Dąbrowa Wielka (województwo łódzkie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Dąbrowa Wielka
Państwo  Polska
Województwo łódzkie
Powiat sieradzki
Gmina Sieradz
Strefa numeracyjna (+48) 43
Kod pocztowy 98-200
Tablice rejestracyjne ESI
SIMC 0713438
Położenie na mapie województwa łódzkiego
Mapa lokalizacyjna województwa łódzkiego
Dąbrowa Wielka
Dąbrowa Wielka
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Dąbrowa Wielka
Dąbrowa Wielka
Ziemia 51°31′42″N 18°42′58″E/51,528333 18,716111Na mapach: 51°31′42″N 18°42′58″E/51,528333 18,716111

Dąbrowa Wielkawieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie sieradzkim, w gminie Sieradz, ok. 6 km od Sieradza.

W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa sieradzkiego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsza wzmianka pisana o wsi pochodzi z 1276 r., gdy książę sieradzki Leszek Czarny darował ją osobie prywatnej. W początkach XVI w. wieś była własnością Pobogów wywodzących się z Rokszyc, którzy przyjęli od niej nazwisko Dąbrowskich, następnie przeszła w drodze związków małżeńskich na Pociejów, później na Wężyków, z których Ludwik, kasztelanic wieluński, odsprzedał ją Józefowi Stawiskiemu ze Stawu. W 1751 r. Dąbrowę Wielką odkupił od Stawiskich Ignacy Kiciński, starosta kotelnicki. Jego syn wyzbył się majątku na rzecz pułkownika wojsk koronnych Kazimierza Albina Lenartowicza, który w czasie konfederacji barskiej walczył na terenie Sieradzkiego. Syn jego – Andrzej sprzedał wieś Józefowi i Łukaszowi Kobierzyckim. Łukasz Kobierzycki był ostatnim marszałkiem sejmiku sieradzkiego w 1828 r. Rodzina ta pozostawała w Dąbrowie do 1888 r., kiedy to na publicznej licytacji wieś kupił Grzegorz Dudaj. Od 1900 r. aż do II wojny światowej właścicielem Dąbrowy był Tadeusz Puławski. W latach 1915-1916 założył on szkołę dla dzieci "fornali, polowych i borowych", był długoletnim prezesem Polskiej Macierzy Szkolnej w Sieradzu oraz posłem na Sejm II Rzeczypospolitej.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Na pd. skraju wsi zachował się w dobrym stanie dwór z przełomu XVIII/XIX w. Jest to budynek murowany, parterowy, z gankiem na osi, przykrytym trójkątnym szczytem wspartym na dwóch parach kolumn. Częścią składową założenia dworskiego jest spichlerz (24 x 12 m) z pocz. XIX w., klasycystyczny, z drzwiami nabijanymi ćwiekami i oryginalnymi okuciami. Budynek murowany, piwnice sklepione kolebkowo. Dach naczółkowy.

Przy skrzyżowaniu dróg we wsi stoi drewniany kościół św. Michała Archanioła Parafia istnieje tutaj od XIV w. Pierwszy kościół był wzmiankowany w 1442 r. Kolejna świątynia wzniesiona w 1653-64 r. Obecny kościół z pocz. XVIII w. Jest on konstrukcji zrębowej, oszalowany, orientowany. Ołtarz główny z bramkami, barokowy. W ołtarzu tym obraz patrona świątyni. Dwa ołtarze boczne również barokowe; liczne obrazy, rzeźby i wota z XVIII w. W ołtarzach herby fundatorów świątyni: Pobóg, Jastrzębiec i Leszczyc. Na przykościelnym cmentarzu dzwonnica, na której zachował się dzwon z 1728 r. Wokół kościółka pomnikowe okazy lip i wiązów.

Według rejestru zabytków NID[1] na listę zabytków wpisane są obiekty:

  • kościół parafialny pw. św. Michała, drewniany, pocz. XVIII w., nr rej.: 808 z 28.12.1967
  • zespół dworski, 2 poł. XVIII w., 1 poł. XIX w.:
    • dwór, nr rej.: 809 z 27.12.1967
    • park, nr rej.: 370 z 31.12.1990

Osoby blisko związane z Dąbrową Wielką[edytuj | edytuj kod]

W Dąbrowie Wielkiej urodził się Teodor Goździkiewicz (1903-1984), syn gajowego Nikodema i Franciszki z Gintrów. Autor wielu powieści, opowiadań, w których sławił ziemię swego dzieciństwa - Sieradzczyznę. Jedyna powieść historyczna Goździkiewicza "Sprawa Łuki Bakowicza" jest oparta na prawdziwych wydarzeniach z okresu powstania styczniowego na ziemi sieradzkiej.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. NID: Rejestr zabytków nieruchomych, województwo łódzkie. [dostęp 19 września 2008].