Dagon
Dagon lub Dagan (hebr. דגון) – główny bóg czczony przez północno-zachodnie ludy semickie. Prawdopodobnie opiekował się on rolnictwem i zbożem. Był szeroko czczonym na całym Bliskim Wschodzie z Mezopotamią włącznie (czcili go m.in. Fenicjanie, Amoryci). Pierwotne znaczenie imienia nie jest znane, ale dagan jest słowem powszechnie używanym w języku hebrajskim i ugaryckim dla określenia ziarna. Według jednego z przekazów bóg Dagan był wynalazcą pługa.
Kult boga Dagana poświadczony jest w Mari od około 2500 roku p.n.e., w Ebli i Tuttul – od około 2300 roku p.n.e., a w Ugarit – ponad tysiąc lat później. Sargon z Agade i jego wnuk Naram-Suen przypisywali wiele swych podbojów potędze boga Dagana. W jakimś momencie Dagan został głównym bogiem Filistynów, którzy prawdopodobnie uznawali go za swego głównego boga i władcę mórz.
W Ugarit, na wybrzeżu Morza Śródziemnego, uważano Dagana za ojca boga Baala (Hadada) i za drugiego w hierarchii, po Elu – bogu najwyższym. Jednakże w mitach ugaryckich nie jest on postacią pierwszoplanową. Jego rolę boga wegetacji ok. 1500 roku p.n.e. w dużej mierze przejął Baal.
Stosunkowo wcześnie Dagan został włączony do panteonu sumeryjskiego, ale jedynie jako bóstwo niższej rangi, usługujące w orszaku boga Enlila. Jego małżonką była bogini Szala, według innego przekazu Iszhara.
Hammurabi z Babilonu mówi, że zdobył miasto Mari dzięki potędze "swego stwórcy", boga Dagana. Natomiast współczesny mu król asyryjski Szamszi-Adad I, "wyznawca Dagana", zbudował temu bogu świątynię w mieście Terqa nad Eufratem, którą nazwał E-kisiga ("Dom Ofiar Grobowych"). Również w mieście Aszdod stała jego świątynia. W poemacie asyryjskim bóg Dagan razem z Nergalem i Miszaru (dobro i zło) pełnią rolę sędziów umarłych w świecie podziemnym. Według wierzeń babilońskich Dagan trzymał przy sobie w świecie podziemnym w wiecznej niewoli siedmioro dzieci boga Enmeszarry (Siódemka bogów).
Tekst, datowany najpóźniej na IV w. n.e., błędnie mówi o Daganie jako o bóstwie rybim.
W tradycji chrześcijańskiej Dagon uznawany jest za demona.
W Biblii Dagon pojawia się w następujących miejscach: 1. Sam 5, 1-7; Sdz 16, 23ff.
Spis treści |
[edytuj] Dagon w kulturze współczesnej
[edytuj] W mitach Cthulhu
Dagon występuje w opowiadaniach Howarda Philipsa Lovecrafta – m.in. Dagon oraz Widmo nad Innsmouth. Oba zostały zekranizowane przez Stuarta Gordona w filmie pod tytułem Dagon. Stwór ten jest przedstawiony jako ogromna istota z głębin, panująca nad głębinowym światem i żyjącymi tam stworzeniami.
Oto krótki cytat z Dagona H.P.Lovecrafta dotyczący tego stwora:
 |
W grze komputerowej Call of Cthulhu: Mroczne zakątki świata występuje w postaci zgodnie z mitami Cthulhu.
[edytuj] Inne nawiązania
- Dagon jest fenickim kupcem w powieści Bolesława Prusa Faraon.
- W grze komputerowej Rising Force Dagon jest jednym z tzw. bossów.
- W grze komputerowej Wiedźmin Dagon jest jednym z bossów, władcą ludu zwanego Vodyanoi.
- W grze komputerowej Devil May Cry 4 Dagon jest jednym z bossow - bratem Baela.
- W Dungeons & Dragons Dagon jest jednym z władców demonów.
- W serii gier komputerowych The Elder Scrolls Mehrunes Dagon jest księciem Daedryckim, rodzajem bóstwa.
