Czyrak

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ropień skóry, czyrak i czyrak gromadny
furunculus
Ropień skóry, czyrak i czyrak gromadny
ICD-10 L02
L02.0 Ropień skóry, czyrak i czyrak gromadny twarzy
L02.1 Ropień skóry, czyrak, czyrak gromadny szyi
L02.2 Ropień skóry, czyrak, czyrak gromadny tułowia
L02.3 Ropień skóry, czyrak, czyrak gromadny pośladka
L02.4 Ropień skóry, czyrak, czyrak gromadny kończyny
L02.8 Ropień skóry, czyrak, czyrak gromadny o innej lokalizacji
L02.9 Nieokreślony ropień skóry, czyrak, czyrak gromadny

Czyrak (łac. furunculus) – ropne zapalenie okołomieszkowe z wytworzeniem czopa martwiczego, mające postać z początku guzka, potem krosty, spowodowane zakażeniem gronkowcowym. W przypadku mnogich czyraków stosuje się termin czyraczność (łac. furunculosis). Wystąpienie licznych czyraków, które znajdują się blisko i łączą się w jedną zmianę, nosi nazwę karbunkułu (łac. carbunculus) lub czyraka gromadnego albo inaczej mnogiego. Karbunkuł najczęściej występuje na karku.

Etiologia[edytuj | edytuj kod]

Czynnikiem etiologicznym czyraka są bakterie gram-dodatnie - gronkowce, najczęściej z nich Staphylococcus aureus[potrzebne źródło]. Czyraczności sprzyjają choroby przemiany materii, przede wszystkim cukrzyca, choroby nerek, niedobory immunologiczne, a także ogólne wyniszczenie.

Objawy i przebieg[edytuj | edytuj kod]

Ewolucja zmian jest następująca: początkowo tworzy się naciek zapalny w otoczeniu mieszka włosowego i drobny sinoczerwony guzek. Po upływie kilku dni na szczycie guzka powstaje krosta, pod którą wytwarza się martwica. Następnych kilka dni przynosi samoistne pęknięcie krosty i ewakuację mas martwiczych. Ubytek powstały po oddzieleniu się mas martwiczych goi się zwykle z pozostawieniem niewielkiej blizny.

Z objawów podmiotowych występuje duża bolesność w okresie tworzenia się czyraka.

Powikłania[edytuj | edytuj kod]

Czyraki w okolicy wargi górnej, oczodołu i przedsionka nosa mogą być powikłane przejściem zakażenia na zatoki jamiste i opony mózgu.

 Osobny artykuł: trójkąt śmierci.

Różnicowanie[edytuj | edytuj kod]

  • Grzybica głęboka owłosionej skóry głowy, zwłaszcza skóry brody (tinea barbae).

Leczenie[edytuj | edytuj kod]

Stosuje się kompresy ichtiolowe i chirurgiczne nacięcie czyraka po wytworzeniu czopa martwiczego. W czyraczności wdraża się celowaną antybiotykoterapię i środki ogólnie wzmacniające.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Stefania Jabłońska, Sławomir Majewski Choroby skóry i choroby przenoszone drogą płciową, PZWL 2005, ISBN 83-200-3367-5.

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.