David Gilly

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
David Gilly
David Gilly
Data i miejsce urodzenia 7 stycznia 1748
Schwedt/Oder
Data i miejsce śmierci 5 maja 1808
Berlin
Zawód architekt
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Pałac w Steinhöfel
Projekt pałacu Paretz, ok. 1800

David Gilly (ur. 7 stycznia 1748 w Schwedt/Oder, zm. 5 maja 1808 w Berlinie) – niemiecki architekt epoki klasycyzmu, działający w Prusach.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Gilly był synem hugenockiego imigranta Jacques'a Gilly'ego i jego żony Marii Villemain[1]. Bratem Davida był znany lekarz Charles Gilly[1].

W 1770, w wieku zaledwie 22 lat, uzyskał stanowisko krajowego mistrza budowlanego[1]. W latach 1772–1782 działał w Stargardzie Szczecińskim[1]. Około 1777 poślubił Friederike Ziegenspeck, z którą miał dwoje dzieci – późniejszego znanego architekta Friedricha Gilly'ego i córkę Minnę, żonę polityka Friedricha Gentza. W 1779 został dyrektorem budowlanym Pomorza, w 1782 został przeniesiony do Szczecina[1]. Projektował m.in. porty w Świnoujściu (1785)[2] i Kołobrzegu. W 1783 założył w Szczecinie prywatną uczelnię budowlaną[3].

W 1788 powołano go do wyższego departamentu ds. budownictwa w Berlinie[1], w tym samym roku uzyskał tytuł tajnego radcy budowlanego, cztery lata później zaś – wicedyrektora departamentu. W latach 1792–1801 działał przy budowie Kanału Bydgoskiego, projektował rozbudowę i przebudowę portów w Gdańsku i Elblągu[1].

W 1793 Gilly otworzył swoją uczelnię budowlaną w Berlinie[3], pięć lat później został współzałożycielem Akademii Budowlanej (późniejszej Technische Hochschule, obecnie Uniwersytet Techniczny w Berlinie)[1].

Po śmierci syna Friedricha (3 sierpnia 1800) David Gilly stracił siły twórcze i zajmował się jedynie mniejszymi pracami. Nie zmieniła tego podróż do Paryża w latach 1803–1804. W 1804 zmarła żona Gilly'ego, po czym poślubił jej siostrę, Juliane. Zmarł w wieku 60 lat w Berlinie.

Działalność[edytuj | edytuj kod]

Gilly rozwinął teorię i praktykę architektury wiejskiej na terenie Prus, kładąc nacisk na funkcjonalność projektowanych budowli[4]. Jego berlińska Akademia Budowlana, bazująca na modelu École polytechnique w Paryżu, stała się najważniejszym ośrodkiem niemieckiego klasycyzmu[5]. Do uczniów Gilly'ego należał m.in. Karl Friedrich Schinkel.

Wybrane publikacje[edytuj | edytuj kod]

  • Handbuch der Landbaukunst, 1797–1811[5]
  • Sammlung nützlicher Aufsätze und Nachrichten, 1797–1806[5]
  • Sammlung von Aufsätzen und Nachrichten die Baukunst betreffend (jedno z pierwszych czasopism o budownictwie i architekturze)

Wybrane dzieła[edytuj | edytuj kod]

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Urbanistyka[edytuj | edytuj kod]

Kartografia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 1,8 1,9 Alste Horn-Oncken: Gilly, David. W: N. T. 6. s. 399. (niem.)
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 David Gilly. W: Hermann Schmitz: Berliner Baumeister vom Ausgang des Achtzehnten Jahrhunderts. 1914. (niem.)
  3. 3,0 3,1 Harry Francis Mallgrave: Modern architectural theory: a historical survey, 1673-1968. Cambridge University Press, 2005, s. 94. ISBN 0521793068. [dostęp 2010-07-22]. (ang.)
  4. Paul Corby Finney: Seeing beyond the word: visual arts and the Calvinist tradition. Wm. B. Eerdmans Publishing, 1999, s. 272. ISBN 080283860X. [dostęp 2010-07-22]. (ang.)
  5. 5,0 5,1 5,2 Hanno-Walter Kruft, Elsie Callander, Ronald Taylor, Antony Wood: A history of architectural theory: from Vitruvius to the present. Princeton Architectural Press, 2003, s. 294. ISBN 1568980108. [dostęp 2010-07-22]. (ang.)
Wikimedia Commons