Dżihan as-Sadat

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
JehanSadat.jpg

Dżihan Safwat as-Sadat, zd. ar-Ra’uf (ur. 1933[1] na wyspie Dżazirat ar-Rauda w Kairze) - pierwsza dama Egiptu w latach 1970-1981, małżonka Anwara as-Sadata, działaczka społeczna, wykładowczyni akademicka (literaturoznawczyni).

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Jest córką Egipcjanina i Brytyjki[1], kucharza i pokojówki w ambasadzie Wielkiej Brytanii[2]. Edukację podstawową i średnią odebrała w szkole prowadzonej przez chrześcijańskich misjonarzy[1].

W wieku piętnastu lat poznała Anwara as-Sadata, egipskiego oficera działającego w czasie II wojny światowej w organizacji antybrytyjskiej, i dwa lata później wyszła za niego za mąż (sama również była patriotką egipską)[3].

Ukończyła studia licencjackie w zakresie arabistyki na Uniwersytecie Kairskim (1973), a następnie magisterskie w zakresie badań literaturoznawczych. Pracę końcową poświęciła poezji Percy'ego Shelleya i jej recepcji w Egipcie[1].

W 1970, po śmierci Gamala Abdel Nasera, jej mąż został prezydentem Egiptu. Gdy po wojnie Jom Kippur zyskał znaczną popularność w społeczeństwie, Dżihan as-Sadat jako pierwsza dama rozwinęła szeroką działalność społeczną i kulturalną. Składała wizyty w wojskowych szpitalach oraz w oddziałach stacjonujących na egipsko-izraelskiej granicy. W 1975 przejęła po śmierci Umm Kulsum założoną przez nią fundację charytatywną "Wiara i Nadzieja" i sama zaczęła kierować jej pracami[2]. Miała znaczący wpływ na politykę męża. Szczególnie interesował ją problem emancypacji kobiet[2]. W 1975 reprezentowała Egipt na Międzynarodowej Konferencji Kobiet w Mexico City. Utworzyła prywatną fundację, której celem było ułatwianie kobietom podejmowania pracy zarobkowej poprzez naukę koniecznych umiejętności[1]. Odegrała znaczącą rolę w opracowywaniu wprowadzonego w 1979 prawa rodzinnego. Zobowiązywało ono mężów do rejestrowania rozwodów oraz poszerzało uprawnienia kobiet, pozwalając im dłużej opiekować się dziećmi po rozstaniu z mężem i ubiegać się o alimenty od byłego małżonka. Wprowadzało także ustawowy obowiązek zgody pierwszej żony na zawarcie przez mężczyznę kolejnego małżeństwa. Prawo z 1979, z uwagi na jej znaczny udział w jego sformułowaniu i wprowadzeniu w życie, było popularnie określane jako prawo Dżihan. Ustawa ta została źle przyjęta przez egipskie organizacje muzułmańskie; niektóre jej postanowienia w 1985 wycofano[1].

Po zabójstwie Anwara as-Sadata w 1981 Dżihan as-Sadat kontynuowała działalność charytatywną w Egipcie[4]. Następnie wyjechała do Stanów Zjednoczonych, gdzie była wykładowczynią uniwersytecką[1]. W 1985 została honorową przewodniczącą organizacji kobiecej Women's International Center[5]. Wróciła do Egiptu w 1993 i kontynuowała pracę naukowo-dydaktyczną, uzyskując doktorat w zakresie literatury angielskiej na Uniwersytecie Kairskim[1]. Od 1993 pracuje także na Uniwersytecie Maryland, gdzie prowadzi wykłady z zakresu stosunków międzynarodowych[5].

Autorka autobiografii zatytułowanej A Woman of Egypt[5].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 A. Goldshmidt, Biographical Dictionary of Modern Egypt, Lynne Rieger Publishers 2000, ISBN 9781555872298, s.175
  2. 2,0 2,1 2,2 Stępniewska-Holzer B., Holzer J.: Egipt. Stulecie przemian. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie DIALOG, 2006, s. 175. ISBN 9788389899583.
  3. Stępniewska-Holzer B., Holzer J.: Egipt. Stulecie przemian. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie DIALOG, 2006, s. 173. ISBN 9788389899583.
  4. Stępniewska-Holzer B., Holzer J.: Egipt. Stulecie przemian. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie DIALOG, 2006, s. 214. ISBN 9788389899583.
  5. 5,0 5,1 5,2 Jehan Sadat