Dżudda

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Dżudda
Państwo  Arabia Saudyjska
Prowincja Mekka
Burmistrz Adil Faqeeh
Powierzchnia 1320 km²
Populacja (2007)
• liczba ludności
• gęstość
3 855 912
2921 os./km²
Położenie na mapie Arabii Saudyjskiej
Mapa lokalizacyjna Arabii Saudyjskiej
Dżudda
Dżudda
Ziemia 21°30′N 39°11′E / 21.5, 39.183333333333Na mapach: 21°30′N 39°11′E / 21.5, 39.183333333333
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Dżudda (czasami Dżidda, Dżedda, arab. جدّة Ǧuddah) – miasto na zachodzie Arabii Saudyjskiej nad Morzem Czerwonym. Jest głównym ośrodkiem miejskim w zachodniej Arabii Saudyjskiej. To największe miasto prowincji Mekka, największy port nad Morzem Czerwonym, a także drugie co do wielkości miasto Arabii Saudyjskiej. Liczba ludności w mieście przekracza 3,4 mln. Dżudda jest głównym portem do którego zawijają statki z pielgrzymami udającymi się do Mekki. Zmarł tu ugandyjski dyktator Idi Amin. W Dżuddzie znajduje się także polski konsulat honorowy. W 2016 roku planowane jest oddanie do użytku najwyższej budowli świata – ponad tysiącmetrowej Kingdom Tower.

Spis treści

Historia [edytuj]

Dżudda w 1938

Wykopaliska w dzielnicy Al-Balad wskazują, iż miasto zostało założone przez przybyszów z terenów obecnego Jemenu ok. 500 roku p.n.e wpierw jako wioska rybacka. Inne badania wykazały, że obszar ten był zamieszkany wcześniej, już w epoce kamienia. Tereny te zostały odwiedzone przez Aleksandra Wielkiego. Dżudda nabrała znaczenia w 647 roku, gdy trzeci kalif Uthman ibn Affan uczynił z miasta port przyjmujący pielgrzymów przybywających do Mekki. Z racji bycia bramą do świętego miasta, wielokrotnie była podbijana. W 969 Fatymidzi przejęli kontrolę nad Egiptem i rozszerzyli swe wpływy na sąsiednie rejony w tym Dżuddę. Rozwinęli w tym czasie szlaki handlowe łączące basen Morza Śródziemnego i Ocean Indyjski, przy wykorzystaniu Morza Czerwonego. Następnie miasto wchodziło w skład różnych imperiów. W roku 1177 - Imperium Ajjubidów, w 1254 - Sułtanatu Mameluków, a w 1517 - Imperium osmańskiego. Turcy wzmocnili mury obronne miasta, aby chronić się przed atakami Portugalczyków którzy w tym okresie odwiedzali te tereny podczas wypraw do Indii . W 1802 miasto zajęli walczący o oderwanie od Imperium Osmańskiego żołnierze, ale Turcy odzyskali miasto w 1813. Podczas I wojny światowej Said Husajn ibn Ali próbował ponownie uniezależnić się od Turków, a także stworzyć wielkie państwo od Syrii do Jemenu. Założył w czerwcu 1916 r. sprzymierzone z państwami ententy Królestwo Hidżazu i walczył z Ibn Saudem o terytorium. Zrezygnował w 1924 po upadku Mekki, a jego syn stanął na czele ziem pozostałych w królestwie. Kilka miesięcy później Dżuddę ostatecznie przejął Ibn Saud i wcielił do nowo powstałego państwa w grudniu 1925.

Geografia [edytuj]

Miejska plaża

Miasto ograniczone jest przez Morze Czerwone od zachodu oraz Góry Sarawat od wschodu. W rejonie nie ma rzek i dolin, ale niedaleko miasta leżą zatoki Sharm Ob'hur i Sharm Salman. Klimat w mieście jest suchy i gorący, a Dżudda w przeciwieństwie do innych miast Arabii Saudyjskiej ciepłe temperatury panują tu także w zimie. Średnia temperatura w styczniu wynosi ok. 22 °C, a w lipcu 33 °C. Opady deszczu są sporadyczne i najczęściej występują w grudniu. Najniższą temperaturą zanotowaną w Dżuddy są 3 °C w 1995. Średni roczny opad wynosi zaledwie 67 mm, ale zdarzają się gwałtowne burze z gradem. Latem zdarzają się burze piaskowe niosące piasek z pustyni na Półwyspie Arabskim.

Dużym problemem miasta jest zanieczyszczenie powietrza, a także często zdarzające się pożary.

Ekonomia [edytuj]

Dżudda leży w sercu Bliskiego Wschodu i Afryki Północnej, a wszystkie stolice regionu znajdują się w odległości dwugodzinnego lotu samolotem. Jest drugim centrum handlu w rejonie, po Rijadzie i czwartym co do wielkości ośrodkiem przemysłowym. Ekonomicznym centrum miasta jest ulica Króla Abdullaha, gdzie swoje siedziby mają jedne z największych saudyjskich firm jak np. Emaar Middle East i Al-Farsi. Inna ważną ulicą jest Tahlia, gdzie znajduje się wiele ekskluzywnych sklepów m.in. Prada, Gucci, Burberry, Chanel i Giorgio Armani.

Miasto jest siedzibą wielu organizacji:

Demografia [edytuj]

Miasto uznawane jest za najbardziej liberalne i kosmopolityczne w całym kraju z racji spotykania się tu pielgrzymów przez wiele wieków. Część odwiedzających osiedlała się tutaj, przez co Dżudda jest bardziej zróżnicowana etnicznie niż inne miasta kraju. Boom naftowy z ostatnich 50 lat spowodował napływ kolejnych imigrantów z Europy, Ameryki Północnej i Azji Południowo-Wschodniej. Mieszkają tu także arabscy chrześcijanie głównie z Libanu, Syrii i Egiptu. Jednak żaden niemuzułmanin nie jest oficjalnie obywatelem miasta, a tylko pracownikiem danego przedsiębiorstwa. Większość mieszkańców to sunnici z tego powodu w mieście znajduje się ponad 1300 meczetów, a nie ma żadnego kościoła, synagogi czy innego miejsca kultu. Publiczne propagowanie innej religii jest surowo zakazane.

Sport [edytuj]

Głównym sportem w mieście jest piłka nożna. Siedzibę ma tu najstarszy klub sportowy Arabii Saudyjskiej - Al-Ittihad Dżudda założony w 1927, a także Al-Ahli Dżudda założony w 1937. Są to jedne z najlepszych drużyn nie tylko w kraju, ale i na kontynencie. W mieście znajduje się wiele stadionów:

Zabytki [edytuj]

Galeria [edytuj]

  • Port morski

Miasta partnerskie [edytuj]

Źródło „http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Dżudda&oldid=35806532”