Czołg superciężki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Amerykański T28

Czołg superciężki – pojazd opancerzony o dużych rozmiarach, znacznie przewyższający swoimi gabarytami i masą inne pojazdy produkowane w danym okresie - zazwyczaj powyżej 75 ton.

Projekty czołgów tego typu rozpoczynano wielokrotnie, w celu stworzenia niezwyciężonego pojazdu pomagającego przebić się przez umocnienia wroga, bez obawy zniszczenia takiego pojazdu w walce. Spośród wielu projektów skonstruowano jednak tylko kilka prototypów, które i tak nie wzięły udziału w walce, lub nie ma jednoznacznych dowodów, które mogłyby potwierdzić ich użycie w boju. Większość projektów czołgów superciężkich została stworzona podczas I oraz II wojny światowej, kilka natomiast podczas okresu zimnej wojny.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Brytyjski TOG 2

Pierwsze czołgi superciężkie projektowano już w czasie I wojny światowej, gdy konstrukcje pancerne dopiero powstawały. Przykładem takiego tworu owego okresu jest Flying Elephant (latający słoń) - brytyjski projekt czołgu o wadze ponad 100 ton, którego zadaniem miało być przebicie się przez każdą linię obrony nieprzyjaciela. Niemcy także postanowiły zaprojektować swój superciężki czołg - K Panzerkampfwagen - o masie 120 ton, którego dwa prototypy prawie ukończono pod koniec I Wojny Światowej. 13-metrowy, uzbrojony w 4 działa 77 mm i 7 karabinów maszynowych 7.92 mm miał siać postrach pośród oddziałów wroga, do produkcji jednak nigdy nie wszedł. Podczas II wojny światowej zaczęto projektować tego typu czołgi do wykonywania celów specjalnie im przydzielonych. Adolf Hitler był zwolennikiem pojazdów wygrywających wojny i wymusił powstanie takich konstrukcji jak 188 tonowy Maus, dużo większy od niego, 1000 tonowy projekt Landkreuzer P. 1000 Ratte czy 1500 tonowy czołg Landkreuzer P. 1500 Monster. Podczas II wojny światowej konstrukcje czołgów superciężkich powstawały także w innych krajach. Tam jednak były to pojazdy o wiele bardziej przydatne w boju, a często wręcz tworzone do konkretnych celów bojowych. Takim czołgiem był m.in. amerykański T28 Super Heavy Tank, którego celem miało być rozbicie obrony na Niemieckiej Linii Zygfryda. Ten 95-tonowy czołg wyposażony był w ciężki, dochodzący w niektórych punktach do 305 mm pancerz (mający oprzeć się działom wykorzystywanym przez ciężkie czołgi nazistowskich Niemiec), oraz haubicoarmatę 105 mm. Stworzono 5 prototypów, żaden jednak nie pojawił się w walce.

Model brytyjskiego superciężkiego czołgu z okresu I wojny światowej Flying Elephant

Przed 1945 rokiem inne kraje zaprojektowały jeszcze kilka modeli czołgów superciężkich, jednak żaden z nich nie ujrzał światła dziennego w postaci nawet prototypu. Po wojnie natomiast budowa czołgów superciężkich ostatecznie straciła swój sens, gdyż nowa technika budowa czołgów (czołg podstawowy) sprawiła, iż tego typu konstrukcje mogły być co najwyżej postrachem na papierze. Obecnie kilka takich konstrukcji znajduje się w muzeach ukazujących pojazdy pancerne II wojny światowej.

Lista czołgów superciężkich[edytuj | edytuj kod]

Stany Zjednoczone

Wielka Brytania

  • TOG 1 - 64,5 tony, 1 prototyp
  • TOG 2 - 80 ton, 1 prototyp
  • Tortoise - 78-tonowe działo samobieżne, wyprodukowano i przetestowano 6 sztuk
  • Flying Elephant - projekt 100-tonowego czołgu z okresu I wojny światowej, nie wyprodukowano żadnego egzemplarza

Francja

Niemcy

Rosja

  • Tank Grote (TG-5 lub T-42) - 100-tonowy czołg z 107 mm działem głównym oraz 4 wieżyczkami pobocznymi. Powstał tylko projekt
  • Obiekt 279[2] - przetestowany w 1959, prototyp 60-tonowego czołgu
  • KW4-82,5 ton, powstał tylko projekt

Japonia

  • Seria O-I
    • Czołg superciężki - prawdopodobnie w 1944 roku wyprodukowano 1 prototyp 120-tonowego czołgu, który został wysłany do Mandżurii.
    • Czołg ultraciężki - modyfikacja czołgu superciężkiego O-1, w której zainstalowano 4 wieżyczki

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]