Czużyca

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Czużyca
Curculigo orchiodes
Curculigo orchiodes
Systematyka[1]
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad jednoliścienne
Rząd szparagowce
Rodzina przyklękowate
Rodzaj czużyca
Nazwa systematyczna
Curculigo J. Gaertner
Fruct. 1: 63. t. 16, f. 11. Dec 1788[2]
Typ nomenklatoryczny
C. orchiodes J. Gaertner[2]
Synonimy
  • Molineria Colla.[3]
  • Franquevillea Zoll. ex Miq.
  • Heliacme Ravenna[4]
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons

Czużyca (Curculigo Gaertn.) – rodzaj roślin należący do rodziny przyklękowatych (Hypoxidaceae), obejmujący około 20 gatunków występujących w strefie klimatu tropikalnego i subtropikalnego na wszystkich kontynentach[3]. W owocach występującej w Malezji i Wietnamie Curculigo latifolia wykryto białko kurkulinę 900 razy słodszą od sacharozy[5][6]. Ten sam gatunek dostarcza bardzo trwałych włókien[7].

Curculigo scorzonerifolia

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Wieloletnie geofity ryzomowe, często z kłączem bulwiastym.
Liście
Odziomkowe, w liczbie kilku, siedzące lub ogonkowe. Blaszka liściowa zazwyczaj lancetowata, często fałdowana.
Kwiaty
Zebrane w kwiatostanach groniastych lub kłosowych wyrastających na głąbikach z kątów liści. Kwiaty obupłciowe lub jednopłciowe. Okwiat składa się z równych rozmiarami, okazałych listków, zwykle żółtej barwy. czasem u nasady zrastają się w krótką rurkę. Pręciki o bardzo krótkich nitkach zrośnięte są u nasady z listkami okwiatu. Zalążnia zwykle jest owłosiona, zawiera 2 lub więcej zalążków. Słupek kolumnowo wzniesiony, zakończony 3-dzielnym znamieniem.
Owoce
Jagoda, czasem zaostrzona na końcu jeśli rurka okwiatu zachowuje się na owocu. Nasiona są drobne[3].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Pozycja systematyczna według Angiosperm Phylogeny Website (aktualizowany system APG III z 2009)
Klad okrytonasienne, klad jednoliścienne (monocots), rząd szparagowce (Asparagales), rodzina przyklękowate (Hypoxidaceae)[1].
Gatunki[4]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-07-29].
  2. 2,0 2,1 Index Nominum Genericorum (ING) (ang.). Smithsonian Institution. [dostęp 2013-03-28].
  3. 3,0 3,1 3,2 Curculigo (ang.). W: Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2013-03-28].
  4. 4,0 4,1 Curculigo Gaertn. (ang.). aMonocot. [dostęp 2013-03-28].
  5. Barbara Hojden: Stevia rebaudiana - źródłem naturalnych substancji słodzących (pol.). W: Wiadomości Zielarskie 3/2000 [on-line]. Media Park SA. [dostęp 2013-03-28].
  6. Yamashita H, Theerasilp S, Aiuchi T, Nakaya K, Nakamura Y, Kurihara Y. Purification and complete amino acid sequence of a new type of sweet protein taste-modifying activity, curculin. „J. Biol. Chem.”. 265 (26), s. 15770–15775, 1990. 
  7. Rośliny kwiatowe 2. Warszawa: Muza SA, 1998, s. 368, seria: Wielka Encyklopedia Przyrody. ISBN 83-7079-779-2.