Daleko od szosy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Daleko od szosy
Gatunek serialu obyczajowy
Kraj produkcji  Polska
Oryginalny język polski
Główne role Krzysztof Stroiński
Sławomira Łozińska
Irena Szewczyk
Liczba odcinków 7
Produkcja
Produkcja Zespół Filmowy Silesia
Reżyseria Zbigniew Chmielewski
Scenariusz Zbigniew Chmielewski
Henryk Czarnecki
Muzyka Piotr Marczewski
Zdjęcia Mikołaj Sprudin
Scenografia Jarosław Świtoniak
Emisja
Stacja telewizyjna Telewizja Polska
Lata emisji 1976
Data premiery 11 grudnia 1976
Wikicytaty Daleko od szosy w Wikicytatach

Daleko od szosy – polski obyczajowy serial telewizyjny z 1976 roku w reżyserii Zbigniewa Chmielewskiego.

Lista odcinków[edytuj | edytuj kod]

  1. Szpaki (74 min.)
  2. Prawo jazdy (75 min.)
  3. Ania (75 min.)
  4. Oczekiwanie (74 min.)
  5. Pod prąd (72 min.)
  6. Egzamin (71 min.)
  7. We dwoje (85 min.)

Obsada[edytuj | edytuj kod]

Postacie pierwszoplanowe:

Role drugoplanowe:

Pozostałe role:

Opis fabuły[edytuj | edytuj kod]

Autorem pomysłu fabuły serialu był Henryk Czarnecki, dla którego inspiracją do stworzenia historii stało się wypracowanie jednego z jego uczniów w szkole. Serial podejmuje temat migracji ze wsi do miasta i awansu społecznego. Akcja toczy się w latach 60. i na początku lat 70. XX wieku w Polsce.

Bohaterem jest około 20-letni Leszek Górecki (ur. w 1945), chłopak mieszkający na wsi. Jako nastolatek jest nieokiełznany dla rodziców, sprawia kłopoty w szkole i wychowawcze, wykazuje zainteresowania inne niż równieśnicy (własnoręcznie składa sobie rower, ciekawią go pojazdy mechaniczne). Czasowo pomaga obwoźnemu handlarzowi. Po ukończeniu wieku pełnoletniego coraz bardziej chce rozpocząć samodzielne życie, wyjechać z rodzinnego domu i zdobyć niezależny zawód. Na wsi czuje się ograniczony i niespełniony. Nie wykazuje zainteresowania pracą na roli w gospodarstwie rodziców ani wikliniarstwem, dlatego zamierza wyrwać się z tego świata. Przenosi się na Górny Śląsk, gdzie początkowo podejmuje pracę niewykwalifikowanego robotnika przy budowie drogi w Czeladzi. Następnie kończy kurs zawodowego kierowcy. W rodzinnych stronach pozostawia swoją dotychczasową sympatię Bronkę – dziewczynę z pobliskiej, oddalonej o około 6 km wsi. Więź między nimi powoli rozluźnia się.

Podczas kolejnych odwiedzin w rodzinnym domu Leszek przypadkowo poznaje Anię z Łodzi, od niedawna studentkę biologii, spędzającą wakacje we wsi Leszka. Oboje stopniowo ulegają fascynacji sobą, pomimo istniejących między nimi różnic mentalnych, bazujących na stosunku wieśmiasto. Z czasem Ania wyzwala w nim motywację do osobistego rozwoju oraz kontynuacji zaniedbanej nauki w szkole. Zmotywowany tym Leszek przeprowadza się do Łodzi, pracuje jako szofer, uzyskuje prawo jazdy na autobus i jednocześnie wznawia naukę w szkole wieczorowej dla pracujących (uczęszcza do technikum dla pracujących mieszczącym się w Technikum Samochodowym im. XX-lecia PRL w Łodzi; dzisiejszy Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych Nr 7 w Łodzi przy ul. Prożka 3/5). Pokonuje przy tym pojawiające się przeszkody związane z wykonywaną pracą, kwestiami mieszkaniowymi i meldunkiem.

Równolegle ujawnia się stosunek rodzin Leszka i Ani do ich kiełkującego uczucia oraz związku. O ile rodzina Leszka oraz ojciec Ani reagują w naturalny sposób zaskoczeniem, niedowierzaniem, sceptycyzmem, ale ostatecznie tolerancją i przyzwoleniem, to wyraźnie przeciwna związkowi obojga jest matka Ani, która nie dopuszcza myśli, że jej córka może związać się na stałe z przedstawicielem warstwy niższej, tym samym popełniając mezalians. Osobną kwestią jest stanowisko znajomych Ani (studentów – przedstawicieli inteligencji), którzy generalnie nie mają nic przeciwko Leszkowi i wprawdzie dostrzegają różnicę pomiędzy sobą a mieszkańcem wsi, lecz z drugiej strony chłopak Ani imponuje im swoją bystrością, humorem i determinacją w dążeniu do celu. Z czasem akceptują go.

Po odbyciu służby wojskowej przez Leszka, oboje mogą już żyć razem. Wraz z jego postępami w nauce, ukończeniem przez Anię studiów i podjęciem pracy naukowej na uniwersytecie w zakładzie cytologii, sielanka przeplata się ze zwątpieniem, trudnościami codziennymi, kłopotami finansowymi i mieszkaniowymi oraz niegasnącą dezaprobatą matki Ani wobec Leszka. Ostatecznie para zawiera ślub, którego owocem jest syn Przemek, zaś jego problemy zdrowotne stanowią dalszy wątek fabuły. Finałem serialu jest pomyślne ukończenie technikum dla pracujących przez Leszka, uzyskanie tytułu technika mechanika samochodowego oraz decyzja o kontynuowaniu nauki i podjęciu studiów na politechnice.

Realny przebieg czasu w serialu wynosi około 7-8 lat (pomijając retrospekcje do dzieciństwa Leszka).

Pierwowzory, umiejscowienie i plenery[edytuj | edytuj kod]

Pierwowzorami głównych bohaterów są Anna i Leszek (Lechosław) Ucińscy. Leszek, urodzony koło Bełchatowa, w czasie swojej nauki w technikum napisał wypracowanie na temat „Moja droga do szkoły”, które jego polonista Henryk Czarnecki umieścił w swojej książce Profesor na drodze, którą przeczytał reżyser Zbigniew Chmielewski. Rzeczywisty pierwowzór Leszka Góreckiego dawno wyprowadził się z żoną z Łodzi i zamieszkał w Bielsku-Białej, pracował w tamtejszej fabryce samochodów. Obecnie jest na emeryturze. Był również konsultantem przy realizacji serialu. Kontakty z nim utrzymuje aktor Krzysztof Stroiński, który wcielił się w jego postać. Anna Ucińska (z domu Bełdycka), absolwentka biologii, jest poważnie chora (stwardnienie rozsiane), prawie nie wychodzi z domu. Mają synów Przemysława i Marcina. Pierwowzór Bronki miał na imię Krystyna[1][2].

Wieś rodzinna filmowego Leszka nie została ujawniona z nazwy w fabule serialu. Istnieje prawdopopodobieństwo, że jest to Zdrzychów, gdyż nazwa tej wsi widnieje na przystanku autobusowym, z którego Leszek w odc. 1. ma odjechać opuszczając rodzinny dom. Macierzyste okolice rodziny Leszka i jego przebywania w młodości to z pewnością region łódzki. Siostra Leszka zamieszkuje w miejscowości Pajęczno. Dalsze losy Leszka Góreckiego po opuszczeniu domu rodzinnego rozgrywają się najpierw na Śląsku, a następnie w Łodzi.

Jako plenery przy produkcji serialu posłużyły:

Błędy produkcyjne[edytuj | edytuj kod]

  • W serialu istnieje sprzeczność co do faktu, jakie formalnie urzędowe imię nosi główny bohater. Generalnie jest on tytułowany jako Leszek – zarówno w napisach poprzedzających odcinki serialu jak i w zdecydowanej większości scen. Dotyczy to także wątków, w których jego imię podawane jest oficjalnie – wojskowej komisji poborowej i podczas ceremonii ślubu cywilnego jest przedstawiony jako Leszek Górecki. Jednakże w momencie legitymowania go przez milicjanta w Warszawie oraz podczas odbierania świadectwa ukończenia technikum samochodowego jest on tytułowany jako Lech Górecki.
  • Podobna niekonsekwencja twórców serialu dotyczy imienia brata Leszka. W początkowych odcinkach jest on wymieniany jako Włodek, zaś w ostatnim odcinku jest on mianowany jako Władek.
  • W odc. 1. Leszek jest pomocnikiem obwoźnego handlarza. W tym okresie może mieć około 15 lat, zatem należy przyjąć, iż jest to w przybliżeniu rok 1960, mając na uwadze urodzenie bohatera w 1945 roku. Na złomowisku przy rozładunku stoi samochód ciężarowy Star 28, którego produkcję rozpoczęto dopiero w 1968 roku.

Nagrody[edytuj | edytuj kod]

Publikacje[edytuj | edytuj kod]

Multimedia[edytuj | edytuj kod]

  • W 2005 roku Telewizja Polska wydała cztery płyty (2x2DVD) z odcinkami serialu
  • W 2006 roku Telewizja Polska wydała czteropłytowy box z odcinkami serialu
  • W 2007 roku Telewizja Polska wydała trzypłytowe wydawnictwo z wszystkimi odcinkami serialu (pierwsza płyta – 2 odcinki, druga płyta – 2 odcinki, trzecia płyta – 3 odcinki), które ukazało się jako dodatek do tygodnika Claudia

Nawiązania[edytuj | edytuj kod]

  • W jednym z odcinków cyklu kabaretowego Od ucha do ucha Janusz Rewiński zwrócił się do Krzysztofa Stroińskiego: "Leszku ty! Ładnie cię Bronka wychowała".
  • Tytuł serialu stał się inspiracją dla nazwania w formie żartobliwej gry słów polskiego serialu komediowego Daleko od noszy.

Przypisy

  1. Pogoda ducha. pogodaducha.blog.pl.
  2. Telewizja Polska Reporter Polski, reportaż Dalej od szosy, 2014 r.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]