DFTD

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
DFTD objawia się guzem w pysku i wokół niego, powodując problemy z pobieraniem pokarmu i ostatecznie śmierć z głodu

DFTD, rak pyska diabła (ang. devil facial tumour disease) – zakaźny nowotwór diabła tasmańskiego. Pierwszy oficjalny opis pochodzi z 1996[1][2].

W następnej dekadzie choroba siała zniszczenie w dzikiej populacji diabła tasmańskiego, z oszacowaniami spadku w zakresie 20-50% na powierzchni ponad 65% stanu Tasmania[3][4]. Wysoko zagęszczone populacje dotknięte nowotworem miały nawet 100% śmiertelność w czasie 12–18 miesięcy[5]. Choroba występowała głównie we wschodniej części stanu.

Widoczne objawy DFTD pojawiają się w postaci zmian i guzów wokół pyska. W zmianach rozwija się nowotwór złośliwy, który następnie rozprzestrzenia się z pyska na całe ciało. Guzy ograniczają pobieranie pokarmu i w konsekwencji mogą doprowadzić do śmierci głodowej.

Charakterystyka nowotworu[edytuj | edytuj kod]

W 2005 roku, wykorzystując hodowle tkanek nowotworowych, zidentyfikowano DFTD jako guz neuroendokrynny[6]. Wszystkie komórki nowotworowe mają identyczne rearanżacje chromosomalne[6]. Początkowo myślano, że przyczyną DFTD jest wirus, ale nie znaleziono dowodów na jego obecność w komórkach nowotworowych. Podejrzewano również udział toksyn środowiskowych w patogenezie schorzenia[7]. Okazało się, że komórki nowotworowe same stanowią czynnik zakaźny, który szerzy się poprzez pogryzienie, spożywanie tego samego pokarmu oraz agresywne zachowania związane z kopulacją.

Końcowe potwierdzenie przyszło, gdy Anne-Maree Pearse ze współpracownikami[8] znaleźli zainfekowane zwierzę, które miało zaburzenia chromosomalne w komórkach nienowotworowych, które nie pojawiły się w komórkach guza, udowadniając tym samym, że komórki nowotworowe nie mogły pochodzić od komórek własnych zwierzęcia[9][10][11]. Pearse uważa, że to odkrycie może mieć decydujące znaczenie dla przetrwania diabła tasmańskiego. Od czerwca 2005 odnaleziono 3 samice częściowo odporne na DFTD[12].

Diabły tasmańskie mają 14 chromosomów, podczas gdy guz nowotworowy posiada ich 13[13]. Komórki DFTD mają podobne nieprawidłowości kariotypu jak komórki CTVT, psiego nowotworu przenoszonego pomiędzy zwierzętami drogą płciową[6][14].

W styczniu 2010 międzynarodowa grupa naukowców ogłosiła, że DFTD wywodzi się z komórek Schwanna spoza centralnego układu nerwowego[15][2].

CTVT i DFTD są jedynymi znanymi nowotworami zakaźnymi (2011)[2].

Czynniki sprzyjające zakażeniom i wysokiej śmiertelności[edytuj | edytuj kod]

DFTD może się skutecznie rozprzestrzeniać w populacji diabłów tasmańskich, gdyż do ich zachowań godowych należy gryzienie, oraz ze względu na znaczną agresywność. Zmiany nowotworowe z czasem staja się kruche, co ułatwia zakażenia. Do rozprzestrzeniania choroby przyczynia się też niska różnorodność genetyczna diabłów[2].

Skutki[edytuj | edytuj kod]

Przypuszcza się, że w wyniku presji ewolucyjnej wywieranej przez DFTD obniża się wiek wydania pierwszego miotu. Z drugiej strony DFTD staje się coraz bardziej różnorodny genetycznie. Przypuszcza się, że zarażone samice mają zwiększoną receptywność seksualną[2].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. BBC NEWS. [dostęp 2010-01-04].
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Menna E. Jones, Hamish McCallum. Diabelski rak. „Świat Nauki”. nr. 7 (239), s. 60-65, lipiec 2011. Prószyński Media. ISSN 0867-6380. 
  3. DPIWE. 2005. Devil Facial Tumour Disease – Update June 2005
  4. DPIWE. 2005. Tasmanian Devil Facial Tumor Disease, Disease Management Strategy
  5. DPIW - Tasmanian Devil Facial Tumour Disease. [dostęp 2010-01-04].
  6. 6,0 6,1 6,2 A. Bostanci. Wildlife biology. A devil of a disease.. „Science”. 307 (5712), s. 1035, Feb 2005. doi:10.1126/science.307.5712.1035. PMID 15718445. 
  7. David Owen, David Pemberton: Tasmanian Devil: A Unique and Threatened Animal. Allen Unwin. ISBN 1-74114-368-3.
  8. Allograft theory: Transmission of devil facial-tumour disease. „Nature”, s. 549, 2006. 
  9. The Examiner Newspaper - Northern Tasmania news, classifieds and community. [dostęp 2010-01-04].
  10. Tasmanian devils felled by rare cancer - life - 01 February 2006 - New Scientist. [dostęp 2010-01-04].
  11. Poor Devils: Critters' Fights Transmit Cancer - Science News. [dostęp 2010-01-04].
  12. C. Dennis. Endangered species: time to raise the devil.. „Nature”. 439 (7076), s. 530, Feb 2006. doi:10.1038/439530a. PMID 16452951. 
  13. Bites spread fatal 'devil' cancer.
  14. Study Finds That a Type of Cancer in Dogs Is Contagious.
  15. EP. Murchison, C. Tovar, A. Hsu, HS. Bender i inni. The Tasmanian Devil Transcriptome Reveals Schwann Cell Origins of a Clonally Transmissible Cancer. „Science”. 327 (5961), s. 84–87, Jan 2010. doi:10.1126/science.1180616. PMID 20044575.