na pierwszą szkołę polską. Nowy budynek szkoły powstał w 1934 roku – murowany, kryty blachą z dwiema dużymi salami lekcyjnymi. W czasie okupacji hitlerowskiej do szkoły w Czaszynie uczęszczało 57 uczniów, których nauczał 1 nauczyciel. Obecny budynek szkoły – ośmioklasowy został oddany do użytku w styczniu 1961 roku. W roku 2000 oddano do użytku nowoczesną halę sportową najnowocześniejszą w Gminie Zagórz.

Miejscowości partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Najbliższe przejścia graniczne[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]