Darnków

Darnków
Zbiornik wodny w Darnkowie i fragment wsi
Państwo	Polska
Województwo	dolnośląskie
Powiat	kłodzki
Gmina	Lewin Kłodzki
Sołectwo	Gołaczów
Wysokość	500-550 m n.p.m.
Strefa numeracyjna	(+48) 74
Kod pocztowy	57-343
Tablice rejestracyjne	DKL
Położenie na mapie Polski Darnków
50°26′41″N 16°18′45″E
Multimedia w Wikimedia Commons

Darnków (dawniej czes. Drnkow, Drukow, Divinka, Dernka, niem. Trnckau, Dörnickau, Dörnikau, po 1945 również Tarnówka) – mała wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim, w gminie Lewin Kłodzki. W obręb Darnkowa wliczony jest przysiółek Kociołek, obecnie wyludniony, dawniej stanowiący samodzielną wieś.

Przynależność państwowa i administracyjna

Kolejne zmiany:

• w XIV w. przypuszczalnie w składzie państwa homolskiego,
• do 1477 r. w czeskim królestwie Luksemburgów,
• do połowy XVIII w. w hrabstwie kłodzkim, w Królestwie Pruskim Hohenzollernów,
• do 1945 r. w Kreis Glatz (powiecie kłodzkim), w Rzeszy Niemieckiej,
• do 1973 r. w gromadzie Jeleniów w powiecie kłodzkim w województwie wrocławskim, w Polsce,
• do 1975 r. w gminie Lewin Kłodzki w województwie wrocławskim,
• do 1976 r. w gminie Lewin Kłodzki w województwie wałbrzyskim,
• do 1998 r. w gminie Kudowa-Zdrój w województwie wałbrzyskim,
• współcześnie w gminie Lewin Kłodzki, w powiecie kłodzkim, w województwie dolnośląskim.

Geografia i przyroda

Wieś leży na wysokości 500-550 m n.p.m. w głębokiej dolinie rzeki Dańczówki i jej lewego, bezimiennego dopływu. Wieś otaczają strome zbocza Darnkowskich Wzgórz w Górach Stołowych. Zabudowane parcele i tereny uprawne skupione są w dolinie i na bezpośrednio przylegających partiach stoków. W okolicy występują granitowe skałki, szczególnie na stoku Kruczej Kopy (721 m n.p.m.). Pod szczytem tej samej góry ponad wierzchołki drzew wystaje wielki krzyż górujący nad okolicą.

Otoczenie wsi stanowią świerkowe lasy regla dolnego domieszkowane bukiem. Sąsiaduje z Parkiem Narodowym Gór Stołowych znajdując się w jego otulinie. Dawniej wieś leżała w całości na terenie Stołowogórskiego Parku Krajobrazowego W środkowej części wsi znajduje się pomnikowy okaz cisa pospolitego Taxus baccata L. o pierśnicy 1,1 m i wysokości ponad 8 m.

Zabudowa

Wieś

Wieś ma układ łańcuchowy, choć mocno przerzedzony. Zajmuje obszar 344 ha, z czego 98 ha to użytki rolne, a 230 ha to tereny leśne. W dolnej części wsi wybudowany jest zbiornik wody pitnej dla pobliskiej Kudowy-Zdrój, a cały teren wsi stanowi obszar bezpośredniej ochrony wodnej. W latach 90. XX w. czynnych było we wsi zaledwie 8 gospodarstw rolnych, a tylko 25% mieszkańców pracowało w rolnictwie. Działał też zakładowy ośrodek wczasowy. Zachowało się kilka starych domów murowanych i nurowano-drewnianych z XIX w. Do najciekawszych z nich należą domy nr 11, 11a, 14, 17, 21 i 25.

Zmiany liczby mieszkańców
Rok	Liczba ludności	Adnotacje
1787	93
1815	89
1825	105
1840	115
1910	128
1933	175
1950	83	Narodowy Spis Powszechny 1950
1960	66	Narodowy Spis Powszechny 1960
1970	31	Narodowy Spis Powszechny 1970
1978	36	Narodowy Spis Powszechny 1978

Leśniczówka

Leśniczówka "Tarnówka"

Pod numerem 21, we wschodniej części wsi znajduje się leśniczówka "Tarnówka" mieszcząca się w pochodzącym z pocz. XX w. drewnianym domu z kamienną podmurówką. Przy domu również drewniano-kamienne zabudowania gospodarcze, stary sad oraz zabytkowa kapliczka w formie żeliwnego krzyża. Nieco poniżej leśniczówki na rozstaju dróg stoi kamienny drogowskaz datowany na 1892 r.

Gompa w ośrodku buddyjskim w Darnkowie

Ośrodek buddyjski

W 1995 r. dwóch członków sanghi podarowało j.św. Czime Rigdzinowi rinpocze 7,2 hektarów ziemi w najwyższym punkcie wsi, w miejscu zrujnowanych zabudowań. Od 1996 r. funkcjonuje tam Związek Buddyjski Khordong w Polsce prowadząc ośrodek i centrum odosobnień rozwijające tradycje Dziangter i Khordong. Przez kilkanaście lat na tym terenie powstało dormitorium, gompa, biuro, budynki zaplecza mieszkalnego i sanitarnego dla gości, pole namiotowe. Organizowane są tam regularne kursy z nauczycielami buddyzmu tybetańskiego, gdzie możliwa jest praktyka grupowa i indywidualna, tłumaczy się, wydaje i przechowuje buddyjskie teksty. Od 1997 roku w Darnkowie corocznie odbywa się ceremonia ofiarowania lampek maślanych, podczas której 111 111 lampek płonie w intencji pokoju na świecie.

Historia

Kamienny słup datowany na 1892 r., dawny drogowskaz. Zawiera informacje o wsi: nazwa miejscowości, powiat, rejencja, rejon mobilizacyjny. Strzałkami i słownie zapisano do jakich miejscowości można dojść.

Początki wsi datuje się na XIV w. Powstała prawdopodobnie w obrębie niewielkiego feudalnego państwa homolskiego, do którego wówczas należała dolina Dańczówki. Trudnodostępne rejony doliny powyżej wsi służyły za schronienie dla mieszkańców Lewina Kłodzkiego i okolicznych wsi podczas wojen husyckich i wojny trzydziestoletniej. Po likwidacji państwa homolskiego i powstaniu hrabstwa kłodzkiego, Darnków został włączony do dóbr kameralnych korony czeskiej.

Z przekazów wiadomo, że w 1765 r. mieszkało tu 30 chałupników trudniących się głównie tkactwem. W 1787 r. odnotowano 18 zagrodników i chałupników, wśród których znajdowało się 11 płócienników. We wsi funkcjonowała gorzelnia i królewski dworek myśliwski.

W XIX w. powstały dwa przysiółki wsi, które nie zachowały się do czasów współczesnych. W 1840 r. działały: młyn wodny, gorzelnia oraz 10 rzemieślniczych warsztatów bawełnianych. Nieco później powstała królewska leśniczówka i szkoła. Pod koniec tego stulecia w Darnkowie uruchomiono gospodę obsługującą turystów i kuracjuszy z pobliskiej Kudowy-Zdrój podróżujących tędy licznie. Trasa z Lewina Kłodzkiego do Karłowa przez Darnków była polecana przez ówczesne przewodniki turystyczne jako bardzo malownicza.

Po 1945 r. przez kilka lat w Darnkowie działał ośrodek YMCA, przekształcony po likwidacji tej organizacji w zakładowy dom wczasowy.

Turystyka

Przez wieś przechodzą dwa znakowane szlaki turystyczne:

• niebieski, z Dańczowa przez Kruczą Kopę, Darnków, Żyznów, Gołaczów do Kulina.
• zielony z Kudowy-Zdrój przez Kruczą Kopę na Rozdroże pod Lelkową.
  

Bibliografia

• Słownik geografii turystycznej Sudetów, t. 13 Góry Stołowe, red. Marek Staffa, Wydawnictwo PTTK "Kraj", Warszawa 1996, ISBN 83-7005-383-1, s. 64-65

Linki zewnętrzne

• Opis wycieczki z Kudowy-Zdrój do Darnkowa
• Mapy: Emapi • Google Maps • Targeo • Zumi
• Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi