Dale Chihuly

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Dale Chihuly
DaleChihulyatPilchuck.jpg
Dale Chihuly w plenerze Pilchuck Glass School (1992)
Imiona i nazwisko Dale Patrick Chihuly
Data i miejsce urodzenia 20 września 1941 w Tacoma w stanie Waszyngton
Narodowość  Stany Zjednoczone
Dziedzina sztuki Szkło artystyczne
Styl Postmodernizm
Ważne dzieła m.in.
  • Chihuly Bridge of Glass, Tacoma
  • żyrandole monumentalne (np. Cincinnati, Londyn)
  • instalacje parkowe (np. Kew Gardens, Floryda)
  • instalacja pustynna (Phoenix)
  • podwieszone sufity w Las Vegas i Makau
  • okna-ściany-kolaże (np. Persian Window)
  • instalacje w ogrodach botanicznych
  • kameralne i monumentalne rzeźby pławne z cyklu Niijima Float Series,
  • szkło cięte Irish Cylinders,
  • neon w lodzie
  • koszyki aleucko-indiańskie (formy w szkle)
  • koce z Southwestu USA/formy w szkle
  • detaliczne szkło dmuchane:
    • kwiaty
    • abstrakty
    • wazy
  • szkło spiralne (np. The Sun)
  • wieże monumentalne
  • fontanny
  • fauna morska w szkle
  • Pilchuk Glass School
Muzeum artysty m.in.
Galeria w Wikimedia Commons Galeria w Wikimedia Commons
Wykonana na zlecenie instalacja 10-metrowego żyrandolu w holu Muzeum Wiktorii i Alberta
Pływająca instalacja Dale'a Chihuly’ego w Londynie, Kew Gardens (2005)
Złotawy żyrandol Chihuly’ego w świetle naturalnym, w cieniu, zawieszony w wieży w Cytadeli Dawida w Jerozolimie
Szkło spiralne Chihuly’ego, Kew Gardens, Londyn
Ikoniczna rzeźba w szkle spiralnym Dale'a Chihuly'ego: The Sun ("Słońce"), Rozmiar: 4 m wysokości. Fotografia z wystawy w Kew Gardens, Londyn (2006). Obecnie zainstalowana w Desert Botanical Garden w Phoenix, Arizona 22 XI 2008 – 31 V 2009

Dale Patrick Chihuly (ur. 20 września 1941 w Tacoma w stanie Waszyngton) – amerykański rzeźbiarz monumentalnych instalacji wykonanych ze szkła artystycznego, dmuchacz szkła, hutnik i projektant szkła dmuchanego.

Rys biograficzny[edytuj | edytuj kod]

Chihuly – absolwent liceum publicznego w rodzinnym mieście Tacoma – po śmierci dwóch bliskich osób: brata w wypadku lotniczym podczas ćwiczenia pilotażu i ojca na atak serca był wychowany samotnie przez matkę. Podjął studia w College of the Puget Sound (obecnie University of Puget Sound) w 1959, ale już następny rok akademicki kontynuował jako student głównego universytetu stanowego, University of Washington, w granicach miasta Seattle, gdzie uczył się projektowania wnętrz oraz studiował architekturę.

W 1967 ukończył studia magisterskie, otrzymując stopień Master of Science w rzeźbie na centralnym naukowo-badawczym uniwersytecie w stanie Wisconsin, University of Wisconsin-Madison, gdzie uczył się techniki i tradycji szklanych pod kierunkiem artysty w szkle, Harvey Littletona. W 1968 kolejno otrzymał stopień magistra sztuki Master of Fine Arts po ukończeniu studiów w instytucie architektury i sztuk plastycznych oraz teatralnych Rhode Island School of Design, gdzie później pomógł założyć nowy kierunek studiów – sztuki w szkle i wykładał w pełnym wymiarze godzin przez jedenaście lat. W 1968 został nagrodzony Stypendium Fulbrighta i jako pierwszy w historii szklarz amerykański (aczkolwiek nie pierwszy amerykański artysta/projektant tamże) został zaangażowany przez prestiżową włoską firmę artystyczno-wyrobniczą specjalizującą się w szkle weneckim, Venini Fabrica na wyspie Murano. W 1971, z poparciem finansowym osób trzecich, Chihuly założył Pilchuck Glass School z siedzibą w miasteczku Stanwood[2].

Artysta mieszka i pracuje w liczącym 2300 m² powierzchni studio, nazwanym "The Boathouse" (hangar łodzi) z uwagi na jego pierwotne przeznaczenie, ulokowanym na brzegu waszyngtońskiego jeziora – Lake Union. Od czasu utraty wzroku w jednym oku w 1976, spowodowanej wypadkiem samochodowym[3]. Chihuly, który nosi przesłonę na oku, utracił zdolność oceny trójwymiaru, niezbędnej dla dmuchacza. Obecnie wykonuje projekty farbami na płótnie, po czym zleca ich wykonanie zespołowi artystów i techników w szkle, z którymi współpracuje. Film dokumentalny Chihuly Over Venice był pierwszym programem telewizji HDTV nadanym w Stanach Zjednoczonych w listopadzie 1998. W 1991 po wizycie na wyspie Niijima w Japonii, artysta rozpoczął długofalową serię rzeźb pt. Niijima Float Series[4], składającą się z największych monumentalnych rzeźb w szkle, jakie kiedykolwiek wykonano.

Jedna z jego rzeźb pojawiła się na planie serialu telewizyjnego Frasier, którego fabuła rozgrywa się w Seattle. Najprawdopodobniej więcej ludzi zobaczyło, dzięki serialowi, wężowate zastygniete w szkle esy-floresy w wykonaniu artysty, niż inne prace na wszystkich jego licznych wystawach muzealnych i w ilustrowanych katalogach czy książkach.

Rys techniczny[edytuj | edytuj kod]

Chihuly’ego fascynuje abstrakcja form w naturze. Zwrócił na nią uwagę w ogrodzie matki jeszcze jako dziecko. Jego sztuka odzwierciedla także umiłowanie morza oraz fauny morskiej.

Tworzy od lat 60. XX wieku, jego rzeźby charakteryzują się bogactwem barw, innowacyjnością i złożonością formy. O ile prace artysty wielce różnią się od siebie w rozmiarach i barwach, to jednak Chihuly jest najlepiej kojarzony z wielkimi, wieloelementowymi, abstrakcyjnymi dziełami ze szkła dmuchanego. Artysta żywi również szczególne upodobanie do tradycji i kultury irlandzkiej, co znalazło wyraz w jego serii szkła ciętego pt. Irish Cylinders, która jest raczej kameralna w porównaniu z jego monumentalnym szkłem dmuchanym.

Niektóre rzeźby artysty zdobią sufity w ekskluzywnych kasynach i holach hotelowych. Inne z kolei, to abstrakty form kwiatowych, wielkości zaledwie ludzkiej dłoni. Chihuly jest zwolennikiem intensywnego pigmentowania szkła. Używa także neonu i efektów uzyskanych domieszaniem argonu.

Artysta używa form i opraw naturalnych, a jego rzeźby często zostają wkomponowane w środowisko naturalne, np. elementy szklane w prawdziwych gałęziach czy zgrupowaniach drzew, zawieszone lub spławione na taflach stawów. Nie jest to szeroko znanym faktem, ale niektóre elementy jego wielkich, wieloelementowych rzeźb są wykonane w szkle akrylowym, a nie w tradycyjnym szkle krzemowym (np. zestawione kawałki koloru wodnistego mostu w Tacomie, Chihuly Bridge of Glass).

Prace Chihuly’ego znajdują się w sprzedaży detalicznej w dwóch sklepach założonych za pośrednictwem koncernu hotelarsko-rozrywkowego MGM Mirage. Pierwszy sklep znajduje się w Bellagio w Las Vegas[5], a drugi w Chinach, w MGM Grand Casino w dawnym portugalskim terytorium Makau[6].

Pozew sądowy z 2006[edytuj | edytuj kod]

W 2006 artysta pozwał do sądu dwóch dmuchaczy szkła artystycznego, w tym Roberta Kaindla, którym zarzucił plagiat. Jednak amerykańskie zrzeszenie dmuchaczy artystycznych (GBF) wypowiedziało się przeciwko niemu jako amicus curiae, albowiem rzeźby Chihuly’ego składają się z podstawowych kształtów wziętych z natury, i co za tym idzie, nawet niekoniecznie doświadczony artysta-technik w szkle potrafiłby odtworzyć lub łatwo powielić "spiralne szkło", którym Chihuly posługuje się w swoich instalacjach, i którego używanie przez innych uważał konkretnie za złamanie jego praw autorskich[7][8]. Ostatecznie postępowanie zostało umorzone, a sprawa załatwiona polubownie[9].

Instalacje stałe[edytuj | edytuj kod]

W 2008 r. na świecie było co najmniej 225 stałych instalacji muzealnych prac Chihuly'ego[10]. Niektóre z nich wypożyczane są na potrzeby wystaw okresowych, np. w 2008 r. w de Young Museum w San Francisco można było oglądać fioletowe szklane trzciny, które swoje stałe miejsce mają w Oklahoma City Museum of Art[11].

Anglia[edytuj | edytuj kod]

Australia[edytuj | edytuj kod]

Austria[edytuj | edytuj kod]

Belgia[edytuj | edytuj kod]

Czechy[edytuj | edytuj kod]

Dania[edytuj | edytuj kod]

Finlandia[edytuj | edytuj kod]

Francja[edytuj | edytuj kod]

Holandia[edytuj | edytuj kod]

Izrael[edytuj | edytuj kod]

Japonia[edytuj | edytuj kod]

Kanada[edytuj | edytuj kod]

Korea[edytuj | edytuj kod]

Niemcy[edytuj | edytuj kod]

Meksyk[edytuj | edytuj kod]

Nowa Zelandia[edytuj | edytuj kod]

Singapur[edytuj | edytuj kod]

Słowacja[edytuj | edytuj kod]

Stany Zjednoczone[edytuj | edytuj kod]

Alabama[edytuj | edytuj kod]

Arizona[edytuj | edytuj kod]

Arkansas[edytuj | edytuj kod]

  • Arkansas Arts Center, Little Rock
  • Clinton Library and Archives, Little Rock

Connecticut[edytuj | edytuj kod]

Dakota[edytuj | edytuj kod]

  • Plains Art Museum, Fargo

Delaware[edytuj | edytuj kod]

Floryda[edytuj | edytuj kod]

Georgia[edytuj | edytuj kod]

Hawaje[edytuj | edytuj kod]

Illinois[edytuj | edytuj kod]

Indiana[edytuj | edytuj kod]

Iowa[edytuj | edytuj kod]

Kalifornia[edytuj | edytuj kod]

Kansas[edytuj | edytuj kod]

Karolina[edytuj | edytuj kod]

Kentucky[edytuj | edytuj kod]

Kolorado[edytuj | edytuj kod]

Luizjana[edytuj | edytuj kod]

Maine[edytuj | edytuj kod]

Massachusetts[edytuj | edytuj kod]

Michigan[edytuj | edytuj kod]

Minnesota[edytuj | edytuj kod]

Missouri[edytuj | edytuj kod]

Montana[edytuj | edytuj kod]

Nebraska[edytuj | edytuj kod]

New Hampshire[edytuj | edytuj kod]

New Jersey[edytuj | edytuj kod]

Nevada[edytuj | edytuj kod]

Nowy Jork[edytuj | edytuj kod]

Ohio[edytuj | edytuj kod]

Oklahoma[edytuj | edytuj kod]

Oregon[edytuj | edytuj kod]

Pensylwania[edytuj | edytuj kod]

Rhode Island[edytuj | edytuj kod]

Tennessee[edytuj | edytuj kod]

Teksas[edytuj | edytuj kod]

Utah[edytuj | edytuj kod]

D.C.[edytuj | edytuj kod]

Waszyngton[edytuj | edytuj kod]

Wirginia[edytuj | edytuj kod]

Wirginia Z.[edytuj | edytuj kod]

Wisconsin[edytuj | edytuj kod]

Szwajcaria[edytuj | edytuj kod]

Szwecja[edytuj | edytuj kod]

Tajwan[edytuj | edytuj kod]

Włochy[edytuj | edytuj kod]

Wybrane wystawy[edytuj | edytuj kod]

2009[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 The Arts Center: Chihuly Collection at the Morean Arts Center (ang.). W: (oficjalna strona internetowa muzeum) [on-line]. 2009. [dostęp 2009-02-07].
  2. Pilchuck Glass School (ang.). 2007. [dostęp 7 lutego 2009].
  3. Regina Hackett: Chihuly victimized by his own success? (ang.). Seattle Post-Intelligencer, 2006-04-17. [dostęp 7 lutego 2009].
  4. Dale Chihuly Incorported: Chihuly – Niijima (ang.). [dostęp 6 lutego 2009].
  5. Spis sklepów pod dachem hotelu i kasyna Bellagio: Dale Chihuly (ang.). 2009. [dostęp 7 lutego 2009].
  6. zarząd MGM Macau: MGM GRAND Macau Grand Opening – Luxury hotel resort marks début with world-class performances (ang.). 2007-12-18. [dostęp 6 lutego 2009].
  7. Lennie Bennett: Glass warfare (ang.). Floridian. [dostęp 7 lutego 2009].
  8. Maureen O'Hagan: Glass artist Chihuly's lawsuit tests limits of copyrighting art (ang.). The Seattle Times. [dostęp 6 lutego 2009].
  9. Susan Kelleher: Chihuly, rival glass artist settle dispute (ang.). The Seattle Times. [dostęp 6 lutego 2009].
  10. Dale Chihuly Incorporated: Museum Installations (ang.). W: Chihuly, Artist [on-line]. (oficjalny portal internetowy artysty), 2009. [dostęp 2009-02-07].
  11. Dale Chihuly Icorporated: DALE CHIHULY Museum Collections (ang.). W: (Oficjlany spis alfabetyczny wg nazwy muzeum) [on-line]. Dale Chihuly Incorporated, 2009. [dostęp 2009-02-08].
  12. Chihuly at the Victoria and Albert Museum (ang.). [dostęp 2009].
  13. Chihuly – Hilton Lac-Leamy, Hull, Quebec (ang.). [dostęp 2009-02-07].
  14. Dale Chihuly (ang.). [dostęp 2009-02-07].
  15. Birmingham Museum of Art (Alabama): Birmingham Persian Wall (ang.). W: (oficjalna strona internetowa muzeum) [on-line]. 1995. [dostęp 2009-02-07].
  16. The Julie Collins Smith Museum: Collection Highlights: Amber Luster Chandelier, 2003, by Artist Dale Chihuly (ang.). W: (oficjalna strona internetowa muzeum) [on-line]. 2003. [dostęp 2009-02-07].
  17. Dale Chihuly Incorporated: Persian Window (ang.). W: (oficjalna strona internetowa muzeum) [on-line]. 1995-2005. [dostęp 2009-02-07].
  18. The Children's Museum of Indianapolis (ang.). [dostęp 2009-02-08].
  19. San Jose Museum of Art: Sculptures at the San Jose Museum of Art (ang.). W: (oficjalna strona internetowa muzeum) [on-line]. San Jose Museum of Art, 1995. [dostęp 2009-02-07].
  20. http://www.wichitaartmuseum.org/exp2k3.html
  21. Dale Chihuly Incorporated: Chihuly at the Colorado Springs Fine Arts Center (ang.). W: Chihuly, Artist [on-line]. Dale Chihuly Incorporated, 2004. [dostęp 2009-02-07].
  22. Kalamazoo Institute of Arts (ang.). [dostęp 2009-02-07].
  23. Beacon Gold Chandelier (ang.). [dostęp 2009-02-07].
  24. artsmia.org : viewer].
  25. Dale Chihuly (ang.). [dostęp 2009-02-07].
  26. Campiello del Remer (ang.). [dostęp 2009-02-07].
  27. Palazzo di Loredana Balboni (ang.). [dostęp 2009-02-07].
  28. Dale Chihuly Incorporated: Chihuly: Inside & Out (ang.). W: Chihuly, Artist [on-line]. Dale Chihuly Incorporated, 2000. [dostęp 2009-02-07].
  29. Dale Chihuly Incorporated: Toreador Red (ang.). W: Chihuly, Artist [on-line]. Dale Chihuly Incorporated, 2000. [dostęp 2009-02-07].
  30. Dale Chihuly Incorporated: Chihuly – Borgata Hotel + Casino, Atlantic City (ang.). W: Chihuly, Artist [on-line]. Dale Chihuly Incorporated, 2003. [dostęp 2009-02-07].
  31. Dale Chihuly Incorporated: Fiori di Como (ang.). W: Chihuly, Artist [on-line]. Dale Chihuly Incorporated, 2000. [dostęp 2009-02-07].
  32. Dale Chihuly Incorporated: Fern Green Tower (ang.). W: Chihuly, Artist [on-line]. Dale Chihuly Incorporated, 2000. [dostęp 2009-02-07].
  33. Dale Chihuly Incorporated: Rainbow Room Frieze (ang.). W: Chihuly, Artist [on-line]. Dale Chihuly Incorporated, 1987. [dostęp 2009-02-07].
  34. Dale Chihuly Incorporated: Persian Window (ang.). W: Chihuly, Artist [on-line]. Dale Chihuly Incorporated, 1994. [dostęp 2009-02-07].
  35. Dale Chihuly Incorporated: University of Akron Polyvitro Tower (ang.). W: Chihuly, Artist [on-line]. Dale Chihuly Incorporated, 2003. [dostęp 2009-02-07].
  36. Dale Chihuly Incorporated: Cincinnati Ice, (rzeźby wykonane z oświetlenia neonowego zawarte w bryłach lodu) (ang.). W: Chihuly, Artist [on-line]. Dale Chihuly Incorporated, 2001. [dostęp 2009-02-07].
  37. Dale Chihuly Incorporated: Rio delle Toreselle, (żyrandol) (ang.). W: Chihuly, Artist [on-line]. Dale Chihuly Incorporated, 2001. [dostęp 2009-02-07].
  38. Dale Chihuly Incorporated: Campiello del Remer #2, (żyrandol) (ang.). W: Chihuly, Artist [on-line]. Dale Chihuly Incorporated, 2006. [dostęp 2009-02-07].
  39. Dale Chihuly Incorporated: Permanent Collection: Dale Chihuly (retrospective) (ang.). W: Chihuly, Artist [on-line]. Dale Chihuly Incorporated, 2003. [dostęp 2009-02-07].
  40. Dale Chihuly Incorporated: Salt Lake: Olympic Art Festival Chihuly installations (ang.). W: Chihuly, Artist [on-line]. Dale Chihuly Incorporated, 2003. [dostęp 2009-02-07].
  41. Chihuly City Centre Installation (ang.). [dostęp 2009-02-07].
  42. Crystal Cascade (ang.). [dostęp 2009-02-07].
  43. Chihuly at the Frank Russel Bldg (ang.). [dostęp 2009-02-07].
  44. Gonzaga University Red Chandelier (ang.). [dostęp 2009-02-07].
  45. Dale Chihuly (ang.). [dostęp 2009-02-07].
  46. Chihuly Bridge of Glass (ang.). [dostęp 2009-02-07].
  47. Persian Window (ang.). [dostęp 2009-02-07].
  48. Chihuly (ang.). [dostęp 2009-02-07].
  49. Chihuly – Icicle Creek (ang.). [dostęp 2009-02-07].
  50. Chihuly (ang.). [dostęp 2009-02-07].
  51. Chihuly – Union Station (ang.). [dostęp 2009-02-07].
  52. Chihuly Window (ang.). [dostęp 2009-02-07].
  53. Chihuly Washington State Convention Center Installation (ang.). [dostęp 2009-02-07].
  54. Mendota Wall (ang.). [dostęp 2009-02-07].
  55. Chihuly Over Venice (ang.). [dostęp 2009-02-07].
  56. Chihuly in the Light of Jerusalem 2000 (ang.). [dostęp 2009-02-07].
  57. Chihuly in the Garden (ang.). [dostęp 2009-02-07].
  58. Chihuly in the Garden (ang.). [dostęp 2009-02-07].
  59. Gardens of Glass (ang.). [dostęp 2009-02-07].
  60. Chihuly in Kalamazoo (ang.). [dostęp 2009-02-07].
  61. Chihuly at Fairchild (ang.). [dostęp 2009-02-07].
  62. Missouri Botanical Garden (ang.). [dostęp 2009-02-07].
  63. Oisterwijk Sculptuur (ang.). [dostęp 2009-02-07].
  64. New York Botanical Garden (ang.). [dostęp 2009-02-07].
  65. Wrapped In Tradition: The Chihuly Collection of American Indian Trade Blankets (ang.). [dostęp 2009-02-07].
  66. Chihuly at Phipps: Gardens and Glass (ang.). [dostęp 2009-02-07].
  67. Chihuly at the de Young (ang.). [dostęp 2009-02-07].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]