Czermno (województwo lubelskie)
| Czermno | |
| Państwo |  Polska |
| Województwo | lubelskie |
| Powiat | tomaszowski |
| Gmina | Tyszowce |
| Strefa numeracyjna | (+48) 84 |
| Tablice rejestracyjne | LTM |
|
Położenie na mapie województwa lubelskiego
  Czermno
|
|
|
Położenie na mapie Polski
 Czermno
|
|
 50°39′N 23°41′E / 50.65, 23.683333333333Na mapach: 50°39′N 23°41′E / 50.65, 23.683333333333 |
|
Czermno – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie tomaszowskim, w gminie Tyszowce, nad rzeką Huczwą.
W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zamojskiego.
Spis treści |
Historia [edytuj]
Czermno było niegdyś jednym z największych grodów wczesnośredniowiecznych w Polsce wschodniej. W V-VI wieku w tych stronach powstały początki państwowości tworzonej przez Bużan.
Hipotezę o tożsamości Czermna z dawnym Czerwieniem jako pierwszy wysunął Michał Baliński, autor Starożytnej Polski[1].
Od początku XIX w. utożsamiane jest często z Czerwieniem[2], stolicą Grodów Czerwieńskich, leżących na pograniczu polsko-ruskim. Wzmiankowany po raz pierwszy w 981 r., gdy książę ruski Włodzimierz odebrał go Lachom. W XI wieku po kilku nieudanych próbach jego ponownego przyłączenia do Polski, swą władzę nad nim ugruntowała Ruś, następnie w XI-XIII w. wchodził w skład księstwa włodzimiersko-halickiego. Zniszczenie grodu prawdopodobnie nastąpiło ok. roku 1240, a jego ostateczny upadek na przełomie XIII-XIV wieku.
Lokalizację historycznego Czerwienia na terenie obecnej wsi Czermno potwierdziły prowadzone m.in. w 1952, 1976-79 i 1997 roku badania archeologiczne. Na obszarze o powierzchni ok. 100 ha odkryto m.in.: grodzisko, umocnione podgrodzie, osady otwarte oraz 3 cmentarzyska. Osadnictwo obejmowało oba brzegi Huczwy, komunikację pomiędzy którymi umożliwiał drewniany most.
Najnowsze badania specjalistów z Instytutu Archeologii i Etnologii PAN w Warszawie odsłoniły drewniane pomosty, fosy i rowy tworzące zwarty, zaplanowany system, przystań dla łodzi i ślady zabudowy mieszkalnej[3]. Badania dowiodły ponadto, iż wieś przetrwała najazd tatarski 1240 r. Przebadane grodzisko można porównać do tak znacznych ośrodków wczesnośredniowiecznych jak Poznań czy Gniezno.
Toponimia [edytuj]
Wszystkie Czermna, oraz m.in. Czermin (dawniej Czermien), Czermna, Czermnica itd. pochodzą od psł. *čr̥´mьnъ, *čr̥´mьna, *čr̥´mьno (u Rosponda *čьrmьnъ) - czerwony, od *čьrmъ (czerwiec polski), nazwy robaka dostarczającego barwnika czerwieni[4][5], stąd polskie dialektalne czermny[6]=czerwony, czy czeskie čermný=červený=czerwony[7].
Przypisy
- ↑ Czermno (3) w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom I (Aa – Dereneczna) z 1880 r.
- ↑ Informacje potwierdzające związek z Czerwieniem, GW Lublin, Marcin Bielesz, 02-11-2010
- ↑ Grodzisko z lotu ptaka, Krzysztof Kowalski, rzeczpospolita.pl, 10-05-2011
- ↑ Kazimierz Rymut (pod red.), Nazwy miejscowe Polski. Historia. Pochodzenie. Zmiany. Tom II: C-D, Kraków 1997, s. 213
- ↑ Stanisław Rospond, Słownik etymologiczny miast i gmin PRL, Wrocław 1984, s.63
- ↑ Magdalena Madeja, Etymologia ludowa oraz naukowa nazw miejscowych i terenowych gminy Skrzyszów w powiecie tarnowskim, (praca magisterska: Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Tarnowie), Tarnów 2011, s. 72
- ↑ List of Proto-Slavic adjectives: Colours (tł. Lista prasłowiańskich przymiotników: kolory) (ang.)
Linki zewnętrzne [edytuj]
- Atak Tatarów na gród w 1240 roku
- Czermno (3) w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom I (Aa – Dereneczna) z 1880 r.
Zobacz też: Czermno, Czermno-Kolonia
|
||||||||||||||
