Coprinus

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Czernidłak)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Czernidłak
Czernidłak: zdjęcie
Czernidłak kołpakowaty (Coprinus comatus)
Systematyka
Królestwo grzyby
Gromada grzyby podstawkowe
Klasa pieczarniaki
Rząd pieczarkowce
Rodzina pieczarkowate
Rodzaj czernidłak
Nazwa systematyczna
Coprinus Pers.
Tent. disp. meth. fung.: 62 (Lipsk, 1797)
Typ nomenklatoryczny
Coprinus comatus (O.F. Müll.) Pers.)
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Coprinus Pers. {czernidłak) – rodzaj grzybów z rodziny pieczarkowatych (Agaricaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Pozycja w klasyfikacji: Agaricaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi (według Index Fungorum)[1].

Pod koniec XX w. z rodzaju Coprinus wydzielono część gatunków do nowych rodzajów: Coprinellus, Coprinopsis i Parasola[2].

Prowadzone w latach 90. XX w. badania z zakresu filogenetyki molekularnej potwierdziły bliskie pokrewieństwo Coprinus comatus i Coprinus sterquilinus oraz ich dalsze pokrewieństwo z rodzajem pieczarka (Agaricus), wykazując jednocześnie, że pozostałe zbadane gatunki są bliżej spokrewnione z rodzajem kruchaweczka (Psathyrella). W związku z tym zaproponowano pozostawienie tych dwóch gatunków zarówno w rodzaju Coprinus, jak i w rodzinie pieczarkowatych, podczas gdy zgodnie z tą koncepcją wydzielone gatunki grupują się w rodzaje Coprinellus, Coprinopsis i Parasola, wchodząc w skład nowo utworzonej rodziny kruchaweczkowatych (Psathyrellaceae)[2].

Nazwę polską podał Franciszek Błoński w 1889. W polskim piśmiennictwie mykologicznym należące do tego rodzaju gatunki opisywane były także jako bedłka, czubajka, kołpak, kołpaczek, sowa[3]. Synonimy łacińskie: Annularius Roussel, Coprinusella (Peck) Zerov, Ephemerocybe Fayod, Lentispora Fayod, Onchopus P. Karst., Pselliophora P. Karst., BPseudocoprinus Kühner[4].

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Saprotrofy rosnące na drewnie lub nawożonych glebach. Kapelusze łuskowate, włoskowate, połyskujące lub nagie, promieniowo pofałdowane lub bruzdkowane. Blaszki początkowo blade, później szarzejące i stopniowo czerniejące, u góry przyczepione, rzadko wolne. Trzony z pierścieniem lub (rzadko) bez pierścienia. Wysyp zarodników ciemnobrązowy do czarnego. Zarodniki gładkie lub szorstkie. Trama blaszek regularna (strzępki biegną równolegle)[5].

Niektóre gatunki[edytuj | edytuj kod]

Wykaz gatunków (nazwy naukowe) na podstawie Index Fungorum. Obejmuje on tylko gatunki zweryfikowane o potwierdzonym statusie (niektóre)[6]. Nazwy polskie według Władysława Wojewody[3].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-09-15].
  2. 2,0 2,1 Scott A. Redhead, Rytas Vilgalys, Jean-Marc Moncalvo, Jacqui Johnson i inni. Coprinus Pers. and the Disposition of Coprinus Species sensu lato. „Taxon”. 1 (50), s. 203-241, luty 2001 (ang.). 
  3. 3,0 3,1 Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  4. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-09-20].
  5. Ewald Gerhardt: Grzyby – wielki ilustrowany przewodnik. KDC, s. 346. ISBN 83-7404-513-2.
  6. Index Fungorum (gatunki) (ang.). [dostęp 2013-09-20].