Czesław Dźwigaj
Czesław Dźwigaj (ur. 18 czerwca 1950 w Nowym Wiśniczu) – artysta rzeźbiarz, profesor Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, uczeń Antoniego Hajdeckiego.
Autor licznych realizacji pomnikowych, najczęściej kojarzony z pomnikami Jana Pawła II, których blisko 50 opuściło jego pracownię.
Rozpoczął swoją karierę poprzez współpracę z Kościołem Katolickim. W latach 80. XX wieku wykonał m.in. serię brązowych odlewów dla katedry w Tarnowie (m.in. drzwi do kruchty, zakrystii, płaskorzeźby na domu parafialnym), później, za sprawą swoich sakralnych realizacji, stał się znany i popularny również w diecezji szczecińsko-kamieńskiej oraz zielonogórsko-gorzowskiej (jedna z ostatnich realizacji: brązowe drzwi do kolegiaty w Głogowie).
Dla wielu jest rzeźbiarzem kontrowersyjnym, zarówno przez fakt zestawienia uczestnictwa w organizacji partyjnej przed 1989 rokiem z obecną współpracą z Kościołem, jak również poprzez swoje nie zawsze trafione realizacje. Szerokim echem odbił się odsłonięty w 2001 roku na Placu św. Marii Magdaleny w Krakowie pomnik Piotra Skargi, krytykowany za skalę i formę. Krytyce poddawane są również jego realizacje papieskie (ich liczba doszła wiosną 2011 r. do 72). Krytycy często podnoszą wieloznaczności wynikające z szybkiego tempa pracy, skutkujące niekiedy bliźniaczymi replikami, czy też kolejnymi odlewami wykonywanymi przy wykorzystaniu gotowych elementów pochodzących z wcześniejszych realizacji.
W 2009 roku papież Benedykt XVI podczas pielgrzymki do Ziemi Świętej ofiarował w darze płaskorzeźbę wykonaną przez Czesława Dźwigaja. Przedstawia ona Drzewo Jessego, ukazujące rodowód Chrystusa, od Abrahama do św. Józefa. Ma wymiary 3,25 x 4 m, umieszczona jest w pobliżu drogi, którą przechodzą pielgrzymi idąc do Groty Narodzenia. Trzon płaskorzeźby stanowi drzewo oliwne oraz motywy biblijne. Ma ona odniesienia do Starego Testamentu, m.in. sylwetka góry Synaj, postać moabitki Rut. W górnej części płaskorzeźby ukazany jest Chrystus Król w dwustopniowej koronie, błogosławiący kulę ziemską[1].
9 września 2005 został odsłonięty w Krynicy pomnik Nikifora Krynickiego autorstwa Czesława Dźwigaja. Przedstawia on artystę-samouka siedzącego z psem przy deptaku.
Spis treści |
[edytuj] Wybrane realizacje pomników Jana Pawła II
- Chicago
- Chomranice
- Dołęga
- Ełk Plac Sapera
- Fatima - sanktuarium Matki Bożej Fatimskiej
- Goleniów
- Golgota Beskidów w Radziechowach
- Gorzów Wlkp.
- Gręboszów
- Kalwaria Zebrzydowska
- Kęty
- Kraków Park Strzelecki
- Kraków Rakowice
- Krotoszyn
- Limanowa
- Lubaczów
- Mąkolice
- Nowe Brzesko
- Nowy Sącz
- Nowy Wiśnicz
- Okulice
- Ołtarzew
- Ozorków
- Police (Skwer Jana Pawła II w Nowym Mieście)
- Puławy
- Racibórz
- Racławice – Janowiczki
- Rawa Mazowiecka
- Rzeszów (x 2)
- Rzym
- Skała
- Sochaczew
- Sokolniki
- Stary Wiśnicz
- Studzieniczna
- Szczecin (Pomnik papieża Jana Pawła II)
- Warszawa Rembertów
- Wieliczka
- Zakopane – Krzeptówki
- Zambrów
[edytuj] Wybrana literatura
- (kar), Papież na placu Sapera, „Gazeta Współczesna” 2000, nr 61.
- Annusiewicz Małgorzata, Trzy pytania do prof. Czesława Dźwigaja, „Głos Szczeciński” 2005, nr 12.
- Bogacz Jerzy, Rozmowa o pomniku z jego twórcą prof. Czesławem Dźwigajem, „Echo Limanowskie” 1998, nr 54.
- Branicka Monika, Gniot na słupie. Kolejny pomnik Czesława Dźwigaja w Krakowie, „Art & Business” 2001, wrzesień
- Czesław Dźwigaj, red. Krzysztof Kozłowski, Kraków 2004.
- Dańko Ireneusz, Pamięć, która dzieli, „Gazeta Wyborcza Kraków” 2005, nr 59.
- Jankowski Stanisław M., W soli jeszcze nie pracowałem... – rozm. z Czesławem Dźwigajem, „AWS” 1999, nr 26.
- Ochwat Renata, O pomnikach profesora Czesława Dźwigaja, „Gazeta Zachodnia” 2002, nr 146.
- Ożóg Kazimierz S., Rzeźba jest trudna. O najciekawszych pomnikach Jana Pawła II, „Ethos” 2004, nr 3, s. 299-314, fot.
- Ożóg Kazimierz S., Pomniki Jana Pawła II – kilka problemów zjawiska, [w:] Prolegomena. Materiały Spotkania Doktorantów Historyków Sztuki, Kraków 13-15 X 2003, Kraków 2005, s. 183-192, fot.
- Ożóg Kazimierz S., Opowieści rzeźby, „Nawias” 2006, s. 98-107.
- Ożóg Kazimierz S., Papież jak krasnal. Pomniki na rozdrożu, „Orońsko” 2005, nr 4, s. 52-55, fot.
- Satała Marian, Papieski rzeźbiarz, „Gazeta Krakowska” 2005, nr 83.
- Starzak Grażyna, Papież wśród królów – rozm. z Czesławem Dźwigajem, „Dziennik Polski” 2000, nr 63.
- Trybowski Ignacy, Czesław Dźwigaj, „Krak” 1985, nr 25.
- Wątróbski Leszek, Pomnik Papieża Jana Pawła II w Policach, rozm. z Czesławem Dźwigajem, „Kurier Szczeciński” 1999, nr 100.
- Wątróbski Leszek, Siedem rzeźb i pomników, „Nasz Dziennik” 1999, nr 83.
- Wątróbski Leszek, Ten, który rzeźbi papieża, rozm. z. Czesławem Dźwigajem, „Nowy Dziennik” 1999, nr z dnia 1 VI.
- Zgórniak Marek, Figura księdza Skargi i Skarga Matejki, „Gazeta w Krakowie” 2001, 26-27 V, s. 6
[edytuj] Zobacz też
Przypisy
- ↑ "Płaskorzeźba w darze" (pol.). Dziennik Polski, 13 maja 2009. [dostęp 13 maja 2009].
