Dalija

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Dalija
דליה
Widok na kibuc Dalija
Widok na kibuc Dalija
Państwo  Izrael
Dystrykt Dystrykt Północny
Poddystrykt Poddystrykt Jezreel
Samorząd Regionu Samorząd Regionu Megiddo
Wysokość 204 m n.p.m.
Populacja (2011)
• liczba ludności

762
Nr kierunkowy +972 4
Kod pocztowy 19239
Położenie na mapie Izraela
Mapa lokalizacyjna Izraela
Dalija
Dalija
Ziemia 32°35′25″N 35°04′39″E/32,590278 35,077500Na mapach: 32°35′25″N 35°04′39″E/32,590278 35,077500
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa
Portal Portal Izrael

Dalija (hebr. דליה; ang. Daliyya, lub także Dalia; pol. Gałąź Winorośli) – kibuc położony w Samorządzie Regionu Megiddo, w Dystrykcie Północnym, w Izraelu. Członek Ruchu Kibuców (HaTenoa'a HaKibbutzit).

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Kibuc jest położony na wysokości 204 metrów n.p.m. na jednym ze wzgórz Wyżyny Manassesa, która oddziela Dolinę Jizreel od równiny przybrzeżnej. Okoliczne wzgórza w większości są uprawiane rolniczo, a tylko nieliczne położone na północny zachód od kibucu są zalesione. Na północ od osady jest wadi strumienia Szelef, a na południu wadi strumienia Dalia. Łączą się one z sobą na zachód od osady. W jej otoczeniu znajdują się kibuce Ramot Menasze, Ramat ha-Szofet, Ein ha-Szofet i Gal'ed, oraz moszawy Giv'at Nili i Amikam. Na południowy wschód od osady są tereny szkoleniowe armii.

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

Dalija jest położona w Samorządzie Regionu Megiddo, w Poddystrykcie Jezreel, w Dystrykcie Północnym Izraela.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Większość mieszkańców kibucu jest Żydami, jednak nie wszyscy identyfikują się z judaizmem. Tutejsza populacja jest świecka[1][2]:

Historia[edytuj | edytuj kod]

Zabudowa kibucu Dalija
Zabudowa przemysłowa w kibucu Dalija

Pierwotnie w miejscu tym znajdowała się arabska wioska Dalijat ar-Rauha. Została ona wyludniona i zniszczona podczas wojny domowej w Mandacie Palestyny, po ataku sił żydowskiej Hagany w dniu 1 marca 1948 roku[3].

Wcześniej, bo w latach 30. XX wieku ziemię wokół arabskiej wioski wykupiły żydowskie organizacje syjonistyczne. Grupa założycielska kibucu powstała w wyniku połączenia się dwóch grup powiązanych z żydowską organizacją młodzieżową Ha-Szomer Ha-Cair. Pierwsza grupa ("BaMa'ale") składała się z imigrantów pochodzących z Rumunii. Przyjechali oni do Brytyjskiego Mandatu Palestyny w 1933 roku i zamieszkali w moszawie Magdiel (hebr. מגדיאל‎), który obecnie jest częścią miasta Hod HaSzaron. Część zamieszkała także w moszawie Kfar Malal. Wielu z nich pracowało wcześniej w rolnictwie i przemyśle w swoich ojczystych krajach. Mając doświadczenie zawodowe, pracowali w rolnictwie i różnych tymczasowych miejscach zatrudnienia, oczekując na przyznanie im przez Agencję Żydowską miejsca stałego osiedlenia. W między czasie angażowali się w działalność polityczną ruchu syjonistycznego. Druga grupa ("BaMifne") składała się z imigrantów z Niemiec. Przeszli oni szkolenie rolnicze w Danii, Francji, Anglii i Niemczech. W 1933 roku osiedlili się w moszawie Gan HaSzomron, gdzie pracowali przy pracach rolniczych i rozbudowie osady. Część z nich pracowała także przy usługach transportowych w Porcie Hajfa. Grupa ta także była mocno zaangażowana politycznie. W dniu 26 kwietnia 1939 roku podjęto decyzję o połączeniu tych obu grup[4]. Kilka dni później, 1 maja 1939 roku założyli oni kibuc Dalija. Znajdował się on na zachód od arabskiej wioski Dalijat ar-Rauha, od której zaczerpnął swoją nazwę. Kibuc był typową na owe czasy, żydowską osadą rolniczo-obronną - posiadał wieżę obserwacyjną i palisadę obronną, a mieszkańcy poza pracą rolniczą pełnili także obowiązki obronne osiedla. Początkowo mieszkańcy mieszkali w namiotach, a budowa pierwszych domów rozpoczęła się latem 1940 roku. Powstały one w bezpośrednim sąsiedztwie arabskiej wioski Dalijat ar-Rauha, której mieszkańcy w znacznej części wyjechali. Jedynym źródłem wody było niewielkie źródło w Dalijat ar-Rauha. Większość okolicznych gruntów było położona na stromych zboczach wzgórz, była słaba i pokryta grubą warstwą kamieni, przez co nie nadawała się do działalności rolniczej. Pionierzy początkowo oczyszczali niewielkie kawałki ziemi, na których tworzyli ogródki warzywne. W osadzie rozwinęło się rzemiosło, a tutejsza kuźnia była źródłem dochodów. Następnie przeprowadzono dużą akcję zalesiania. Posadzono 60 hektarów drzew, głównie sosny, cyprysy i szarańczyny strąkowe. Równocześnie zasadzono sad z jabłoniami, śliwami, oliwkami i winoroślą. Utworzono stado hodowlane owiec i fermę drobiu. Prowadzono także oczyszczanie gruntów z kamieni, wywożąc sterty gruzu kamiennego po każdej orce. Rozwój rolnictwa utrudniał jednak niedobór wody. W 1947 roku kibuc stał się bazą jednego z oddziałów Palmach. Po wojnie domowej w Mandacie Palestyny, w 1948 roku kibuc zajął obszar zniszczonej sąsiedniej wioski arabskiej, tworząc w jej miejscu pierwszy zakład przemysłowy. W ten sposób Dalija była jednym z pierwszych kibuców, który zaczął rozwijać działalność przemysłową[5]. W 1949 roku do kibucu przyjęto grupę dzieci ocalałych z Holocaustu z Węgier. W 1950 roku wywiercono studnię o głębokości 374 metrów, która umożliwiła budowę wodociągu[6]. W dniu 30 października 1980 roku w kibuc uderzyło tornado, powodując duże zniszczenia w infrastrukturze, budynkach i sadach[7].

Kultura i sport[edytuj | edytuj kod]

W kibucu jest ośrodek kultury z biblioteką. W tutejszym amfiteatrze kilkakrotnie organizowano międzynarodowy festiwal tańca folkorystycznego[8]. Z obiektów sportowych jest basen pływacki, korty tenisowe, sala sportowa z siłownią oraz boisko do piłki nożnej.

Edukacja i religia[edytuj | edytuj kod]

Kibuc utrzymuje przedszkole. Starsze dzieci są dowożone do szkoły podstawowej w kibucu Ein ha-Szofet. Kibuc posiada własną synagogę i mykwę[9].

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

W osadzie mieści się ośrodek rekreacyjny Trawy Zohar, w którym istnieje możliwość wynajęcia drewnianych domków noclegowych i skorzystać z bogatej oferty turystycznej. Niewielka stadnina koni umożliwia konne przejażdżki po okolicy[10].

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

Gospodarka kibucu opiera się na intensywnym rolnictwie i sadownictwie. Uprawy rolne obejmują głównie pszenicę, owies i koniczynę. W sadach hoduje się awokado, migdały i oliwki. Hodowla owiec jest nastawiona na produkcję mleka i mięsa. We wschodniej części kibucu znajduje się strefa przemysłowa, w której działa zakład Zohar produkujący środki czystości i detergenty. Spółka Arad Ltd. specjalizuje się w produkcji nowatorskich liczników wody[11]. Spółka Bio Dalia jest jedynym przedsiębiorstwem w Izraelu, które produkuje na skalę przemysłową substancję do produkcji związanej z fermentacją i bioprocesami[12].

Infrastruktura[edytuj | edytuj kod]

W kibucu znajduje się przychodnia zdrowia, sklep wielobranżowy oraz warsztat mechaniczny.

Komunikacja[edytuj | edytuj kod]

Z kibucu wyjeżdża się na wschód na drogę nr 672, którą jadąc na południe dojeżdża się do kibucu Gal'ed, lub jadąc na północ do skrzyżowań z drogami nr 6953 (prowadzi na wschód do kibucu Ein ha-Szofet) i nr 6954 (prowadzi na wschód do kibucu Ramat ha-Szofet i na zachód do kibucu Ramot Menasze). Jadąc dalej na północ drogą nr 672 dojeżdża się do wiosek komunalnych Ein HaEmek i Eliakim oraz węzła drogowego z drogą ekspresową nr 70. Na zachód od kibucu przebiega autostrada nr 6, brak jednak możliwości bezpośredniego wjazdu na nią (wjazd z drogi ekspresowej nr 70).

Przypisy

  1. Dane statystyczne z lat 1948-1995 (hebr.). W: Israel Central Bureau of Statistics [on-line]. [dostęp 2012-12-19].
  2. Dane statystyczne z lat 2001-2009 (hebr.). W: Israel Central Bureau of Statistics [on-line]. [dostęp 2012-12-19].
  3. Welcome To Daliyat al-Rawha' (ang.). W: Palestine Remembered [on-line]. [dostęp 2012-12-19].
  4. In The Begining... (ang.). W: Kibbutz Dalia [on-line]. [dostęp 2009-05-14].
  5. Kibbutz Dalia (hebr.). W: Megiddo Regional Council [on-line]. [dostęp 2012-12-19].
  6. Dalija (hebr.). W: Rom Galil [on-line]. [dostęp 2012-12-19].
  7. Kamienie milowe w historii kibucu Dalija (hebr.). W: Kibbutz Dalia [on-line]. [dostęp 2012-12-19].
  8. Society and welfare (ang.). W: Kibbutz Dalia [on-line]. [dostęp 2009-05-14].
  9. Dalija (hebr.). W: Galil-Net [on-line]. [dostęp 2012-12-19].
  10. Zohar Badeshe (hebr.). W: Zohar Badeshe [on-line]. [dostęp 2012-12-19].
  11. About Us (ang.). W: Arad Ltd. [on-line]. [dostęp 2009-05-14].
  12. Bio Dalia (ang.). W: Bio North [on-line]. [dostęp 2009-05-14].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]