Czyrak
| Ropień skóry, czyrak i czyrak gromadny | |||||||||||||||||
| furunculus | |||||||||||||||||
 |
|||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||
Czyrak (łac. furunculus) – ropne zapalenie okołomieszkowe z wytworzeniem czopa martwiczego, mające postać z początku guzka, potem krosty, spowodowane zakażeniem gronkowcowym. W przypadku mnogich czyraków stosuje się termin czyraczność (łac. furunculosis). Wystąpienie licznych czyraków, które znajdują się blisko i łączą się w jedną zmianę, nosi nazwę karbunkułu (łac. carbunculus) lub czyraka gromadnego albo inaczej mnogiego. Karbunkuł najczęściej występuje na karku.
Spis treści |
Etiologia [edytuj]
Czynnikiem etiologicznym czyraka są bakterie gram-dodatnie - gronkowce, najczęściej z nich Staphylococcus epidermidis. Czyraczności sprzyjają choroby przemiany materii, przede wszystkim cukrzyca, choroby nerek, niedobory immunologiczne, a także ogólne wyniszczenie.
Objawy i przebieg [edytuj]
Ewolucja zmian jest następująca: początkowo tworzy się naciek zapalny w otoczeniu mieszka włosowego i drobny sinoczerwony guzek. Po upływie kilku dni na szczycie guzka powstaje krosta, pod którą wytwarza się martwica. Następnych kilka dni przynosi samoistne pęknięcie krosty i ewakuację mas martwiczych. Ubytek powstały po oddzieleniu się mas martwiczych goi się zwykle z pozostawieniem niewielkiej blizny.
Z objawów podmiotowych występuje duża bolesność w okresie tworzenia się czyraka.
Powikłania [edytuj]
Czyraki w okolicy wargi górnej, oczodołu i przedsionka nosa mogą być powikłane przejściem zakażenia na zatoki jamiste i opony mózgu.
Różnicowanie [edytuj]
- Grzybica głęboka owłosionej skóry głowy, zwłaszcza skóry brody (tinea barbae).
Leczenie [edytuj]
Stosuje się kompresy ichtiolowe i chirurgiczne nacięcie czyraka po wytworzeniu czopa martwiczego. W czyraczności wdraża się celowaną antybiotykoterapię i środki ogólnie wzmacniające.
Bibliografia [edytuj]
- Stefania Jabłońska, Sławomir Majewski Choroby skóry i choroby przenoszone drogą płciową, PZWL 2005, ISBN 83-200-3367-5.
