Czyreń śliwowy
| Czyreń śliwowy | |
|---|---|
 Młode, o nieregularnym, poduszkowatym kształcie i pozrastane owocniki na śliwie
|
|
| Systematyka[1] | |
| Domena | jądrowce |
| Królestwo | grzyby |
| Gromada | podstawczaki |
| Klasa | pieczarniaki |
| Rząd | szczecinkowce |
| Rodzina | szczecinkowcowate |
| Rodzaj | czyreń |
| Gatunek | czyreń śliwowy |
| Nazwa systematyczna | |
| Phellinus pomaceus (Pers.) Maire[2]. Bull. Soc. mycol. Fr. 19(3): 248 (1903) |
|
 Zdjęcia i grafiki w Commons |
|
Czyreń śliwowy (Phellinus pomaceus (Pers.) Maire ) – gatunek grzyba z rodziny szczecinkowcowatych (Hymenochaetaceae).
Morfologia [edytuj]
Wieloletni, o bardzo różnorodnym kształcie. Może być rozpostarty (resupinowaty), rozpostarto odgięty, poduszeczkowaty, guzowaty, kopytkowaty, półkulisty, a także o nieregularnym kształcie. Wielkość zazwyczaj do kilku cm, często poszczególne owocniki zrastają się razem lub występują dachówkowato jeden nad drugim tworząc duże skupienia. Powierzchnia młodych owocników piaskowo-ochrowa, później poprzez cynamonowożółtą i żółtawobrązową staje się kasztanowata, na koniec szara i niemal czarna. Początkowo jest nieco omszona, ale szybko staje się gładka, później popękana. Brzeg owocnika (strefa przyrostu) jest tępy, jaśniejszy i brak na nim hymenoforu[3][4].
Rurkowaty, wielowarstwowy. Rurki o długości 2-3 mm, rdzawobrązowe, u starszych owocników czasami poprzerastane grzybnią. Pory żółtoochrowe, później rdzawe, na koniec brązowe. Są okrągłe lub kanciaste, czasami wydłużone, średnica 1-2 mm[4].
Żółtobrązowy lub rdzawobrązowy, korkowaty lub zdrewniały[3].
Biały. Zarodniki niemal kuliste, o nieco zaostrzonych końcach, gładkiej powierzchni i rozmiarach 5-7 × 4-5.5 µm . Szczecinki bardzo nieliczne, trudno niedostrzegalne[4].
Występowanie [edytuj]
W Polsce jest pospolity. Rośnie głównie na drzewach owocowych, szczególnie w zaniedbanych sadach, najczęściej na śliwach, ale czasami także na morelach, wiśniach, jabłoniach, gruszach. Rośnie na pniach i gałęziach (głównie na ich dolnej stronie)[3][4].
Znaczenie [edytuj]
Grzyb niejadalny.Saprotrof i pasożyt, rosnący zarówno na martwych, jak i żywych drzewach. Powoduje białą zgniliznę drewna. Z czasem może powodować obumieranie gałęzi lub nawet całych pni[3][4]. Jego grzybnia, podobnie jak u innych czyreni, wytwarza gazowy chlorometan wykazujący dużą aktywność w rozkładaniu składników drewna[5]
Synonimy [edytuj]
- Boletus fomentarius var. pomaceus (Pers.) Pers., 1801
- Boletus pomaceus Pers., 1800
- Boletus pomaceus var. prunastri Pers., 1801
- Boletus scutiformis Tratt., 1804
- Boletus tuberculosus Baumg., 1790
- Boudiera scalaria Lázaro Ibiza, 1916
- Fomes fuscus (Lázaro Ibiza) Sacc. & Trotter, 1925
- Fomes pomaceus (Pers.) Lloyd, 1910
- Fomes pomaceus var. fulvus Rea, 1922
- Fomes prunicola Lázaro Ibiza, 1916
- Fomes prunicola (Lázaro Ibiza) Sacc. & Trotter, 1925
- Fomes prunorum (Lázaro Ibiza) Sacc. & Trotter, 1925
- Fomes scalarius (Lázaro Ibiza) Sacc. & Trotter, 1925
- Hemidiscia prunorum Lázaro Ibiza, 1916
- Ochroporus pomaceus (Pers.) Donk, 1933
- Ochroporus tuberculosus (Niemelä) Fiasson & Niemelä, 1984
- Phellinus igniarius subsp. pomaceus (Pers.) Quél., 1886
- Phellinus tuberculosus Niemelä, 1982
- Polyporus corni Velen., 1925
- Polyporus fulvus R. Hartig ex Sacc., 1912
- Polyporus igniarius var. effusoreflexus Velen., 1922
- Polyporus pomaceus (Pers.) Pers., 1825
- Polyporus sorbi Velen., 1922
- Pseudofomes prunicola Lázaro Ibiza, 1916
- Scalaria fusca Lázaro Ibiza, 1916
(na podstawie Species Fungorum[2])
Przypisy
- ↑ Bisby, Roskov, Orrell, Nicolson, Paglinawan, Bailly, Kirk, Bourgoin, Baillargeon: 2009 Annual Checklist (ang.). W: Species 2000 & ITIS Catalogue of Life [on-line]. [dostęp 19 maja 2013].
- ↑ 2,0 2,1 CABI Bioscience Databases (ang.). [dostęp 2012-09-17].
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 Barbara Gumińska, Władysław Wojewoda: Grzyby i ich oznaczanie. Warszawa: PWRiL, 1985. ISBN 83-09-00714-0.
- ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Atlas grzybów. Czyreń śliwowy. [dostęp 2012-12-15].
- ↑ Biosynthesis of Chloromethane in Phellinus pomaceus. [dostęp 2012-12-15].
