Czehryń

Czehryń
Herb Czehrynia
Państwo	Ukraina
Obwód	czerkaski
Powierzchnia	14 km²
Wysokość	110 m n.p.m.
Populacja (2001) • liczba ludności	11600
Nr kierunkowy	+ 380 4730
Kod pocztowy	20900
Położenie na mapie obwodu czerkaskiego Czehryń
Położenie na mapie Ukrainy Czehryń
49°04′N 32°40′E
Multimedia w Wikimedia Commons

Widok miasta z Góry Zamkowej

Czehryń (ukr. Чигирин) – miasto w centralnej części Ukrainy, obwód czerkaski, rejon czehryński nad rzeką Taśminą. Ma 11,6 tys. mieszkańców (2004).

Był miastem królewskim Korony Królestwa Polskiego.

Historia

Dawniejsze nazwy: Czehryn, Czeryn, Czyryn, Czyhiryn. Nazwa miasta wywodzi się od miejscowej nazwy paleniska, czyli czyryna lub cziryna. W 1569 r. przyłączone do Korony, województwo kijowskie, starostwo czehryńskie. Miasto i twierdza lokowane przez króla Zygmunta III Wazę dzięki staraniom Aleksandra księcia Wiśniowieckiego 1 maja 1588 roku. Dnia 15 października 1592 roku otrzymało od króla przywileje miejskie. Czehryń graniczył kiedyś z wsiami Birek, Strzynówki i Sosnówka. Pomimo zakazu królewskiego dotyczącego przyjmowania zbiegów miasto zostało w kolejnych latach zamieszkane przez różnych uciekinierów z całej Rzeczypospolitej. Do pierwszego poważnego buntu przybyszów przeciw władzy królewskiej doszło już w roku 1593. Po kolejnym buncie atamana kozackiego Doroszenki miasto i twierdza przestały praktycznie istnieć. Ze względu na swoje strategiczne położenie były (po Kudaku) najbardziej na wschód wysuniętą twierdzą Rzeczypospolitej. Po długich wojnach z Rosją i Turcją od roku 1654, powróciło do Polski w roku 1699. Miasto należało do Rzeczypospolitej do roku 1793, kiedy po II rozbiorze znalazło się w zaborze rosyjskim, od roku 1796 w powiecie czehryńskim w guberni kijowskiej. W roku 1865 liczyło 9329 mieszkańców. Parafie łacińskie w Antonówce i Złotopolu, dekanat zwenigrodzki. W latach 1922-1991 część Ukraińskiej SRR, od 1991 należy do Ukrainy.

Cerkiew św. Eliasza w Subotowie k. Czehrynia

Czehryn lub Czehrin, ok. roku 1663 na mapie Jana Janssona Tractus Borysthenis Vulgo Dniepr at Niepr dicti.

Starostowie czehryńscy

• Aleksander Wiśniowiecki, starosta czerkaski
• Michał Wiśniowiecki, kasztelan kijowski, 1616
• Jan Daniłowicz, wojewoda ruski, 1628-1636
• Aleksander Koniecpolski, 1647
  • Daniel Czapliński, podstarości czehryński
• Bohdan Chmielnicki, 1649-1657
• Jan Wyhowski, 1658
• Jerzy Chmielnicki, 1660
• Paweł Tetera Morzkowski, 1663-1665
• -zburzenie miasta i twierdzy
• Jan Stanisław Jabłonowski, wojewoda ruski, 1731
• Jan Kajetan Jabłonowski, wojewoda bracławski, 1736-1763
• Antoni Barnaba Jabłonowski, wojewoda poznański, 1791

Zobacz też

Powiat czehryński

Linki zewnętrzne

• Rzeczpospolita wirtualna – historia Czehrynia w I Rzeczypospolitej
• Mapa topograficzna 1:100 000
• Czehryn w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom I (Aa – Dereneczna) z 1880 r.