Czingiz Ajtmatow

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Czingiz Ajtmatow
Fotografia Ajtmatowa, 2003
Fotografia Ajtmatowa, 2003
Imiona i nazwisko Czingiz Torekulowicz Ajtmatow
(ros. Чингиз Торекулович Айтматов
kirg. Чыңгыз Төрөкулович Айтматов)
Data i miejsce urodzenia 12 grudnia 1928
Szeker
Data i miejsce śmierci 10 czerwca 2008
Norymberga
Zawód pisarz, scenarzysta, poseł
Narodowość rosyjska, kirgiska, tatarska
Język rosyjski, kirgiski
Obywatelstwo radzieckie, kirgiskie
Alma Mater Instytut Literacki imienia Gorkiego
Okres 1957–2008
Gatunki proza, dramat, scenariusz
Ważne dzieła Żegnaj, Gulsary!, Dżamila, Golgota
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Źródła Czingiz Ajtmatow w Wikiźródłach
Wikicytaty Czingiz Ajtmatow w Wikicytatach

Czingiz Torekulowicz Ajtmatow (ros. Чингиз Торекулович Айтматов, kirg. Чыңгыз Төрөкулович Айтматов; ur. 12 grudnia 1928 w Szeker, Kirgiska Autonomiczna SRR - zm. 10 czerwca 2008 w Norymberdze, Niemcy) – rosyjski i kirgiski pisarz, jeden z animatorów pieriestrojki, zapoczątkował też otwarcie Kirgistanu na zachód. Ponadto dramaturg i scenarzysta filmowy.

Jego pierwszą znaną w Europie powieścią była, przetłumaczona na język francuski, Dżamila (Джамиля, 1958), którą nazwano "najpiękniejszą historią miłosną". Od tego właśnie momentu wszystkie jego powieści cieszyły się sporym zainteresowaniem. Wkrótce wydano: Pierwszego nauczyciela (Первый учитель, 1963), Żegnaj, Gulsary! (Прощай, Гульсары, 1966), Biały statek (Белый пароход, 1970), Żurawie przyleciały wcześnie... (1975), Dzień dłuższy niż stulecie (И дольше века длится день, 1980) i Golgotę (1986), opowiadającą historię Abdiasza Kallistratowa, młodego dziennikarza, zabitego w stepie.

W swoich utworach literackich często posługuje się przypowieścią i metaforą, zajmuje się tematyką obyczajową i społeczną. Często sięga też do folkloru.

Został odznaczony m.in. Złotym Medalem '"Sierp i Młot" Bohatera Pracy Socjalistycznej (31 lipca 1978), dwukrotnie Orderem Lenina, Orderem Rewolucji Październikowej, dwukrotnie Orderem Czerwonego Sztandaru Pracy, Orderem Przyjaźni Narodów oraz rosyjskim Orderem Przyjażni (1998) i Orderem Uśmiechu. Trzykrotny laureat Nagrody Państwowej ZSRR (1968, 1977, 1983) oraz Nagrody Leninowskiej (1963).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]