Dżudeidi-Maker

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Dżudeidi-Maker
ג'דיידה-מכר
Rzeźba przy wjeździe do miasteczka
Rzeźba przy wjeździe do miasteczka
Dewiza: brak
Państwo  Izrael
Dystrykt Dystrykt Północny
Poddystrykt Poddystrykt Akka
Powierzchnia 8,974 km²
Wysokość 57 m n.p.m.
Populacja (2011)
• liczba ludności
• gęstość

18988
2116 os./km²
Nr kierunkowy +972 4
Położenie na mapie Izraela
Mapa lokalizacyjna Izraela
Dżudeidi-Maker
Dżudeidi-Maker
Ziemia 32°55′50″N 35°08′27″E/32,930556 35,140833Na mapach: 32°55′50″N 35°08′27″E/32,930556 35,140833
Strona internetowa
Portal Portal Izrael

Dżudeidi-Maker (hebr. ג'דיידה-מכר; arab. مكر جديده; ang. Judeidi-Maker) – samorząd lokalny położony w Dystrykcie Północnym, w Izraelu.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Miejscowość Dżudeidi-Maker jest położona na wysokości 57 metrów n.p.m. na wzgórzach Zachodniej Galilei, górujących nad północną częścią równiny przybrzeżnej Izraela. Ze wzgórz spływają w kierunku zachodnim liczne strumienie. Przez centrum miejscowości przepływa strumień Akka, a na północy są strumienie Icchar i Jasaf. Położone na południowy wschód od miasteczka wzgórza porasta duży kompleks leśny Ja'ar Ahihud. Okoliczny teren łagodnie opada w kierunku zachodnim. W jej otoczeniu znajdują się miasta Akka i Kirjat Bialik, miejscowości Kafr Jasif i Julis, kibuce Szomrat, Lochamej HaGeta'ot, Beit HaEmek, Jas'ur, Afek, Kfar Masaryk i Ein HaMifrac, moszaw Achihud, wioska komunalna Tal-El, oraz chrześcijańska wioska Nes Amim.

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

Dżudeidi-Maker jest położona w Poddystrykcie Akki, w Dystrykcie Północnym.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Zgodnie z danymi Izraelskiego Centrum Danych Statystycznych w 2011 roku w Dżudeidi-Maker żyło prawie 19 tys. mieszkańców, z czego 91,9% Arabowie muzułmanie, 8% Arabowie chrześcijanie i 0,1% inne narodowości. Wskaźnik wzrostu populacji w 2011 roku wynosił 2,2%. Zgodnie z danymi Izraelskiego Centrum Danych Statystycznych średnie wynagrodzenie pracowników w Dżudeidi-Maker w 2009 roku wynosiło 4319 ILS (średnia krajowa 7070 ILS)[1][2][3].

Populacja pod względem wieku (2010)
Wiek (w latach) Procent populacji w %
0 – 4 9,8
5 – 9 11,8
10 – 14 12,0
15 – 19 10,2
20 – 29 15,2
30 – 44 21,6
45 – 59 13,1
60 – 64 1,7
65 – 4,5


Źródło danych: Central Bureau of Statistics.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Miejscowość Dżudeidi-Maker została utworzona w 1990 roku w wyniku połączenia z sobą dwóch oddzielnych samorządów lokalnych al-Dżudeidi i Maker. Wioska al-Dżudeidi powstała w XVI wieku. Założyli ją arabscy imigranci z Syrii. Francuski podróżnik Victor Guérin opisał ją pod koniec XIX wieku jako małą wioskę zamieszkałą przez 350 mieszkańców[4]. Natomiast wioska Makr została założona w XVI wieku przez chrześcijańskich Arabów przybyłych z Libanu. Victor Guérin opisał ją pod koniec XIX wieku jako małą wioskę zamieszkałą przez 350 mieszkańców[5]. W wyniku I wojny światowej w 1918 roku cała Palestyna przeszła pod panowanie Brytyjczyków. Przyjęta 29 listopada 1947 roku Rezolucja Zgromadzenia Ogólnego ONZ nr 181 w sprawie podziału Palestyny przyznawała ten rejon państwu arabskiemu[6]. Podczas wojny domowej w Mandacie Palestyny na początku 1948 roku do obu wiosek wkroczyły siły Arabskiej Armii Wyzwoleńczej, które paraliżowały żydowską komunikację w całym obszarze Galilei. Podczas I wojny izraelsko-arabskiej Izraelczycy przeprowadzili w tym rejonie Operację Dekel, i w lipcu 1948 roku zajęli obie wioski. W przeciwieństwie do wielu arabskich wiosek w Galilei, Izraelczycy nie wysiedlili ich mieszkańców. Dzięki temu zachowały one swój pierwotny charakter[7]. Wraz ze wzrostem populacji, obie wioski awansowały do statusu samorządów lokalnych - Maker w 1968 roku, a Dżudeidi w 1989 roku. W 1990 roku zostały one połączone w jeden samorząd lokalny pod nazwą Dżudeidi-Maker.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Nazwa miejscowości jest dwuczłonowa i oznacza w języku arabskim Nowe Centrum. Pierwszy człon nazwy Dżudeidi oznacza "nowy". Natomiast drugi człon Maker oznacza "centrum" lub "centrala" i odnosi się do rzymskiej siedziby wojsk podczas oblężenia sąsiedniego miasta Akka[8].

Polityka[edytuj | edytuj kod]

Siedziba władz samorządowych znajduje się w samym centrum miejscowości.

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Miasteczko posiada nietypową zabudowę, której układ przestrzenny wynika bezpośrednio z faktu, że powstało ono z połączenia dwóch oddzielnych osad. Po stronie zachodniej jest położona dzielnica Maker, natomiast w odległości niecałego kilometra na wschód znajduje się dzielnica Dżudeidi. Dążąc do ich połączenia w jeden organizm miejski, po ich środku wybudowano kompleks obiektów szkolnych i administracji publicznej. Miasteczko posiada typową arabską architekturę, charakteryzującą się ciasną zabudową i wąskimi, krętymi uliczkami. Zabudowa powstawała bardzo chaotycznie, bez zachowania jakiegokolwiek wspólnego stylu architektonicznego.

Kultura[edytuj | edytuj kod]

W miejscowości jest ośrodek kultury i biblioteka publiczna.

Edukacja i nauka[edytuj | edytuj kod]

W miejscowości znajduje się 9 szkół, w tym 6 szkół podstawowych. W 2010 roku uczyło się w nich ogółem prawie 4,8 tys. uczniów, w tym ponad 2,8 tys. w szkołach podstawowych. Średnia uczniów w klasie wynosiła 28.

Sport i rekreacja[edytuj | edytuj kod]

W centralnej części miasteczka znajduje się boisko do piłki nożnej. Mniejsze boiska oraz sale sportowe są zlokalizowane przy szkołach.

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

Lokalna gospodarka opiera się na rolnictwie i handlu. Wielu mieszkańców pracuje w okolicznych strefach przemysłowych.

Transport[edytuj | edytuj kod]

Wzdłuż wschodniej granicy miejscowości przebiega droga nr 70, którą jadąc na północ dojeżdża się do miejscowości Kafr Jasif i Julis, lub jadąc na południe dojeżdża się do skrzyżowania z drogą nr 85. Jadąc drogą nr 70 na wschód dojeżdża się do moszawu Achihud, lub na zachód do miasta Akka.

Przypisy

  1. Dane statystyczne Dżudeidi-Maker (hebr.). W: Israel Central Bureau of Statistics [on-line]. [dostęp 2013-03-17].
  2. Welcome To Makr (ang.). W: Palestine Remembered [on-line]. [dostęp 2013-03-17].
  3. Welcome To al-Jadeida (ang.). W: Palestine Remembered [on-line]. [dostęp 2013-03-17].
  4. Dżudeidi (hebr.). W: Bet Alon [on-line]. [dostęp 2013-03-17].
  5. Dżudeidi-Maker (hebr.). W: Bet Alon [on-line]. [dostęp 2013-03-17].
  6. Oficjalna mapa podziału Palestyny opracowana przez UNSCOP (ang.). W: United Nations [on-line]. 1948. [dostęp 2013-03-17].
  7. The Arab-Israeli Wars. Vintage books, 2005, s. 89-91.
  8. Dov Gutterman: Mo'atza Mekomit Judeide-Maker (ang.). W: Flags Of The World [on-line]. 2007-06-30. [dostęp 2013-03-17].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]