Czuwaj
Z Wikipedii
Czuwaj! - pozdrowienie harcerskie, często stosowane również jako powitanie i pożegnanie. Pochodzi od pozdrowienia dawnych polskich rycerzy, którzy nocą nawoływali się na murach obronnych grodów (Czuwaj! – Czuwam!). Wprowadzone do polskiego harcerstwa jako zamiennik angielskiego zawołania skautów "Bądź gotów!" (ang. "Be Prepared!").
Pozdrowienie to powstało w 1912 roku, stworzone przez drużynę żeńską Olgi Drahonowskiej (późniejszej żony Andrzeja Małkowskiego, założyciela harcerstwa). Zastąpiło dotychczasowe "Czołem", wzorowane na zwyczajach "Sokoła".
[edytuj] Historia
 |
Ten artykuł wymaga dopracowania zgodnie z zaleceniami edycyjnymi. Należy w nim poprawić: tekst wartościowy wstawiony przez IPka ale wymagający redaktorskich poprawek, poprzez scalenie z poprzednim tekstem i wikizację. Po naprawieniu wszystkich błędów można usunąć tę wiadomość. |
Zawołanie "Czuwaj!" znane było i używane w średniowiecznej Polsce. Podobno strażnicy murów miejskich i bram, gdy nocą pełnili swoją służbę, nawoływali się przeciągłym "Czu - waj!" Miało to zapobiec zasypianiu strażników. Z chwilą, gdy straciły swą wartość mury miasta a technika życia pomknęła naprzód, wraz ze zniknięciem straży miejskich znikło to zawołanie. Dopiero w 500 lat po pogromie Krzyżaków pod Grunwaldem, słowo to stało się hasłem zlotu organizacji "Sokół". Zlot ten odbył się w Krakowie w roku 1910, w pięćsetlecie bitwy. Jako słowo pozdrowienia wprowadziła je do polskiego skautingu w 1912 roku 3 Lwowska Drużyna żeńska im. Emilii Plater, założona (1911) przez Olgę Drahonowską. Drużyna ta zorganizowała w lipcu 1912 roku obóz, na którym postanowiono zastąpić używane wówczas "Czołem!", przejęte od Towarzystwa Sokół, obowiązującym do dzisiaj "Czuwaj!". Uznano bowiem, że w pozdrowieniu sokolim jest element czołobitności, uległości, że pochodzi ono od "chylę czoła". Pozdrowienie używane przez 3 LDŻ szybko rozpowszechniło się w pozostałych organizacjach skautowych i przyjęto zostało jako oficjalne przez cały skauting. Przejął je powstały w 1918 roku Związek Harcerstwa Polskiego. Pozdrowienie "Czuwaj" ma przypominać o konieczności stałej gotowości do czynu, służby dla Ojczyzny, pracy dla innych i nad sobą. Wymieniają je między sobą harcerze na powitanie i pożegnanie, w niektórych wypadkach również przy oddawaniu honorów.
[edytuj] Pozdrowienia skautowe w innych językach
- arabski: Kun Musta'idan
- azerski: Daima Hazir
- białoruski: Napagatowie
- chiński: 準備
- chorwacki: Budi Pripraven
- czeski: Bud Připraven
- holenderski: Weest Paraat
- angielski: Be Prepared
- esperanto: Estu preta
- estoński: Ole Valmis
- filipiński: Laging Handâ (dosłownie, zawsze gotów)
- fiński: Ole valmis
- francuski: Sois Prêt lub Toujours Prêt
- język gruziński: იყავი მზად (ikavi mzad)
- niemiecki: Allzeit bereit!
- grecki: Έσω Έτοιμος
- hebrajski: היה נכון (heje nachon)
- węgierski: Légy Résen
- irlandzki: Bí Ullamh
- wloski: Sii Preparato
- japoński: Sonae-yo Tsuneni
- kirgiski Dajar Bol
- łotewski: Esi Modrs
- Łacina: Estote Parati
- litewski: Budek
- macedoński: Budi Spreman
- malajski: Selalu Bersedia
- maltański: Kun Lest
- mongolski: Belen Bol
- norweski: Alltid Beredt
- paszto: Tayar Osay
- perski: Âmâdeh Bâsz
- rosyjski: Bud' Gotow
- serbski: Budi Spreman
- albański: Ji Gati lub Pergatitu
- słoweński: Bodi pripravljen!
- hiszpański: Siempre Listo lub Siempre Alerta ("zawsze gotów", "zawsze alert")
- słowacki: Bud Pripavany
- szwedzki: Var redo
- tajski: จงเตรียมพร้อม
- turkmeński: Daima Häzir
- ujgurski: Tajjar Bol
- ukraiński: Hotuis!
- wietnamski: Sắp Sẵn
