Czterdziesty pierwszy (film 1956)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy filmu radzieckiego z 1956 roku. Zobacz też: Czterdziesty pierwszy – inne znaczenia tej nazwy.
Czterdziesty pierwszy
Сорок первый
Gatunek dramat wojenny
Rok produkcji 1956
Data premiery Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich 15 października 1956
Kraj produkcji  ZSRR
Język rosyjski, kazachski
Czas trwania 88 min.
Reżyseria Grigorij Czuchraj
Scenariusz Grigorij Kołtunow
Główne role Izolda Izwicka, Oleg Striżenow
Muzyka Nikołaj Kriukow
Zdjęcia Siergiej Urusiewski
Scenografia Władimir Kamski, Konstantin Stiepanow
Kostiumy A. Dandurian
Produkcja Mosfilm
Nagrody 1957 - MFF Cannes - Nagroda Specjalna[1]

Czterdziesty pierwszy (ros. Сорок первый) – radziecki dramat wojenny z 1956 roku w reż. Grigorija Czuchraja, na podstawie opowiadania Borisa Ławrieniowa pod tym samym tytułem. Pierwszy film Czuchraja, według historyków kina dał początek nowej fali w kinie radzieckim, która patetyczny schematyzm okresu socrealistycznego zastąpiła dramatyzmem ludzkich przeżyć i liryką[2].

Fabuła[edytuj | edytuj kod]

Wojna domowa w Rosji, Azja Środkowa. W ręce niedużego oddziału "czerwonych" wpada białogwardyjski oficer – por. Goworucha-Otrok, który uszedł z życiem spod lufy mistrzowsko strzelającej czerwonogwardzistki Mariutki. Miał być jej czterdziestą pierwszą ofiarą (stąd tytuł). Żołnierze postanawiają za wszelką cenę odstawić jeńca do sztabu, jednak przedtem muszą przebyć pełną trudów drogę przez pustynię Kara-kum. Jeniec przez cały czas pilnie strzeżony jest przez piękną Mariutkę. W końcu docierają nad Morze Aralskie i zostają ugoszczeni przez nomadów. Aby zyskać na czasie, dowódca postanawia wysłać łodzią Mariutkę wraz jeńcem krótszą drogą – przez morze. Po drodze jednak sztorm wyrzuca ich na maleńką bezludną wysepkę. Pozostawieni swojemu losowi, pomimo różnic klasowych, w końcu obydwoje poddają się namiętnemu uczuciu. Żyjąc w niedużej chacie, oczekują przybycia rybaków snując romantyczne plany na przyszłość. Dziewczyna uświadamia mężczyźnie niesprawiedliwości panujące w społeczeństwie rosyjskim przed rewolucją, z kolei biały oficer rodem z Petersburga, odkrywa przed nią do tej pory nie znany świat dobrze urodzonych i wykształconych ludzi (dziewczyna jest wprost zachwycona opowieścią o Robinsonie Crusoe). Jeniec, posiadający cenne informacje, jest jednak dla "białych" tak ważny, że posyłają za nim pościg. Idąc śladem "czerwonych", w końcu dociera on i na wysepkę. W finałowej scenie, gdy Goworucha biegnie na spotkanie ku swoim, Mariutka strzela mu w plecy.

Główne role[edytuj | edytuj kod]

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

  • Film był w ZSRR hitem kasowym roku 1956 – obejrzało go ponad 25 mln. widzów[3].
  • Obecnie obraz zaliczany jest do grona stu najlepszych filmów radzieckich wszech czasów[4].

Przypisy

  1. Festival de Cannes
  2. Garbicz, Klinowski...
  3. Sorok pierwyj (ros.). W: KinoExpert [on-line]. 2008-07-27. [dostęp 2010-12-12].
  4. Aleksandr Bogadanczikow: 100 łuczszych filmow Rossii (ros.). W: Rosskino.com [on-line]. [dostęp 2010-12-12].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Rostisław Jurieniew: Historia filmu radzieckiego. Wyd. I. Warszawa: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, 1977, s. 213, 236.
  • Adam Garbicz, Jacek Klinowski: Kino, wehikuł magiczny. Przewodnik osiągnięć filmu fabularnego. Podróż druga. 1950-1959. Wyd. I. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1987, s. 249. ISBN 83-08-01377-5. (pol.)

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]