Dżudda
Na mapach:
| Dżudda | |
| Państwo |  Arabia Saudyjska |
| Prowincja | Mekka |
| Burmistrz | Adil Faqeeh |
| Powierzchnia | 1320 km² |
| Położenie | 21°30′N 39°11′E |
| Ludność (2007) • liczba ludności • gęstość |
3 855 912 2921 os./km² |
| Miasta partnerskie |  Adana (Turcja)
|
|
Położenie na mapie Arabii Saudyjskiej
  Dżudda
|
|
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons |
|
| Strona internetowa miasta | |
Dżudda (czasami Dżidda, Dżedda, arab. جدّة Ǧuddah) – miasto na zachodzie Arabii Saudyjskiej nad Morzem Czerwonym. Jest głównym ośrodkiem miejskim w zachodniej Arabii Saudyjskiej. To największe miasto prowincji Mekka, największy port nad Morzem Czerwonym, a także drugie co do wielkości miasto Arabii Saudyjskiej. Liczba ludności w mieście przekracza 3,4 mln. Dżudda jest głównym portem do którego zawijają statki z pielgrzymami udającymi się do Mekki. Znajduje się tam także polski konsulat honorowy. Zmarł w nim ugandyjski dyktator Idi Amin. W 2016 roku planowane jest oddanie do użytku najwyższej budowli świata - ponad 1000 m. Kingdom Tower.
Spis treści |
[edytuj] Historia
Wykopaliska w dzielnicy Al-Balad wskazują, iż miasto zostało założone przez przybyszów z terenów obecnego Jemenu ok. 500 roku p.n.e wpierw jako wioska rybacka. Inne badania wykazały, że obszar ten był zamieszkany wcześniej, już w epoce kamienia. Tereny te zostały odwiedzone przez Aleksandra Wielkiego. Dżudda nabrała znaczenia w 647 roku, gdy trzeci kalif Uthman ibn Affan uczynił z miasta port przyjmujący pielgrzymów przybywających do Mekki. Z racji bycia bramą do świętego miasta wielokrotnie była podbijana. W 969 Fatymidzi przejęli kontrolę nad Egiptem i rozszerzyli swe wpływy na sąsiednie rejony w tym Dżuddę. Rozwinęli w tym czasie szlaki handlowe łączące basen Morza Śródziemnego i Ocean Indyjski, przy wykorzystaniu Morza Czerwonego. Następnie miasto wchodziło w skład różnych imperiów. W roku 1177 - Imperium Ajjubidów, w 1254 - Sułtanatu Mameluków, a w 1517 - Imperium Osmańskiego. Turcy wzmocnili mury obronne miasta, aby chronić się przed atakami Portugalczyków którzy w tym okresie odwiedzali te tereny podczas wypraw do Indii. W 1802 miasto zajęli walczący o oderwanie od Imperium Osmańskiego żołnierze, ale Turcy odzyskali miasto w 1813. Podczas I wojny światowej Said Husajn ibn Ali próbował ponownie uniezależnić się od Turków, a także stworzyć wielkie państwo od Syrii do Jemenu. Założył Królestwo Hidżazu i walczył z Ibn Saudem o terytorium. Zrezygnował w 1924 po upadku Mekki, a jego syn stanął na czele ziem pozostałych w królestwie. Kilka miesięcy później Dżuddę ostatecznie przejął Ibn Saud i wcielił do nowo powstałego państwa w grudniu 1925.
[edytuj] Geografia
Miasto ograniczone jest przez Morze Czerwone od zachodu oraz Góry Sarawat od wschodu. W rejonie nie ma rzek i dolin, ale niedaleko miasta leżą zatoki Sharm Ob'hur i Sharm Salman. Klimat w mieście jest suchy i gorący, a Dżudda w przeciwieństwie do innych miast Arabii Saudyjskiej ciepłe temperatury panują tu także w zimie. Średnia temperatura w styczniu wynosi ok. 22 °C, a w lipcu 33 °C. Opady deszczu są sporadyczne i najczęściej występują w grudniu. Najniższą temperaturą zanotowaną w Dżuddy są 3 °C w 1995. Średni roczny opad wynosi zaledwie 67 mm, ale zdarzają się gwałtowne burze z gradem. Latem zdarzają się burze piaskowe niosące piasek z pustyni na Półwyspie Arabskim.
Dużym problemem miasta jest zanieczyszczenie powietrza, a także często zdarzające się pożary.
[edytuj] Ekonomia
Dżudda leży w sercu Bliskiego Wschodu i Afryki Północnej, a wszystkie stolice regionu znajdują się w odległości dwugodzinnego lotu samolotem. Jest drugim centrum handlu w rejonie, po Rijadzie i czwartym co do wielkości ośrodkiem przemysłowym. Ekonomicznym centrum miasta jest ulica Króla Abdullaha, gdzie swoje siedziby mają jedne z największych saudyjskich firm jak np. Emaar Middle East i Al-Farsi. Inna ważną ulicą jest Tahlia, gdzie znajduje się wiele ekskluzywnych sklepów m.in. Prada, Gucci, Burberry, Chanel i Giorgio Armani.
Miasto jest siedzibą wielu organizacji:
- Islamski Bank Rozwoju
- Organizacja Współpracy Islamskiej
- Forum Ekonomiczne Dżudda
- Organizacja Praw Człowieka Arabii Saudyjskiej
- Międzynarodowa Islamska Agencja Informacyjna
[edytuj] Demografia
Miasto uznawane jest za najbardziej liberalne i kosmopolityczne w całym kraju z racji spotykania się tu pielgrzymów przez wiele wieków. Część odwiedzających osiedlała się tutaj, przez co Dżudda jest bardziej zróżnicowana etnicznie niż inne miasta kraju. Boom naftowy z ostatnich 50 lat spowodował napływ kolejnych imigrantów z Europy, Ameryki Północnej i Azji Południowo-Wschodniej. Mieszkają tu także arabscy Chrześcijanie głównie z Libanu, Syrii i Egiptu. Jednak żaden niemuzułmanin nie jest oficjalnie obywatelem miasta, a tylko pracownikiem danego przedsiębiorstwa. Większość mieszkańców to sunnici z tego powodu w mieście znajduje się ponad 1300 meczetów, a nie ma żadnego kościoła, synagogi czy innego miejsca kultu. Publiczne propagowanie innej religii jest surowo zakazane.
[edytuj] Sport
Głównym sportem w mieście jest piłka nożna. Siedzibę ma tu najstarszy klub sportowy Arabii Saudyjskiej - Al-Ittihad Dżudda założony w 1927, a także Al-Ahli Dżudda założony w 1937. Są to jedne z najlepszych drużyn nie tylko w kraju, ale i na kontynencie. W mieście znajduje się wiele stadionów:
- Prince Abdullah al-Faisal Stadium
- Prince Sultan bin Fahd Stadium
- KAU Stadium
- Air-Defense Forces Stadium
- Schools League Stadium
- King Abdullah Stadium (under construction)
[edytuj] Zabytki
- Fontanna Króla Fahda - najwyższa na świecie fontanna
- Al-Balad - stare miasto z prowadzonymi wykopaliskami
[edytuj] Galeria
-
Meczet króla Sauda
-
Port morski
-
Meczet miłosierdzia na wodzie
.jpg&filetimestamp=20070108193657)
