Czerwieńsk

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Czerwieńsk
Herb Flaga
Herb Czerwieńska Flaga Czerwieńska
Państwo  Polska
Województwo  lubuskie
Powiat zielonogórski
Gmina Czerwieńsk
gmina miejsko-wiejska
Burmistrz Piotr Iwanus
Powierzchnia 9,36[1] km²
Populacja (2008)
• liczba ludności
• gęstość

4197[1]
448 os./km²
Strefa numeracyjna
(+48) 68
Kod pocztowy 66-016
Tablice rejestracyjne FZI
Położenie na mapie województwa lubuskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubuskiego
Czerwieńsk
Czerwieńsk
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Czerwieńsk
Czerwieńsk
Ziemia 52°00′56″N 15°24′18″E/52,015556 15,405000
Urząd miejski
pl. Rynek 25
66-016 Czerwieńsk
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikisłownik Hasło Czerwieńsk w Wikisłowniku
Strona internetowa
Neogotycki kościół

Czerwieńsk (Czerwieńsk Odrzański[2], niem. Rothenburg an der Oder[2]) – miasto położone na Wysoczyźnie Czerwieńskiej[2], w powiecie zielonogórskim, w województwie lubuskim. Według danych z 31 grudnia 2007[3] miasto miało 4141 mieszkańców.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Czerwieńsk położony jest w południowej części województwa lubuskiego w powiecie zielonogórskim, w gminie Czerwieńsk[2].

Miasto leży na skrzyżowaniu dróg wojewódzkich:

Historia[edytuj | edytuj kod]

  • 1550 – na terenie Brandenburgii, w odległości 5 km od swojej rodowej siedziby w Nietkowie rodzina von Rothenburg buduje pałacyk myśliwski; wokół niego powstaje wieś i osada rzemieślnicza znana jako Nowy Nietków
  • 1654 – budowa kościoła ewangelickiego – korzystają z niego także protestanci ze znajdującej się pod panowaniem katolickich Habsburgów Zielonej Góry; pierwszym pastorem zostaje Christoph Reiche
  • 24 I 1690 – założenie miasta Rothenburg an der Oder; obok niego nadal istnieje wieś Nowy Nietków
  • XVII w. – rozwój sukiennictwa
  • 1701 – Brandenburgia staje się częścią Królestwa Prus
  • 1707 – pastor Johannes Reiche zainicjował budowę nowego, obszerniejszego kościoła; budynek istniał do 1877 roku
  • 1811 – pierwszy plan miasta, stworzony przez królewskiego urzędnika Niceusa
  • 1816 – reforma administracyjna w Prusach - miasto zostaje przyłączone do prowincji śląskiej
  • 1870 – uzyskanie połączenia kolejowego
  • 1877 – budowa nowego kościoła ewangelickiego – budynek istnieje do dziś i jest używany przez katolików
  • 1890 – rodzina Starost buduje pierwszy tartak w mieście
  • 1900 – miasto liczy 632 mieszkańców
  • 1901 i 1908 – Nowy Nietków włączony do miasta
  • 1933 – wg spisu ludności miasto zamieszkuje 1430 osób
  • 1945 – włączenia miasta w granice Polski, utrata praw miejskich, zmiana nazwy na obecną (przez kilka tygodni 1945 roku funkcjonuje także nazwa Rozborg)
  • 1969 – Czerwieńsk uzyskuje ponownie prawa miejskie[2]

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są[4]:

  • kościół ewangelicki, wybudowany przez pastora Martina Gottfrieda Juliusa Schöne w połowie XIX wieku, obecnie budynek - magazyn narzędziowni Budomont, ul. Zielonogórska 5
  • budynki zespołu folwarcznego, z XVII-XIX wieku:
    • obora i stajnia
    • chlewnia

inne zabytki:

  • budynek dworca kolejowego z 1870 roku
  • kościół parafialny pw. św. Wojciecha[5], neogotycki, wybudowany na miejscu świątyni z 1707 roku, oddany do użytku dla wiernych 13 grudnia 1877 roku.

Komunikacja[edytuj | edytuj kod]

Stacja kolejowa Czerwieńsk oraz nieużywane przystanki Czerwieńsk Mt i Czerwieńsk Towarowy. Transport publiczny zapewnia MZK Zielona Góra. Kursowały tu dwie linie z Zielonej Góry;

  1. 32 (Dworzec PKP - Czerwieńsk – Laski)
  2. 34 (Dworzec PKP - Czerwieńsk – Wysokie)

Od 1.03.2011r transport zbiorowy przejął od MZK Zielona Góra, zielonogórski PKS: Linia Zielona 1 wariant: DWORZEC PKS - Czerwieńsk, 2 wariant: DWORZEC PKS - Czerwieńsk - Laski, 3 wariant: DWORZEC PKS - Czerwieńsk - Wysokie.[potrzebne źródło]

Osoby związane z Czerwieńskiem[edytuj | edytuj kod]

  • Przemysław Góralczyk, historyk, regionalista, znawca dziejów miejscowości gminy Czerwieńsk
  • ks. Ludwik Mucha, kapelan majora Henryka Dobrzańskiego "Hubala"
  • ks. Henryk Nowik, proboszcz w latach 1974 – 1992, działacz miejscowych struktur "Solidarności"
  • Lubomir Rotko, pomysłodawca i organizator imprezy "Dzień Czystej Wody"

Sport[edytuj | edytuj kod]

Od 1947 roku w Czerwieńsku funkcjonuje klub piłkarski Piast Czerwieńsk. Klub rozgrywa mecze na Stadionie Miejskim w Czerwieńsku. W 2012 roku powstał w Czerwieńsku klub biegacza Ronin Czerwieńsk.

Od 2013 roku funkcjonuje w Czerwieńsku klub biegacza RONIN.

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Dane Głównego Urzędu Statystycznego: Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2008 r.). [dostęp 23.09.2009].
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Adam Górski: Cmentarze Ewangelickie Województwa Lubuskiego. Zielona Góra: Eternum, 2013, s. 133, seria: Tom 1. ISBN 978-83-934741-0-3.
  3. Bank Danych Regionalnych – Strona główna (pol.). GUS. [dostęp 2010-09-14].
  4. Rejestr zabytków nieruchomych woj. lubuskiego - stan na 31.12.2012 r.. Narodowy Instytut Dziedzictwa. [dostęp 26.2.13]. s. 104.
  5. Oficjalna strona Diecezji Zielonogórsko-Gorzowskiej. [dostęp 26.08.2008].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Gębicki Jacek, Kartka z historii kościoła w Czerwieńsku, "Czerwieńsk – U nas", R. 1995, Nr 38, s. 9.
  • Góralczyk Przemysław, Z dziejów Czerwieńska, "Czerwieńsk – U nas", Nr 152, R. 2005, s. 8 – 9; Nr 165, R. 2006, s. 7; Nr 170, R. 2006, s. 10 – 11; R. 2006, Nr 171, s. 8; R. 2006, Nr 172, s. 9.
  • Kres Bogdan, Groby ciałopalne w Czerwieńsku pow. Zielona Góra, Z badań nad przeszłością Ziemi Lubuskiej, Zielona Góra 1964.
  • Strzyżewski Wojciech, Herby miejscowości województwa zielonogórskiego, (Czerwieńsk), Zielona Góra 1989, s. 18 – 19.