Czermno (województwo lubelskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Czermno
Państwo  Polska
Województwo lubelskie
Powiat tomaszowski
Gmina Tyszowce
Liczba ludności (1999) 369 [1]
Strefa numeracyjna (+48) 84
Tablice rejestracyjne LTM
SIMC 0903363
Położenie na mapie województwa lubelskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubelskiego
Czermno
Czermno
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Czermno
Czermno
Ziemia 50°39′N 23°41′E/50,650000 23,683333Na mapach: 50°39′N 23°41′E/50,650000 23,683333

Czermnowieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie tomaszowskim, w gminie Tyszowce, nad rzeką Huczwą.

W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zamojskiego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Grody czerwienskie.png

Czermno było niegdyś jednym z największych grodów wczesnośredniowiecznych w Polsce wschodniej. W V-VI wieku w tych stronach powstały początki państwowości tworzonej przez Bużan.

Information icon.svg Osobny artykuł: Grody Czerwieńskie.

Hipotezę o tożsamości Czermna z dawnym Czerwieniem jako pierwszy wysunął Michał Baliński, autor Starożytnej Polski[2].

Od początku XIX w. utożsamiane jest często z Czerwieniem[3], stolicą Grodów Czerwieńskich, leżących na pograniczu polsko-ruskim. Wzmiankowany po raz pierwszy w 981 r., gdy książę ruski Włodzimierz odebrał go Lachom. W XI wieku po kilku nieudanych próbach jego ponownego przyłączenia do Polski, swą władzę nad nim ugruntowała Ruś, następnie w XI-XIII w. wchodził w skład księstwa włodzimiersko-halickiego. Zniszczenie grodu prawdopodobnie nastąpiło ok. roku 1240, a jego ostateczny upadek na przełomie XIII-XIV wieku.

Lokalizację historycznego Czerwienia na terenie obecnej wsi Czermno potwierdziły prowadzone m.in. w 1952, 1976-79 i 1997 roku badania archeologiczne. Na obszarze o powierzchni ok. 100 ha odkryto m.in.: grodzisko, umocnione podgrodzie, osady otwarte oraz 3 cmentarzyska. Osadnictwo obejmowało oba brzegi Huczwy, komunikację pomiędzy którymi umożliwiał drewniany most.

Najnowsze badania specjalistów z Instytutu Archeologii i Etnologii PAN w Warszawie odsłoniły drewniane pomosty, fosy i rowy tworzące zwarty, zaplanowany system, przystań dla łodzi i ślady zabudowy mieszkalnej[4]. Badania dowiodły ponadto, iż wieś przetrwała najazd tatarski 1240 r. Przebadane grodzisko można porównać do tak znacznych ośrodków wczesnośredniowiecznych jak Poznań czy Gniezno.

Toponimia[edytuj | edytuj kod]

Wszystkie Czermna, oraz m.in. Czermin (dawniej Czermien), Czermna, Czermnica itd. pochodzą od psł. *čr̥´mьnъ, *čr̥´mьna, *čr̥´mьno (u Rosponda *čьrmьnъ) - czerwony, od *čьrmъ (czerwiec polski), nazwy robaka dostarczającego barwnika czerwieni[5][6], stąd polskie dialektalne czermny[7]=czerwony, czy czeskie čermný=červený=czerwony[8].

Przypisy

  1. Główny Urząd Statystyczny, Portret miejscowości statystycznych w gminie Tyszowce (powiat tomaszowski, województwo lubelskie) w 2010 r.
  2. Czermno (3) w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom I (Aa – Dereneczna) z 1880 r.
  3. Informacje potwierdzające związek z Czerwieniem, GW Lublin, Marcin Bielesz, 02-11-2010
  4. Grodzisko z lotu ptaka, Krzysztof Kowalski, rzeczpospolita.pl, 10-05-2011
  5. Kazimierz Rymut (pod red.), Nazwy miejscowe Polski. Historia. Pochodzenie. Zmiany. Tom II: C-D, Kraków 1997, s. 213
  6. Stanisław Rospond, Słownik etymologiczny miast i gmin PRL, Wrocław 1984, s.63
  7. Magdalena Madeja, Etymologia ludowa oraz naukowa nazw miejscowych i terenowych gminy Skrzyszów w powiecie tarnowskim, (praca magisterska: Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Tarnowie), Tarnów 2011, s. 72
  8. List of Proto-Slavic adjectives: Colours (tł. Lista prasłowiańskich przymiotników: kolory) (ang.)

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też: Czermno, Czermno-Kolonia