Coprinus

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Czernidłak)
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Czernidłak
Czernidłak kołpakowaty (Coprinus comatus)
Czernidłak kołpakowaty (Coprinus comatus)
Systematyka
Królestwo grzyby
Gromada grzyby podstawkowe
Klasa pieczarniaki
Rząd pieczarkowce
Rodzina pieczarkowate
Rodzaj czernidłak
Nazwa systematyczna
Coprinus Pers.
Tent. disp. meth. fung.: 62 (Lipsk, 1797)
Typ nomenklatoryczny
Coprinus comatus (O.F. Müll.) Pers.)
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons

Coprinus Pers. {czernidłak) – rodzaj grzybów z rodziny pieczarkowatych (Agaricaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Pozycja w klasyfikacji: Agaricaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi (według Index Fungorum)[1].

Pod koniec XX w. z rodzaju Coprinus wydzielono część gatunków do nowych rodzajów: Coprinellus, Coprinopsis i Parasola[2].

Prowadzone w latach 90. XX w. badania z zakresu filogenetyki molekularnej potwierdziły bliskie pokrewieństwo Coprinus comatus i Coprinus sterquilinus oraz ich dalsze pokrewieństwo z rodzajem pieczarka (Agaricus), wykazując jednocześnie, że pozostałe zbadane gatunki są bliżej spokrewnione z rodzajem kruchaweczka (Psathyrella). W związku z tym zaproponowano pozostawienie tych dwóch gatunków zarówno w rodzaju Coprinus, jak i w rodzinie pieczarkowatych, podczas gdy zgodnie z tą koncepcją wydzielone gatunki grupują się w rodzaje Coprinellus, Coprinopsis i Parasola, wchodząc w skład nowo utworzonej rodziny kruchaweczkowatych (Psathyrellaceae)[2].

Nazwę polską podał Franciszek Błoński w 1889. W polskim piśmiennictwie mykologicznym należące do tego rodzaju gatunki opisywane były także jako bedłka, czubajka, kołpak, kołpaczek, sowa[3]. Synonimy łacińskie: Annularius Roussel, Coprinusella (Peck) Zerov, Ephemerocybe Fayod, Lentispora Fayod, Onchopus P. Karst., Pselliophora P. Karst., BPseudocoprinus Kühner[4].

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Saprotrofy rosnące na drewnie lub nawożonych glebach. Kapelusze łuskowate, włoskowate, połyskujące lub nagie, promieniowo pofałdowane lub bruzdkowane. Blaszki początkowo blade, później szarzejące i stopniowo czerniejące, u góry przyczepione, rzadko wolne. Trzony z pierścieniem lub (rzadko) bez pierścienia. Wysyp zarodników ciemnobrązowy do czarnego. Zarodniki gładkie lub szorstkie. Trama blaszek regularna (strzępki biegną równolegle)[5].

Niektóre gatunki[edytuj | edytuj kod]

Wykaz gatunków (nazwy naukowe) na podstawie Index Fungorum. Obejmuje on tylko gatunki zweryfikowane o potwierdzonym statusie (niektóre)[6]. Nazwy polskie według Władysława Wojewody[3].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-09-15].
  2. 2,0 2,1 Scott A. Redhead, Rytas Vilgalys, Jean-Marc Moncalvo, Jacqui Johnson i inni. Coprinus Pers. and the Disposition of Coprinus Species sensu lato. „Taxon”. 1 (50), s. 203-241, luty 2001 (ang.). 
  3. 3,0 3,1 Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  4. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-09-20].
  5. Ewald Gerhardt: Grzyby – wielki ilustrowany przewodnik. KDC, s. 346. ISBN 83-7404-513-2.
  6. Index Fungorum (gatunki) (ang.). [dostęp 2013-09-20].