Długonogwanowate

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Długonogwanowate
Polychrotidae[1]
Fitzinger, 1843
Długonogwan marmurkowy (Polychrus marmoratus)
Długonogwan marmurkowy (Polychrus marmoratus)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada zauropsydy
Rząd łuskonośne
Podrząd Iguania
Rodzina długonogwanowate
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Długonogwanowate (Polychrotidae) – rodzina gadów łuskonośnych z grupy Iguania. Wcześniej, a przez niektórych systematyków nadal traktowana jako podrodzina Polychrotinae w rodzinie legwanowatych (Iguanidae). Czasami są mylone z kameleonami (z powodu zdolności do zmiany barwy) lub z gekonami (z powodu zdolności do wspinaczki), ale nie są blisko spokrewnione z żadną z tych grup.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Ameryka Południowa, Środkowa i Karaiby. Introdukowano je w Stanach Zjednoczonych. Anolis zielony jest jedynym gatunkiem naturalnie występującym w południowo-wschodnich regionach Ameryki Północnej.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Są to małe jaszczurki o smukłym ciele długości 25–120 mm, zwykle nadrzewne, ale są też w tej rodzinie gatunki naziemne i wodne. Ubarwienie najczęściej zielone, rzadziej brązowe. Anolisy mają zdolność chwilowej zmiany ubarwienia. U większości występują pomiędzy palcami blaszki rogowe (lamellae) ułatwiające wspinanie oraz barwny fałd podgardzielowy wykorzystywany w komunikacji wewnątrzgatunkowej. Wszystkie gatunki długonogwanowatych są jajorodne.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Anolis cristatellus cristatellus

We wcześniejszych klasyfikacjach do Polychrotidae zaliczano ponad 650 gatunków grupowanych w rodzajach Anolis, Chamaeleolis, Chamaelinorops, Ctenonotus, Dactyloa, Norops, Polychrus i Xiphosurus[1]. W wyniku przeprowadzonych badań Frost i wsp. (2001) dokonali taksonomicznej rewizji rodziny, do długonogwanowatych zaliczając jedynie Polychrus i Anolis, a pozostałe powyższe rodzaje włączając do Anolis[2]. Analizy molekularne sugerują jednak, że grupa obejmująca te dwa rodzaje nie jest monofiletyczna, dlatego Townsend i in. (2011) ograniczyli zasięg nazwy Polychrotidae jedynie do rodzaju Polychrus, natomiast Anolis (sensu lato, tj. obejmujący również pozostałe powyższe rodzaje z wyjątkiem Polychrus) przenieśli do odrębnej rodziny Dactyloidae (=Anolidae)[3].

Zagrożenia[edytuj | edytuj kod]

Wiele gatunków z tej rodziny znalazło się w Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych, w tym Anolis roosevelti w kategorii CR – krytycznie zagrożonych, a Anolis breedlovei, Anolis hobartsmithi, Anolis pygmaeus w kategorii EN – zagrożonych wyginięciem.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Polychrotidae w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. Darrel R. Frost, Richard Etheridge, Daniel A. Janies, Tom A. Titus. Total evidence, sequence alignment, evolution of polychrotid lizards, and a reclassification of the Iguania (Squamata, Iguania). „American Museum Novitates”. 3343, s. 1–39, 2001 (ang.). 
  3. Ted M. Townsend, Daniel G. Mulcahy, Brice P. Noonan, Jack W. Sites Jr, Caitlin A. Kuczynski, John J. Wiens, Tod W. Reeder. Phylogeny of iguanian lizards inferred from 29 nuclear loci, and a comparison of concatenated and species-tree approaches for an ancient, rapid radiation. „Molecular Phylogenetics and Evolution”. 61 (2), s. 363–380, 2011. doi:10.1016/j.ympev.2011.07.008 (ang.). 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Zwierzęta : encyklopedia ilustrowana. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005, s. 375. ISBN 83-01-14344-4.
  2. Darrel R. Frost, Richard Etheridge, Daniel A. Janies, Tom A. Titus. Total evidence, sequence alignment, evolution of polychrotid lizards, and a reclassification of the Iguania (Squamata, Iguania). „American Museum Novitates”. 3343, s. 1–39, 2001 (ang.). 
  3. Polychrotidae (ang.). The Reptile Database. [dostęp 26 lipca 2011].
  4. Heying, H.: Polychrotidae (ang.). (On-line), Animal Diversity Web, 2003. [dostęp 26 lipca 2011].