Czerniec (roślina)
| Actaea | |
|---|---|
 Morfologia (czerniec gronkowy)
|
|
| Systematyka[1] | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | rośliny |
| Klad | rośliny naczyniowe |
| Klad | Euphyllophyta |
| Klad | rośliny nasienne |
| Klasa | okrytonasienne |
| Rząd | jaskrowce |
| Rodzina | jaskrowate |
| Nazwa systematyczna | |
| Actaea L. Sp. Pl. 504. 1 Mai 1753 |
|
 Zdjęcia i grafiki w Commons |
|
Actaea L. – rodzaj roślin należący do rodziny jaskrowatych. W tradycyjnym ujęciu obejmował 4 gatunki, w tym jeden występujący w Ameryce Północnej, dwa w Eurazji i jeden obejmujący zasięgiem Eurazję i Amerykę Północną[2][3]. Według nowszych ujęć taksonomicznych do rodzaju Actaea włączone zostały również wszystkie gatunki zaliczane w innych opracowaniach do rodzaju pluskwica (Cimicifuga) i Souliea[2][4].
Morfologia [edytuj]
- Pokrój
- Okazałe byliny z podzielonymi liśćmi i kwiatami skupionymi w groniaste lub wiechowate kwiatostany.
- Liście
- Duże i podzielone na 3, 9 lub wiele listków (do 200).
- Kwiaty
- Promieniste, z krótkotrwałymi działkami kielicha. Barwne prątniczki (mają kolor biały, żółty, pomarańczowy do czerwonego) są homologami płatków korony. Pręciki są liczne. Kwiaty skupiają się w gęste i wydłużone groniaste lub wiechowate kwiatostany.
- Owoce
- W sekcji Actaea mięsiste jagody, w pozostałych sekcjach suche mieszki[2].
Systematyka [edytuj]
Actinospora Turcz., Pityrosperma Siebold & Zucc., Cimicifuga Wernisch[5].
- Pozycja wg APweb (aktualizowany system APG III z 2009)
Rodzaj z podrodziny Ranunculoideae Arnott, rodziny jaskrowatych (Ranunculaceae) z rzędu jaskrowców (Ranunculales), należących do kladu dwuliściennych właściwych (eudicots)[1]. W obrębie podrodziny należy do plemienia Actaeeae[5]
- Pozycja w systemie Reveala (1993-1999)
Gromada okrytonasienne, podgromada Magnoliophytina, klasa Ranunculopsida, podklasa jaskrowe, nadrząd Ranunculanae, rząd jaskrowce, podrząd Ranunculineae, rodzina jaskrowate, plemię Actaeae Spach., rodzaj czerniec (Actaea L.)[6].
- Gatunki flory Polski
- czerniec gronkowy (Actaea spicata L.)
- pluskwica europejska, p. cuchnąca (Actaea europaea (Schipcz.) J.Compton, syn. Cimicifuga europaea Schipcz.)
- Gatunki uprawiane[7]
- czerniec biały (Actaea alba (L.) Mill.)
- czerniec czerwony (Actaea rubra Willd.)
- czerniec krwistoowockowy (Actaea erythrocarpa Fisch.)
- pluskwica groniasta, świecznica groniasta (Actaea racemosa L., syn. Cimicifuga racemosa (L.) Nutt.
- pluskwica prosta (Actaea simplex (DC.) Wormsk. ex Prantl), syn. Cimicifuga simplex Wormsk. ex DC.
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2009-06-07].
- ↑ 2,0 2,1 2,2 Campton James A., Culham Alastair, Jury Stephen L.: Reclassification of Actaea to include Cimicifuga and Souliea (Ranunculaceae): phylogeny inferred from morphology, nrDNA ITS, and cpDNA trnL-F sequence variation (ang.). W: Taxon, Vol. 47, 3 [on-line]. 1998. [dostęp 2011-10-02].
- ↑ James A. Compton and Alastair Culham: Phylogeny and Circumscription of Tribe Actaeeae (Ranunculaceae) (ang.). W: Systematic Botany Vol. 27, No. 3: 502-511 [on-line]. 2002. [dostęp 2011-10-02].
- ↑ Actaea (ang.). W: The Plant List [on-line]. The Kew Gardens. [dostęp 2011-10-08].
- ↑ 5,0 5,1 5,2 Genus: Actaea (ang.). W: Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. United States Department of Agriculture. [dostęp 2011-10-08].
- ↑ Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Actaea (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-01-18].
- ↑ Ludmiła (red.) Karpowiczowa: Słownik nazw roślin obcego pochodzenia łacińsko-polski i polsko-łaciński. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 1973.
