Dżudeidi-Maker
| Dżudeidi-Maker ג'דיידה-מכר |
|
 Rzeźba przy wjeździe do miasteczka |
|
| Dewiza: brak | |
| Państwo |  Izrael |
| Dystrykt | Dystrykt Północny |
| Poddystrykt | Poddystrykt Akka |
| Powierzchnia | 8,974 km² |
| Wysokość | 57 m n.p.m. |
| Populacja (2011) • liczba ludności • gęstość |
18988 2116 os./km² |
| Nr kierunkowy | +972 4 |
|
Położenie na mapie Izraela
  Dżudeidi-Maker
|
|
 32°55′50″N 35°08′27″E / 32.930555555556, 35.140833333333Na mapach: 32°55′50″N 35°08′27″E / 32.930555555556, 35.140833333333 |
|
| Strona internetowa | |
Dżudeidi-Maker (hebr. ג'דיידה-מכר; arab. مكر جديده; ang. Judeidi-Maker) – samorząd lokalny położony w Dystrykcie Północnym, w Izraelu.
Spis treści |
Położenie [edytuj]
Miejscowość Dżudeidi-Maker jest położona na wysokości 57 metrów n.p.m. na wzgórzach Zachodniej Galilei, górujących nad północną częścią równiny przybrzeżnej Izraela. Ze wzgórz spływają w kierunku zachodnim liczne strumienie. Przez centrum miejscowości przepływa strumień Akka, a na północy są strumienie Icchar i Jasaf. Położone na południowy wschód od miasteczka wzgórza porasta duży kompleks leśny Ja'ar Ahihud. Okoliczny teren łagodnie opada w kierunku zachodnim. W jej otoczeniu znajdują się miasta Akka i Kirjat Bialik, miejscowości Kafr Jasif i Julis, kibuce Szomrat, Lochamej HaGeta'ot, Beit HaEmek, Jas'ur, Afek, Kfar Masaryk i Ein HaMifrac, moszaw Achihud, wioska komunalna Tal-El, oraz chrześcijańska wioska Nes Amim.
Podział administracyjny [edytuj]
Dżudeidi-Maker jest położona w Poddystrykcie Akki, w Dystrykcie Północnym.
Demografia [edytuj]
Zgodnie z danymi Izraelskiego Centrum Danych Statystycznych w 2011 roku w Dżudeidi-Maker żyło prawie 19 tys. mieszkańców, z czego 91,9% Arabowie muzułmanie, 8% Arabowie chrześcijanie i 0,1% inne narodowości. Wskaźnik wzrostu populacji w 2011 roku wynosił 2,2%. Zgodnie z danymi Izraelskiego Centrum Danych Statystycznych średnie wynagrodzenie pracowników w Dżudeidi-Maker w 2009 roku wynosiło 4319 ILS (średnia krajowa 7070 ILS)[1][2][3].
| Wiek (w latach) | Procent populacji w % |
|---|---|
| 0 – 4 | 9,8 |
| 5 – 9 | 11,8 |
| 10 – 14 | 12,0 |
| 15 – 19 | 10,2 |
| 20 – 29 | 15,2 |
| 30 – 44 | 21,6 |
| 45 – 59 | 13,1 |
| 60 – 64 | 1,7 |
| 65 – | 4,5 |
Źródło danych: Central Bureau of Statistics.
Historia [edytuj]
Miejscowość Dżudeidi-Maker została utworzona w 1990 roku w wyniku połączenia z sobą dwóch oddzielnych samorządów lokalnych al-Dżudeidi i Maker. Wioska al-Dżudeidi powstała w XVI wieku. Założyli ją arabscy imigranci z Syrii. Francuski podróżnik Victor Guérin opisał ją pod koniec XIX wieku jako małą wioskę zamieszkałą przez 350 mieszkańców[4]. Natomiast wioska Makr została założona w XVI wieku przez chrześcijańskich Arabów przybyłych z Libanu. Victor Guérin opisał ją pod koniec XIX wieku jako małą wioskę zamieszkałą przez 350 mieszkańców[5]. W wyniku I wojny światowej w 1918 roku cała Palestyna przeszła pod panowanie Brytyjczyków. Przyjęta 29 listopada 1947 roku Rezolucja Zgromadzenia Ogólnego ONZ nr 181 w sprawie podziału Palestyny przyznawała ten rejon państwu arabskiemu[6]. Podczas wojny domowej w Mandacie Palestyny na początku 1948 roku do obu wiosek wkroczyły siły Arabskiej Armii Wyzwoleńczej, które paraliżowały żydowską komunikację w całym obszarze Galilei. Podczas I wojny izraelsko-arabskiej Izraelczycy przeprowadzili w tym rejonie Operację Dekel, i w lipcu 1948 roku zajęli obie wioski. W przeciwieństwie do wielu arabskich wiosek w Galilei, Izraelczycy nie wysiedlili ich mieszkańców. Dzięki temu zachowały one swój pierwotny charakter[7]. Wraz ze wzrostem populacji, obie wioski awansowały do statusu samorządów lokalnych - Maker w 1968 roku, a Dżudeidi w 1989 roku. W 1990 roku zostały one połączone w jeden samorząd lokalny pod nazwą Dżudeidi-Maker.
Nazwa [edytuj]
Nazwa miejscowości jest dwuczłonowa i oznacza w języku arabskim Nowe Centrum. Pierwszy człon nazwy Dżudeidi oznacza "nowy". Natomiast drugi człon Maker oznacza "centrum" lub "centrala" i odnosi się do rzymskiej siedziby wojsk podczas oblężenia sąsiedniego miasta Akka[8].
Polityka [edytuj]
Siedziba władz samorządowych znajduje się w samym centrum miejscowości.
Architektura [edytuj]
Miasteczko posiada nietypową zabudowę, której układ przestrzenny wynika bezpośrednio z faktu, że powstało ono z połączenia dwóch oddzielnych osad. Po stronie zachodniej jest położona dzielnica Maker, natomiast w odległości niecałego kilometra na wschód znajduje się dzielnica Dżudeidi. Dążąc do ich połączenia w jeden organizm miejski, po ich środku wybudowano kompleks obiektów szkolnych i administracji publicznej. Miasteczko posiada typową arabską architekturę, charakteryzującą się ciasną zabudową i wąskimi, krętymi uliczkami. Zabudowa powstawała bardzo chaotycznie, bez zachowania jakiegokolwiek wspólnego stylu architektonicznego.
Kultura [edytuj]
W miejscowości jest ośrodek kultury i biblioteka publiczna.
Edukacja i nauka [edytuj]
W miejscowości znajduje się 9 szkół, w tym 6 szkół podstawowych. W 2010 roku uczyło się w nich ogółem prawie 4,8 tys. uczniów, w tym ponad 2,8 tys. w szkołach podstawowych. Średnia uczniów w klasie wynosiła 28.
Sport i rekreacja [edytuj]
W centralnej części miasteczka znajduje się boisko do piłki nożnej. Mniejsze boiska oraz sale sportowe są zlokalizowane przy szkołach.
Gospodarka [edytuj]
Lokalna gospodarka opiera się na rolnictwie i handlu. Wielu mieszkańców pracuje w okolicznych strefach przemysłowych.
Transport [edytuj]
Wzdłuż wschodniej granicy miejscowości przebiega droga nr 70, którą jadąc na północ dojeżdża się do miejscowości Kafr Jasif i Julis, lub jadąc na południe dojeżdża się do skrzyżowania z drogą nr 85. Jadąc drogą nr 70 na wschód dojeżdża się do moszawu Achihud, lub na zachód do miasta Akka.
Przypisy
- ↑ Dane statystyczne Dżudeidi-Maker (hebr.). W: Israel Central Bureau of Statistics [on-line]. [dostęp 2013-03-17].
- ↑ Welcome To Makr (ang.). W: Palestine Remembered [on-line]. [dostęp 2013-03-17].
- ↑ Welcome To al-Jadeida (ang.). W: Palestine Remembered [on-line]. [dostęp 2013-03-17].
- ↑ Dżudeidi (hebr.). W: Bet Alon [on-line]. [dostęp 2013-03-17].
- ↑ Dżudeidi-Maker (hebr.). W: Bet Alon [on-line]. [dostęp 2013-03-17].
- ↑ Oficjalna mapa podziału Palestyny opracowana przez UNSCOP (ang.). W: United Nations [on-line]. 1948. [dostęp 2013-03-17].
- ↑ The Arab-Israeli Wars. Vintage books, 2005, s. 89-91.
- ↑ Dov Gutterman: Mo'atza Mekomit Judeide-Maker (ang.). W: Flags Of The World [on-line]. 2007-06-30. [dostęp 2013-03-17].
Linki zewnętrzne [edytuj]
- Zdjęcie satelitarne Dżudeidi-Maker (ang.). W: Google Maps [on-line]. [dostęp 2013-03-17].
- Mapa Dżudeidi-Maker (hebr.). W: Amudanan [on-line]. [dostęp 2013-03-17].
