Daniel Ernest Jabłoński
| Daniel Ernest Jabłoński | |
.jpg) |
|
| Data i miejsce urodzenia | 26 listopada 1660 Mokry Dwór (województwo pomorskie) |
| Data i miejsce śmierci | 25 maja 1741 Berlin |
| Senior generalny | |
| Okres sprawowania | Od 1699 |
| Wyznanie | Jednota Braci Czeskich |
Daniel Ernest Jabłoński, niem. Daniel Ernst Jablonski (ur. 26 listopada 1660 w Mokrym Dworze, zm. 25 maja 1741 w Berlinie) – duchowny protestancki, senior Jednoty Braci Czeskich, wybitny intelektualista i działacz religijny. Jego bratem był historyk Jan Teodor Jabłoński, a synem niemiecki lingwista i teolog Paweł Ernest Jabłoński.
Pochodził z rodziny duchownych czeskobraterskich, którzy opuścili Królestwo Czech w okresie wojny trzydziestoletniej. Był synem Piotra Figulusa i Elżbiety Komeńskiej a także wnukiem Jana Amosa Komeńskiego.
W latach 1677-1680 studiował teologię, filozofię i języki bliskowschodnie we Frankfurcie nad Odrą oraz w Oksfordzie.
Niedługo po odbyciu studiów został pastorem gminy ewangelicko-reformowanej w Magdeburgu. W latach 1686-1691 pełnił funkcję rektora gimnazjum protestanckiego w Lesznie. W 1699 roku został ordynowany senioriem braci czeskich. Od 1699 roku pełnił również funkcję seniora generalnego dla wyznawców kalwinizmu w Wielkim Księstwie Litewskim. W 1707 roku podczas wojny północnej opuścił Leszno i na stałe przeprowadził się do Berlina.
Od 1691 roku związany był z dworem elektora brandenburskiego. Pełnił funkcję nadwornego kaznodziei księcia-elektora Fryderyka III Hohenzollerna i opiekował się pruskimi ewangelikami-reformowanymi, którzy w 1718 roku wybrali go do swojego konsystorza, a w 1729 roku mianowali superintendentem.
Daniel Ernest Jabłoński był autorem wielu prac religijnych i politycznych. Wraz z Gottfriedem Leibnizem był współzałożycielem Pruskiej Akademii Nauk w Berlinie (1700).
Rzecznik unii kościelnej pomiędzy luteranami, kalwinami i braćmi czeskimi w Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Pomysłodawca niezrealizowanego planu stworzenia w Królestwie Prus kościoła episkopalnego na wzór angielski.
Pod koniec życia wspierał rozwój wspólnoty braci morawskich z Herrnhut. Ordynował na seniorów tej kongregacji Dawida Nitschmanna (1735) i Mikołaja von Zinzendorfa (1737).
Ciekawostka [edytuj]
- Nazwisko rodowe Daniela Ernesta Jabłońskiego brzmiało Figulus. Nazwisko Jabłoński przybrał w 1685 r. Pochodziło ono od nazwy miejscowości Jablonné nad Orlicí, w której urodził się jego ojciec Piotr Figulus.
Zobacz też [edytuj]
Linki zewnętrzne [edytuj]
- Zbiory związane z D. E. Jabłońskim w Wielkopolskiej Bibliotece Cyfrowej
- Daniel Ernst Jablonski im Biographisch-Bibliographischen Kirchenlexikon (de)
