Czułki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Czułki owadów

Czułki (łac. antennae, l.poj. antenna) – nitkowate lub palczaste narządy zmysłowe różnej budowy i pochodzenia, osadzone zwykle na głowie lub płacie głowowym wielu grup bezkręgowych organizmów zwierzęcych. Są bogato unerwione i ruchome. Czasami pełnią dodatkowe funkcje. U stawonogów nazywane są antenami. U owadów są to parzyste przysadki osadzone poza czołem, na policzku w okolicy oka lub po stronie brzusznej.

Występują podstawowe dwa typy:

Czułki zaopatrzone są w receptory dotyku, węchu i smaku. Mogą mieć różną budowę w obrębie tego samego gatunku (dymorfizm płciowy) jak i w różnych fazach rozwojowych.

Podwójnie pierzeste czułki u samców białki wierzbówki
Piłkowane czułki u samic białki wierzbówki
Czułki u owada Ectemnius lapidarius

W zależności od budowy wyróżnia się czułki:

  • blaszkowate,
  • buławkowate,
  • grzebieniaste,
  • klamrowe (klamrowate),
  • kolbkowate,
  • łuskowate,
  • maczugowate,
  • nitkowate,
  • orzęsione,
  • nagie,
  • paciorkowate,
  • pałeczkowate,
  • perełkowate,
  • pierzaste,
  • piłkowane,
  • proste,
  • szczeciniaste,
  • szczecinowate,
  • ząbkowane,
  • załamane.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Biologia. Multimedialna encyklopedia PWN Edycja 2.0. pwn.pl Sp. z o.o., 2008. ISBN 978-83-61492-24-5.
  2. Czesław Jura: Bezkręgowce : podstawy morfologii funkcjonalnej, systematyki i filogenezy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007. ISBN 978-83-01-14595-8.
  3. Józef Razowski: Słownik entomologiczny. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1987. ISBN 83-01-07907-X.
  4. Zoologia : bezkręgowce. T. 1. Red. nauk. Czesław Błaszak. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2009. ISBN 978-83-01-16108-8.