Damarzyk mocny
| Damarzyk mocny | |
|---|---|
-_flowering_canopy_W_Picture_117.jpg) |
|
| Systematyka[1] | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | rośliny |
| Klad | rośliny naczyniowe |
| Klad | rośliny nasienne |
| Klasa | okrytonasienne |
| Klad | klad różowych |
| Rząd | ślazowce |
| Rodzina | dwuskrzydlcowate |
| Rodzaj | damarzyk |
| Gatunek | damarzyk mocny |
| Nazwa systematyczna | |
| Shorea robusta C. F. Gaertn. Suppl. carp. 48, t. 186, fig. 1. 1805 |
|
 Zdjęcia i grafiki w Commons |
|
-_new_leaves_with_flower_buds_at_Jayanti,_Duars_W_Picture_120.jpg)
Damarzyk mocny, sal (Shorea robusta, sanskryt: śala, hindi: sal) – wysokie drzewo z rodziny dwuskrzydlcowatych (Dipterocarpaceae) występujące głównie na południowych zboczach Himalajów. Na obszarze występowania często dominuje w lasach. Osiąga wysokość do 35 m. Na suchych obszarach zrzuca liście w okresie od lutego do kwietnia, w regionach bardziej wilgotnych drzewo wiecznie zielone. Drobne białawe kwiaty, okres kwitnienia: kwiecień-maj[2].
Spis treści |
Zastosowanie [edytuj]
- Drewno jest cenionym budulcem[3].
- Żywica wykorzystywana jest w ajurwedzie[4]. Używana jest również jako kadzidło podczas obrzędów hinduistycznych.
- Z nasion produkuje się olej napędowy[5].
Znaczenie w kulturze [edytuj]
- Śala w sztuce indyjskiej
Częstym motywem w starożytnej rzeźbie indyjskiej jest tzw. śalabhandźika – nimfa jakszi dotykająca dłonią kwitnącej gałęzi drzewa śala, zaś stopą jego korzeni[6][7].
- Znaczenie w buddyzmie
W tradycji buddyjskiej pod drzewem sal miał narodzić się Budda, w tekstach starożytnych drzewo Shorea robusta często bywa mylone z Saraca indica (aśoką ).
- Znaczenie w hinduizmie
- W hinduizmie drzewo związane z kultem Wisznu[8].
- Dla bengalskiego ludu Santalów drzewo Sal ( Shorea robusta, Sari Sarjom) stanowi obiekt kultu. Umieszczane jest w centrum ich świętych gajów[9] .
Bibliografia [edytuj]
- Craven, Roy C.: A Concise History of Indian Art, New York 1976 ISBN 0-275-85620-8
Linki zewnętrzne [edytuj]
Przypisy
- ↑ Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-02-19].
- ↑ Shorea robusta – Sal
- ↑ Sal – Shorea robusta – Flora – Tree – Timber – Haryana Online – North India
- ↑ Sala, Asvakarna
- ↑ Managing degraded Sal (Shorea robusta Gaertn. f.) forests in the Terai of Nepal | forestrynepal
- ↑ Buddhistische Bilderwelt: Hans Wolfgang Schumann, Ein ikonographisches Handbuch des Mahayana- und Tantrayana-Buddhismus. Eugen Diederichs Verlag. Cologne. ISBN 3-424-00897-4, ISBN 978-3-424-00897-5
- ↑ Eckard Schleberger, Die indische Götterwelt. Gestalt, Ausdruck und Sinnbild Eugen Diederich Verlag. Cologne. ISBN 3-424-00898-2, ISBN 978-3-424-00898-2
- ↑ Sacred trees
- ↑ Myśl ekologiczna w hinduizmie. Człowiek jako część stworzenia. W: Monika Tworuschka, Udo Tworuschka: Religie świata. Michał Dobrzański (tł.), Grzegorz Polak (uzup.). Wyd. 1. T. V: Hinduizm. Warszawa: Agora SA, 2009, s. 103, seria: Biblioteka Gazety Wyborczej. ISBN 978-83-7552-558-8.
