Długoszpar
| Długoszpar | |
| Cetorhinus maximus[1] | |
| (Gunnerus, 1765) | |
 |
|
| Systematyka | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | zwierzęta |
| Typ | strunowce |
| Podtyp | kręgowce |
| Gromada | chrzęstnoszkieletowe |
| Podgromada | spodouste |
| Nadrząd | lamnokształtne |
| Rodzina | długoszparowate[2] Gill, 1862 |
| Rodzaj | Cetorhinus[3] Blainville, 1816 |
| Gatunek | długoszpar |
| Synonimy | |
|
|
| Kategoria zagrożenia (CKGZ)[4] | |
 |
|
| Zasięg występowania | |
 |
|
 Systematyka w Wikispecies |
|
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Długoszpar[5][6], rekin olbrzymi[5], żarłacz olbrzymi[5][7], rekin gigantyczny[6], rekin słoneczny[7] (Cetorhinus maximus) – duża, morska ryba chrzęstnoszkieletowa, jedyny gatunek rodziny długoszparowatych[5] (Cetorhinidae) zaliczanej do lamnokształtnych. Nazywany czasami rekinem słonecznym z powodu skłonności do wygrzewania się na słońcu tuż pod powierzchnią wody.
Największy zanotowany osobnik mierzył 15,2 m i ważył 6 ton. Większy od niego jest jedynie rekin wielorybi, wraz z którym należą do grona trzech znanych gatunków rekinów planktonożernych. Trzecim jest Megachasma pelagios.
Spis treści |
Występowanie [edytuj]
Długoszpar jest gatunkiem kosmopolitycznym, występującym w chłodnych i umiarkowanie ciepłych wodach oceanicznych półkuli północnej i południowej.
Cechy charakterystyczne [edytuj]
Ciało masywne, wrzecionowate, długie, szarobrązowe do ciemnoszarego; grzbiet prawie czarny, spód jaśniejszy, zwykle biały, ale spotykane są osobniki o ciemnym ubarwieniu spodniej części ciała. Pysk krótki, z szerokim otworem gębowym wyposażonym w 4-9 rzędów drobnych, stożkowatych zębów. Ich łączna liczba dochodzi do 3000[8]. Oczy małe. Pięć par bardzo długich szczelin skrzelowych zachodzi na brzuszną stronę ciała (stąd nazwa długoszpar). Łuki skrzelowe wyposażone są w wyrostki filtracyjne służące do filtrowania planktonu, na każdym łuku jest ponad tysiąc wyrostków o długości 10–14 cm. Gatunek jajożyworodny. Długoszpary pływają pojedynczo, parami lub w grupach złożonych z kilkunastu, czasem nawet stu osobników.
Przeciętne okazy osiągają długość 10–12 m i ciężar około 4 ton. Pomimo olbrzymich rozmiarów i groźnie brzmiącej nazwy rekin olbrzymi jest spokojny, łagodnie usposobiony i niegroźny dla człowieka, jeśli nie zostanie zaatakowany. Długoszpary żyją do 50 lat. Biologia rozrodu długoszparów nie została do tej pory dobrze poznana. Ciąża trwa dwa lata, samica rodzi jedno, rzadziej dwa młode.
Żerujące długoszpary pływają powoli z szeroko rozwartym otworem gębowym pobierając w ciągu godziny do 2 tysięcy ton wody zawierającej drobne organizmy, głównie widłonogi. Potrafią jednak rozwijać znaczne prędkości i wyskakiwać ponad powierzchnię wody.
Przypisy
- ↑ Cetorhinus maximus w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
- ↑ Cetorhinidae. w: Integrated Taxonomic Information System (ang.) [dostęp 27 czerwca 2010]
- ↑ Cetorhinus. w: Integrated Taxonomic Information System (ang.) [dostęp 27 czerwca 2010]
- ↑ Cetorhinus maximus. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
- ↑ 5,0 5,1 5,2 5,3 Krystyna Kowalska, Jan Maciej Rembiszewski, Halina Rolik Mały słownik zoologiczny, Ryby, Wiedza Powszechna, Warszawa 1973
- ↑ 6,0 6,1 Eugeniusz Grabda, Tomasz Heese: Polskie nazewnictwo popularne krągłouste i ryby - Cyclostomata et Pisces. Koszalin: Wyższa Szkoła Inżynierska w Koszalinie, 1991.
- ↑ 7,0 7,1 E. Keller, prof. dr J. H. Reichholf, G. Steinbach i inni: Leksykon zwierząt: Ryby. Warszawa: Horyzont, 2001. ISBN 83-7311-538-2.
- ↑ Fritz Terofal, Claus Militz: Ryby morskie. Warszawa: GeoCenter, 1996. ISBN 83-7129-306-2.
Bibliografia [edytuj]
- Mały słownik zoologiczny: ryby. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1976.
- Fritz Terofal, Claus Militz: Ryby morskie. Warszawa: GeoCenter, 1996. ISBN 83-7129-306-2.
