Davy Crockett

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy amerykańskiego pioniera. Zobacz też: broń jądrową o tej nazwie.
Davy Crockett
David Crockett.jpg
Data i miejsce urodzenia 17 sierpnia 1786
Hrabstwo Greene
Data i miejsce śmierci 6 marca 1836
San Antonio
Stany Zjednoczone Członek Izby Reprezentantów USA z 9. okręgu w Tennessee
Okres urzędowania od 4 marca 1827
do 3 marca 1831
Poprzednik Adam Rankin Alexander
Następca William Fitzgerald
Stany Zjednoczone Członek Izby Reprezentantów USA z 12. okręgu w Tennessee
Okres urzędowania od 4 marca 1833
do 3 marca 1835
Poprzednik nowy okręg
Następca Adam Huntsman

David Crockett (ur. 17 sierpnia 1786, zm. 6 marca 1836) – amerykański polityk, żołnierz i pionier.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w pobliżu dzisiejszego Rogersville w Tennessee a wychował się w lasach Appalachów. Zdobył słabe wykształcenie. Wstąpił do milicji[1] stanu Tennessee i podczas tzw. Creek War walczył pod dowództwem Andrew Jacksona (1812). Dzięki swoim zasługom militarnym zdobył w swoim stanie pewną sławę. Został wybrany na tzw. sędziego pokoju i 1821 r. został wybrany do stanowej legislatury.

Po dwóch kadencjach został wybrany do Izby Reprezentantów Stanów Zjednoczonych z ramienia demokratów. Początkowo popierał demokratów Jacksona, ale później doszło między nimi do rozłamu. Kosztowało go to przegranie reelekcji w 1830 r.

W dwa lata później został jednak ponownie wybrany, tym razem jako przedstawiciel amerykańskiej partii Wigów. Z ramienia tej partii był potencjalnym pretendentem na stanowisko prezydenta USA, jako ewentualny kontrkandydat Martina Van Burena, protegowanego Jacksona. W reelekcji w 1834 r. Crockett doznał porażki. Zniechęcony do polityki swojego stanu wypowiedział słynne słowa Możecie iść wszyscy do piekła, ja idę do Teksasu.

Przenosiny do Teksasu w 1835 r. były spowodowane chęcią ożywienia swojej politycznej kariery. Razem z grupą swoich znajomych dołączył do pułkownika Williama B. Travisa i wziął udział w obronie Alamo w czasie oblężenia w lutym i marcu 1836 r. przez oddziały meksykańskie dowodzone przez Antonia Lopeza de Santa Annę. Zachowany dziennik pułkownika Travisa potwierdza niezwykłe bohaterstwo Crocketta.

6 marca 1836 r. Alamo zostało zdobyte. Okoliczności śmierci nie są do końca jasne. Bardziej popularna wersja mówi o śmierci w trakcie walki. Niektóre źródła[2] podają jednak, że był on jednym z pięciu lub sześciu ocalałych obrońców, którzy dostali się do niewoli i z rozkazu Santa Anny zostali zabici (zakłuci bagnetami lub rozstrzelani – opisy różnią się pod tym względem[3]).

W kulturze i tradycji[edytuj | edytuj kod]

Davy (Davey) Crockett jest jedną z powszechnie znanych postaci w USA. Jako bohater legendarnych, częściowo nieprawdziwych wyczynów, stał się bohaterem ludowym (ang. folk hero). Jeszcze za swego życia wydawał z wielkim sukcesem almanach, który wiele dodał do jego popularnego heroicznego wyobrażenia.

W latach 50. wytwórnia Disneya uczyniła z niego bohatera serialu telewizyjnego, propagując jego postać wśród młodych widzów[4].

Jego prawdziwe i fikcyjne przygody (w legendach ludowych czasami są przesadzone aż do śmieszności) zostały opisane, m.in. w następujących książkach:

  • James Kirke Paulding. The Lion of the West. (1930) Sztuka teatralna.
  • Davy Crockett. A Narrative of the Life of David Crockett of the State of Tennessee. (1834)
  • Davy Crockett. Sketches and Eccentricities of Colonel David Crockett of West Tennessee[5]
  • Redaktor Michael A. Lafaro. Davy Crockett: The Man, The Legend, The Legacy, 17861986. (1986)
  • James A. Shackford. David Crockett: The Man and the Legend. (1986)

Przypisy

  1. W Stanach Zjednoczonych termin ten jest stosowany do każdego zdrowego mężczyzny pom. 18 a 45 r. życia, który nie jest członkiem regularnych sił zbrojnych. Gwardia Narodowa oraz rezerwiści sił zbrojnych (armii, lotnictwa, ochrony wybrzeża, marynarki i marines) tworzą milicję zorganizowaną, a inni – niezorganizowaną. Ogólnie milicja oznacza wszelką siłę zbrojną złożoną z cywili.
  2. José Enrique de la Peña, George M. Dolson
  3. Film z Johnem Wayne'em z 1960 r. The Alamo przedstawia śmierć w walce, natomiast reżyser filmu The Alamo z 2004 r. wybrał wersję mówiącą o egzekucji
  4. Rodzice masowo kupowali dzieciom czapki z futra szopa, wykonane według jego nakrycia głowy.
  5. Nie jest to dzieło autorstwa Crocketta. Ktoś posłużył się jego oryginałem i opublikował swoją wersję pod nazwiskiem Crocketta.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Redaktorzy: Alan Axelrod, Harry Oster. The Penguin Dictionary of American Folklore. Penguin Reference, Nowy Jork 2000 ISBN 0-14-100240-9

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Commons in image icon.svg
  • Biografia w Biographical Directory of the United States Congress (ang.)