David Robert Bates

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy fizyka. Zobacz też: amerykański poeta, David Bates.
Sir David Robert Bates
Data i miejsce urodzenia 18 listopada 1916
Omagh, Irlandia
Data i miejsce śmierci 5 stycznia 1994
Belfast, Irlandia Północna
Zawód fizyk
Odznaczenia
Order Imperium Brytyjskiego od 1936 (cywilny)

Sir David Robert Bates (ur. 18 listopada 1916 w Omagh, Irlandia, zm. 5 stycznia 1994 w Belfaście, Irlandia Północna) – irlandzki fizyk i chemik specjalizujący się w zakresie teoretycznej fizyki (atomowej i molekularnej) oraz jej zastosowań w fizyce atmosfery, fizyce przestrzeni międzygwiazdowej, fizyce plazmy i astrofizyce, związany z University College London i Queen's University Belfast[1]. Był również działaczem na rzecz pokoju i współzałożycielem Alliance Party of Northern Ireland[2].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Początkowo uczęszczał do lokalnej szkoły w Omagh. W roku 1925 rodzina przeprowadziła się do Belfastu, gdzie ukończył szkołę średnią (Royal Belfast Academical Institution, 1934) i studia. Stopień MS fizyki uzyskał w Queen's University Belfast w roku 1938. W latach 1945–1951 pracował jako wykładowca w University College London, gdzie w roku 1951 otrzymał doktorat w tej samej dziedzinie. Jego nauczycielem i opiekunem naukowym był w tym okresie Harrie Massey, uczeń E. Rutherforda. Rozpoczęte wspólnie badania w dziedzinie mechaniki kwantowej przerwały działania wojenne. Uczelnia została zamknięta, a obaj naukowcy podjęli badania w Admiralty Research Laboratory w Teddington; D. Bates poszukiwał możliwości skonstruowania urządzeń elektrycznych, przeciwdziałających detonacjom min morskich aktywowanych magnetycznie. W późniejszym okresie pracował, wraz z Masseyem, w Havant (Hampshire) przy projektowaniu min. Poza głównym zajęciem pisał artykuły naukowe dotyczące fizyki teoretycznej i fizyki górnych warstw atmosfery[2][3].

Po zakończeniu wojny Bates i Massey wrócili do University College, gdzie kontynuowali badania podstawowe dotyczące zjawisk fizycznych w atmosferze i jonosferze, tworząc podstawy współczesnej aeronomii (pojęcie wprowadzone przez S. Chapmana). Bates zajmował się też mechanizmami reakcji katalitycznych zachodzących w atmosferze (m.in. z udziałem metanu, pary wodnej, tlenków azotu, ozonu), współpracując z Marcelem Nicoletem[3]. Rolę D. Batesa, M. Nicoleta i S. Chapmana, jako pionierów w tej dziedzinie, wskazywał w roku 1995 Paul Crutzen, laureat Nagrody Nobla, w swoim wykładzie zatytułowanym „My life with O3, NOx and other YZOxs”[4].

W latach 1951–1994 David R. Bates był profesorem matematyki i fizyki teoretycznej oraz kontynuował badania w Queen's University Belfast. Stworzył szkołę naukową teoretycznej fizyki atomowej i molekularnej, w której wykształcił wielu naukowców, zajmujących później wysokie stanowiska na uniwersytetach w USA i Europie[3].

Publikacje[edytuj | edytuj kod]

Jest autorem ponad 300 publikacji naukowych[3], m.in. książek[2][5]:

  • The Planet Earth (1957)
  • Advances in Atomic, Molecular and Optical Physics (1993, współautor: Benjamin Bederson)

Odznaczenia, wyróżnienia i upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

David R. Bates był członkiem licznych stowarzyszeń naukowych[3], m.in. Royal Society i National Academy of Sciences. Otrzymał[2]:

Jego imieniem nazwano medal, nadawany przez European Geosciences Union (Division on Planetary & Solar System Sciences)[3][6]David Bates Medal, oraz nagrodę Bates Prize, przyznawaną przez Institute of Physics[3].

W Queen's University Belfast (Centre for Theoretical Atomic, Molecular and Optical Physics) jeden z budynków nazwano „David Bates Building” (DBB)[7].

Życie rodzinne[edytuj | edytuj kod]

Rodzice Batesa, Mary Olive Shera Bates i Walter Vivian Bates (farmaceuta), mieli dwoje dzieci, Davida i Margaret. David R. Bates ożenił się w roku 1956 z Barbarą Bates. Mieli syna, Adama, i córkę, Katherinę[2].

Przypisy

  1. Hughes Medal (ang.). W: The Royal Society [on-line]. royalsociety.org. [dostęp 2014-03-06].
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 David Bates (ang.). W: NNDB [on-line]. [dostęp 2014-03-07].
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 Sir Ian Axford, FRS: David Robert Bates (ang.). W: Strona internetowa EGU [on-line]. [dostęp 2014-03-09].
  4. Paul Crutzen: My life with O3, NOx and other YZOxs (ang.). W: Nobel Lecture, December 8, 1995 [on-line]. www.nobelprize.org/. [dostęp 2014-03-09].
  5. inauthor: David R. Bates (ang.). W: www.google.pl/search [on-line]. [dostęp 2014-03-09].
  6. Awards & Medals > David Bates Medal (ang.). W: Strona internetowa European Geosciences Union [on-line]. [dostęp 2014-03-09].
  7. Centre for Theoretical Atomic, Molecular and Optical Physics (ang.). W: Strona internetowa School of Mathematics and Physics Queen's University Belfast [on-line]. www.qub.ac.uk/. [dostęp 2014-03-09].