Dąbie (jezioro w Szczecinie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Dąbie
Dąbie na fotografii satelitarnej
Dąbie na fotografii satelitarnej
Państwo  Polska
Lokalizacja Dolina Dolnej Odry
Powierzchnia 54,08 km²
Wymiary 15 × 7,5 km
Głębokość
• średnia
• maksymalna

2,61 m
10 m
Objętość 129,5 mln m³
Rzeki zasilające Regalica, Płonia, Duńczyca, Święta, Chełszcząca
Rzeki wypływające Iński Nurt, Czapina, Babina
Miejscowości nadbrzeżne Szczecin, Bystra, Lubczyna
Wyspy 1389 ha
Rodzaj jeziora deltowe
Położenie na mapie Szczecina
Mapa lokalizacyjna Szczecina
Dąbie
Dąbie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Dąbie
Dąbie
Ziemia 53°27′49″N 14°40′29″E/53,463611 14,674722Na mapach: 53°27′49″N 14°40′29″E/53,463611 14,674722
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Dąbie (do 1945 niem. Dammscher See) – jezioro deltowe w Dolinie Dolnej Odry, w województwie zachodniopomorskim, w całości granicach Szczecina, osiedla Dąbie. Powierzchnia lustra wody obejmuje 54,08 km²[1], co stanowi 4. miejsce w Polsce i 1. w województwie. Przez jezioro przebiega tor wodny z portu Schwedt do Zatoki Pomorskiej. Nad Dąbiem zlokalizowanych jest kilka obiektów żeglarskich.

Hydrologia[edytuj | edytuj kod]

Dąbie można wyraźnie podzielić na dwie części: północne Dąbie Wielkie i południowe Dąbie Małe. Jezioro ma dobrze rozwiniętą linię brzegową. Niecka jeziora jest pochodzenia polodowcowego.

Średnia głębokość jeziora wynosi 2,61 m[1]. Maksymalna długość jeziora wynosi 15 km, a maksymalna szerokość – 7,5 km[2].

Według danych z 1996 roku objętość wody w zbiorniku wynosiła 129,5 mln m³[1].

Dzięki kanałom łączącym główny nurt Odry z jeziorem powstało kilkanaście wysp o łącznej powierzchni 1389 ha, główne z nich to: Dębina (516 ha), Czarnołęka (270 ha) oraz Mewia Wyspa, Radolin, Ostrów Grabowski i inne[3].

Zlewnia[edytuj | edytuj kod]

Dąbie jest częścią estuarium Odry. Od południowo-zachodniego brzegu Dąbie połączone jest z Duńczycą (Zachodnią i Wschodnią). Od południowego brzegu uchodzi Regalica, odchodzącej od Odry Wschodniej. Do południowej zatoki Małe Dąbie uchodzi dwie rzeki: Płonia oraz Chełszcząca. Od wschodniej strony spływają z polderów Kanał Komorowski oraz Kanał Łąka. Od zachodniego brzegu do Dąbia uchodzi Święta, która odchodzi od Odry.

W północnej części Dąbie jest połączone przesmykami Iński Nurt, Czapina i Babina z Odrą, z którą następuje wymiana wód.

Zagospodarowanie[edytuj | edytuj kod]

Jezioro obejmuje 18% powierzchni Szczecina. Dąbie znajduje się w wykazie śródlądowych dróg wodnych[4]. W związku z tym Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Szczecinie, który jest administratorem wód nie utworzył obwodu rybackiego na jeziorze.

Przez Dąbie przebiega tor wodny o długości 14,5 km, szerokości 150 m i głębokość 10 m, który łączy port Schwedt/Oder z Zatoką Pomorską[2]. Dąbie jest jedynym jeziorem w Polsce dostępnym dla statków pełnomorskich.

Nad jeziorem położone jest szczecińskie osiedle Dąbie oraz 2 miejscowości powiatu goleniowskiego: wieś Lubczyna i osada Bystra.

Nad brzegiem Dąbia znajduje się 5 marin żeglarskich, 2 przystanie żeglarskie stowarzyszeń oraz 2 przystanie turystyczne[5]:

  • marina "Camping Marina" PTTK – obiekt stowarzyszenia z kempingiem
  • marina Euro Jachtklubu "Pogoń" – obiekt stowarzyszenia
  • przystań jachtowa "Marina Hotele" – obiekt prywatny
  • marina Jacht Klubu AZS – obiekt stowarzyszenia
  • marina Jacht Klubu "Harcerski Ośrodek Morski" – obiekt stowarzyszenia
  • przystań żeglarska Jacht Klubu Morskiego LOK – obiekt stowarzyszenia
  • przystań żeglarska Klubu Ligi Morskiej „Prawobrzeże” w Szczecinie
  • przystań turystyczna Centrum Żeglarskiego (daw. Ośrodek Morski Pałacu Młodzieży) – obiekt samorządu
  • przystań turystyczna Goleniowskiego Młodzieżowego Domu Sportu w Lubczynie – obiekt samorządu.

Przyroda[edytuj | edytuj kod]

Dąbie w całości znajduje się w obszarze specjalnej ochrony ptaków "Dolina Dolnej Odry"[6][7].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Dąbie stanowi dawną zatokę Zalewu Szczecińskiego, która została odcięta deltą Iny.

15 października 1939 roku jezioro zostało w całości włączone do Wielkiego Miasta Szczecina[8].

Hydronimia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze wzmianki historyczne pochodzą z 1226 r. jako stagnum Damb czyli jezioro Dąb[9]. Za czasów niemieckich jezioro nosiło nazwę Dammscher See. Po II wojnie światowej przez pewien czas używano nazw Jezioro Dąbskie[10] oraz Jezioro Dąb[11][12][13][14]. Nazwę Dąbie wprowadzono urzędowo w 1949 roku[15].

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Bernard Wiśniewski, Tomasz Wolski. Changes in Dąbie Lake bathymetry in the period 1962–1996. „Limnological Review”. 5, s. 258, 2005. Polskie Towarzystwo Limnologiczne. ISSN 1642-5952 (ang.). 
  2. 2,0 2,1 Włodzimierz Parzonka, Władysław Buchholz, Ryszard Coufal, Andrzej Kreft i inni. Wstępna ocena warunków zamulania jeziora Dąbie. „Infrastruktura i ekologia terenów wiejskich”. 4/1/2007, s. 39-40, 2007. Polska Akademia Nauk Oddział w Krakowie. ISSN 1732-5587. 
  3. Słownik geograficzno-krajoznawczy Polski. Warszawa: Wydaw. Naukowe PWN, 1994, s. 123-124. ISBN 8301098228.
  4. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 grudnia 2002 r. w sprawie śródlądowych dróg wodnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 210, poz. 1786)
  5. 2. Infrastruktura żeglarska w regionie ujścia Odry, Zalewu Szczecińskiego i wybrzeża Bałtyku. W: Stowarzyszenie "Pomost" – Instytut Gospodarki Morskiej w Szczecinie: Program rozwoju infrastruktury portów i przystani żeglarskich województwa zachodniopomorskiego w Regionie Odry, Zalewu Szczecińskiego i wybrzeża Morza Bałtyckiego. Szczecin: Urząd Marszałkowski Województwa Zachodniopomorskiego, 2008, s. 16, 79. [dostęp 2009-10-28].
  6. Arkusz 1/15. Mapa PLB320003 Dolina Dolnej Odry. Ministerstwo Środowiska, 2008-03-17.
  7. Arkusz 4/15. Mapa PLB320003 Dolina Dolnej Odry. Ministerstwo Środowiska, 2008-03-17.
  8. Encyklopedia Szczecina. T. I A-O. Szczecin: Uniwersytet Szczeciński, 1999, s. 308. ISBN 8387341452.
  9. Encyklopedia Szczecina. T. I A-O. Szczecin: Uniwersytet Szczeciński, 1999, s. 178-179. ISBN 8387341452.
  10. plan miasta Szczecina z 1945 r.
  11. Mapa Polski 1:1 000 000 Wojskowy Instytut Geograficzny Sztabu Generalnego W.P., Warszawa 1945 [1]
  12. Koleje Pomorza Przyodrzańskiego 1:1 000 000 Dyr. Okręg. Kolei Państw. w Szczecinie, 1946 [2]
  13. Mapa Polski 1:500 000, Wojskowy Instytut Geograficzny Sztabu Generalnego W.P., Warszawa 1947
  14. Polska. Mapa samochodowa 1:1 000 000 Wojskowy Instytut Geograficzny Sztabu Generalnego W.P., Warszawa 1947 [3]
  15. Rozporządzenie Ministra Administracji Publicznej z dnia 11 lutego 1949 r. (M.P. z 1949 r. Nr 17, poz. 225, s. 4)