Czubajeczka brązowoczerwonawa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Czubajeczka brązowoczerwonawa
Lepiota brunneoincarnata 060823w.jpg
Systematyka
Królestwo grzyby
Gromada grzyby podstawkowe
Klasa pieczarniaki
Rząd pieczarkowce
Rodzina pieczarkowate
Rodzaj czubajeczka
Gatunek czubajeczka brązowoczerwonawa
Nazwa systematyczna
Lepiota brunneoincarnata Chodat & C. Martín
Bull. Soc. bot. Genève, 2 sér. 5: 222 (1889)
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons

Czubajeczka brązowoczerwonawa (Lepiota brunneoincarnata) – gatunek grzybów z rodziny pieczarkowatych (Agaricaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Nazwę polską podał Władysław Wojewoda w 2003[2]. Niektóre synonimy łacińskie[3]:

  • Lepiota barlae Pat. 1905
  • Lepiota barlaeana Pat. 1908
  • Lepiota brunneoincarnata Chodat & C. Martín 1889 f. brunneoincarnata
  • Lepiota brunneoincarnata f. pallida Bon & A. Caball. 2000
  • Lepiota brunneoincarnata Chodat & C. Martín 1889 var. brunneoincarnata
  • Lepiota brunneoincarnata var. microspora Konrad 1927
  • Lepiota patouillardii Sacc. & Trotter 1912

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Kapelusz

Średnica od 3 do 6 cm, początkowo wypukły z tępym garbkiem, później rozpostarty, u starszych okazów nieco wklęsły, z brązowymi, winnobrązowymi lub fioletowobrązowymi łuskami na bladoróżowym tle. Skórka popękana na ziarniste łuseczki[4].

Trzon

Wysokość od 3 do 5 cm, średnica od 0,3 do 0,8 cm, cylindryczny, z wąskim pierścieniem, który zanika u dojrzałych owocników, nad pierścieniem białawy, pod nim różowawobrązowy do jasnofioletowego, z kilkoma przerywanymi, pierścieniowatymi, brązowymi łuskami ułożonymi jedna nad drugą[5].

Blaszki

Przy trzonie wolne, bladokremowe. Ostrze blaszek bardzo drobno karbowane[6].

Miąższ

Biały, trochę czerwieniejący, o owocowym zapachu[4].

Wysyp zarodników

Biały. Zarodniki eliptyczne, o rozmiarach 6,5-9 x 3,5-4,5 µm[6].

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

W Europie Środkowej gatunek rzadki, częściej występuje w Europie Południowej[4]. W Polsce gatunek rzadki. Znajduje się na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski. Ma status V – zagrożony wyginięciem[7]. Znajduje się na listach gatunków zagrożonych także w[2]. Rośnie pojedynczo lub w niewielkich grupkach na skraju lasów, parków, na gołej ziemi bogatej w próchnicę, często w miejscach działalności człowieka. Owocniki wytwarza od lipca do października[5].

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

Grzyb trujący, powodujący ciężkie do śmiertelnych zatrucia amatoksynami, o podobnym przebiegu jak zatrucia muchomorem zielonawym (Amanita phalloides). Podobnie działa inna, drobna i trująca czubajeczka cielista (Lepiota helveola)[6].

Gatunki podobne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-09-15].
  2. 2,0 2,1 Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  3. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-09-20].
  4. 4,0 4,1 4,2 Andreas Gminder: Atlas grzybów. Jak bezbłędnie oznaczać 340 gatunków grzybów Europy Środkowej. 2008. ISBN 978-83-258-0588-3.
  5. 5,0 5,1 Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 Ewald Gerhardt: Grzyby – wielki ilustrowany przewodnik. s. 42. ISBN 83-7404-513-2.
  7. Zbigniew Mirek: Red list of plants and fungi in Poland = Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany. Polish Academy of Sciences, 2006. ISBN 83-89648-38-5.