Dawne polskie patenty żeglarskie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Stopnie żeglarskie w Polsce pojawiły się wraz z uzyskaniem niepodległości po pierwszej wojnie światowej, jednakże początkowo miały charakter klubowy. W 1932 roku organizacje harcerskie wprowadziły "harcerskie stopnie żeglarskie morskie i rzeczne", zatwierdzone przez ówczesne Ministerstwo Przemysłu i Handlu. Polski Związek Żeglarski po powstaniu w 1924 roku zajmował się głównie działalnością sportową i z czasem jako system powszechny przejęty został używany przez harcerzy[1]. Zgodnie z rozkazem Naczelnika Harcerzy L.7 z 10 marca 1939 roku [W.U. Nr 3/39] stopnie żeglarskie wyglądały wówczas w następujący sposób:

  • Stopnie harcerskie:
    • kajakarz i żeglarz
  • Stopnie sportowe PZŻ:
    • żeglarz morski
    • sternik jachtowy żeglugi śródlądowej
    • sternik jachtowy żeglugi morskiej
    • kapitan jachtowy żeglugi morskiej

Nie jest do końca jasne czy żeglarz jachtowy był wewnętrznym stopniem harcerskim, jednakże najprawdopodobniej wszystkie te stopnie obowiązywały także w pierwszych latach po wojnie, do czasu nowych regulacji.

Zestawienie chronologiczne[edytuj | edytuj kod]

1951-1956[edytuj | edytuj kod]

15 stycznia 1951 GKKF zatwierdził regulamin sportowych stopni żeglarskich[2].

lp nazwa stopnia wymagania uprawnienia

1

żeglarz
  • pełnienie funkcji wykwalifikowanej załogi na jachtach śródlądowych bez ograniczeń
  • prowadzenie jachtów do 9 m² przystosowanych dla początkujących w żegludze dziennej do 3° B, na akwenie określonym przez władze sekcji żeglarskiej.

2

sternik III klasy

  • pełnienie na jachcie funkcji wykwalifikowanej załogi w żegludze po morskich wodach osłoniętych;
  • samodzielne prowadzenie do 15 m² żagla w rejonie ustalonym przez SŻ WKKF danego województwa, a także poza tym akwenem pod kontrolą sternika II klasy;
  • udział w regatach jako prowadzący jacht w granicach swoich uprawnień.

3

sternik II klasy

  • samodzielne prowadzenie wszystkich jachtów po wodach śródlądowych bez ograniczeń;
  • startowanie we wszystkich w regatach śródlądowych;
  • prawo do ubiegania się o stopień instruktora i szkolenia w zakresie posiadanego stopnia.

4

sternik I klasy
  • prowadzenie jachtu do 60 m² żagla po morskich wodach osłoniętych;
  • pełnienie funkcji oficerskich w rejsach pełnomorskich na jachtach do 150 m² żagla;
  • prawo do ubiegania się o stopień instruktora i szkolenia w zakresie posiadanego stopnia..

5

kapitan II klasy

  • prowadzenie jachtu do 150 m² żagla w rejsach po Morzu Bałtyckim - z wyłączeniem Sundu, Bełtów oraz Zatoki Botnickiej;
  • pełnienie funkcji oficerskich bez ograniczeń
  • szkolenie w zakresie posiadanego stopnia.

6

kapitan I klasy
  • prowadzenie jachtów po wodach morskich bez ograniczeń;
  • szkolenie w zakresie swego stopnia.

1957-1969[potrzebne źródło][edytuj | edytuj kod]

W związku z powołaniem PZŻ w roku 1956 (na fali odwilży) ustalono nowy regulamin stopni.

lp nazwa stopnia wymagania uprawnienia
1 żeglarz
  • pełnienie funkcji kwalifikowanej załogi na jachtach bez ograniczeń.
2 sternik jachtowy
  • prowadzenie każdego jachtu po wodach śródlądowych.
3 sternik morski
  • prowadzenie jachtów do 80 m² żagla po wodach wewnętrznych;
  • pełnienie funkcji oficera w rejsach morskich.
3a sternik morski
z poszerzonymi uprawnieniami
(wprowadzony ok. roku 1962/1963)
  • prowadzenie jachtów w rejsach krajowych,
  • pełnienie funkcji oficera w rejsach morskich.
4 kapitan jachtowy
  • prowadzenie jachtów morskich bez ograniczeń.
  • prowadzenie rejsów zagranicznych – po przeprowadzeniu 2 rejsów krajowych
    • w rejsach poza Bałtyk obowiązkowo: dwóch kapitanów
    • w rejsach ponad 11 osób – 3 kapitanów

1970-1981[edytuj | edytuj kod]

Patent jachtowego sternika morskiego z 1970 r. – awers
Patent jachtowego sternika morskiego z 1970 r. – rewers

1 stycznia 1970 – 27 stycznia 1981.

Zarządzenie przewodniczącego GKKFiT: Sportowe stopnie żeglarskie i motorowodne (M.P.69.42.338; zmiany M.P.74.31.189)

lp nazwa stopnia wymagania uprawnienia
bez stopnia
  • do 19 września 1974 – brak uprawnień
  • od 20 września 1974 – jachty do 7 m² ożaglowania

1

żeglarz jachtowy

  • ukończenie 10 lat.
  • pełnienie funkcji „członka załogi” na jachtach żaglowych;
  • prowadzenie, po śródlądziu, w porze dziennej, jachtów żaglowych do 15 m², pod nadzorem instruktora.

2

sternik jachtowy

  • żeglarz jachtowy i ukończenie 16 lat, lub ukończenie 18 lat;
  • 300 km stażu w rejsach po śródlądowych drogach wodnych.
  • prowadzenie, po śródlądziu, jachtów żaglowych bez ograniczeń;
  • prowadzenie, po morskich wodach wewnętrznych, niezatapialnych jachtów żaglowych do 20 m² w porze dziennej.

2a

sternik jachtowy
(pełne uprawnienia)

  • sternik jachtowy
  • 500 Mm stażu w rejsach na jachtach balastowych po wodach morskich
  • bez egzaminu
  • pełnienie funkcji „członka wykwalifikowanej załogi” na jachtach żaglowych w rejsach morskich;
  • prowadzenie, po śródlądziu, jachtów żaglowych bez ograniczeń;
  • pełnienie funkcji oficerskich (bez I oficera), w rejsach po Morzu Bałtyckim (do 10°E i 61°N), na jachtach żaglowych do 100 m²;
  • prowadzenie po morskich wodach wewnętrznych jachtów żaglowych do 30 m².

3

jachtowy sternik morski

  • przepłynięcie 1000 Mm w rejsach pełnomorskich po uzyskaniu sternika jachtowego.
  • prowadzenie każdego jachtu żaglowego po wodach śródlądowych,
  • pełnienie, bez ograniczeń, funkcji oficerskich,
  • prowadzenie, po morskich wodach wewnętrznych jachtów żaglowych, do 80 m² żagla.

4

jachtowy kapitan żeglugi bałtyckiej

  • ukończenie 20 lat;
  • posiadanie jachtowego sternika morskiego
  • 1500 Mm w 2 rejsach pełnomorskich z zawinięciem do 5 portów morskich jako oficer;
  • 200 Mm balastowym jachtem żaglowym po morskich wodach wewnętrznych jako prowadzący lub bycie instruktorem w morskim ośrodku żeglarskim przez jeden turnus;
  • egzamin.
  • Prowadzenie jachtów żaglowych do 100 m² żagla i motorowych poniżej 17 m długości po Morzu Bałtyckim (do 10°E i 61°N), bez prawa przekraczania granic obcych wód terytorialnych.
  • uprawnienia mogły być indywidualnie rozszerzane (przez PZŻ w porozumieniu z UM) na inne wyraźnie określone wody morskie.

5

jachtowy kapitan żeglugi wielkiej

  • ukończenie 21 lat;
  • bycie jachtowym kapitanem żeglugi bałtyckiej;
  • 2000 Mm w 3 rejsach pełnomorskich z zawinięciem do 5 portów morskich jako prowadzący;
  • 1 rejs poza 10°E z wejściem do portu na wodach pływowych, jako oficer.
  • Prowadzenie jachtu żaglowego oraz motorowego, o długości do 21m po wszystkich akwenach.

5a

jachtowy kapitan żeglugi wielkiej
(pełne uprawnienia)

  • jachtowy kapitan żeglugi wielkiej
  • staż 2000 mil morskich jako oficer na jachtach powyżej 21 metrów długości
  • bez egzaminu
  • Prowadzenie każdego jachtu (żaglowego czy motorowego) po wszystkich akwenach.

1981-1985[edytuj | edytuj kod]

Patent żeglarza jachtowego z roku 1984 – awers

28 stycznia 1981 – 21 października 1985

Zarządzenie Przewodniczącego GKKFiS z 8 stycznia 1981 r. w sprawie stopni żeglarskich i motorowodnych. (M.P.81.2.7)

lp nazwa stopnia wymagania uprawnienia
brak stopnia
  • do 7 m²; lub do 3,68 kW (5 KM)

A

żeglarz lodowy

  • ukończenie 10 lat;
  • ukończenie szkolenia.
  • prowadzenie ślizgów lodowych o powierzchni żagla do 8 m².
  • do ukończenia 16 lat pod nadzorem instruktora

B

sternik lodowy

  • ukończone 16 lat.
  • odbycie szkolenia.
  • posiadanie patentu żeglarza lodowego (dla młodszych niż 18 lat)
  • prowadzenie ślizgów lodowych bez ograniczeń.

1

żeglarz jachtowy

  • ukończenie 10 lat;
  • ukończenie szkolenia.
  • pełnienia funkcji „wykwalifikowanego członka załogi” na jachtach żaglowych;
  • prowadzenie jachtów żaglowych o powierzchni ożaglowania do 15 m², w porze dziennej i pod nadzorem po wodach śródlądowych i akwenach treningowych.

1a

żeglarz jachtowy
(pełne uprawnienia)

  • posiadanie stopnia żeglarza jachtowego;
  • ukończenie 16 lat.
  • bez egzaminu.
  • pełnienia funkcji „wykwalifikowanego członka załogi” na jachtach żaglowych;
  • prowadzenia jachtów żaglowych o powierzchni ożaglowania do 20 m² powierzchni pomiarowej, po wodach śródlądowych i akwenach treningowych.

2

sternik jachtowy

  • ukończenie 16 lat.
  • patent żeglarza jachtowego dla młodszych niż 18 lat.
  • prowadzenie jachtów żaglowych po wodach śródlądowych bez ograniczeń
  • prowadzenie w porze dziennej jachtów żaglowych niezatapialnych o powierzchni ożaglowania do 40 m² w żegludze po morskich wodach wewnętrznych i morzu terytorialnym,

2a

sternik jachtowy
(pełne uprawnienia)

  • posiadanie stopnia sternika jachtowego
  • staże 200 godzin pływania w rejsach pełnomorskich.
  • bez egzaminu.
  • prowadzenie jachtów żaglowych po wodach śródlądowych bez ograniczeń
  • prowadzenie jachtów żaglowych o powierzchni ożaglowania do 40 m² po morskich wodach wewnętrznych i morzu terytorialnym,
  • pełnienia funkcji oficerskich, z wyjątkiem funkcji I oficera, na jachtach żaglowych o powierzchni ożaglowania do 150 m², w rejsach, do których prowadzenia uprawniony jest jachtowy kapitan żeglugi bałtyckiej,
  • pełnienie funkcji oficerskich na jachtach żaglowych o powierzchni ożaglowania do 80 m², w rejsach po morskich wodach wewnętrznych i morzu terytorialnym.

3

jachtowy sternik morski

  • ukończenie 18 lat,
  • posiadanie stopnia sternika jachtowego z pełnymi uprawnieniami
  • zaliczenie co najmniej 400 godzin pływania w rejsach pełnomorskich, w tym 100 godzin pełnienia funkcji oficerskich.
  • prowadzenie jachtów żaglowych i motorowo-żaglowych po wodach śródlądowych bez ograniczeń,
  • prowadzenia jachtów żaglowych o powierzchni ożaglowania do 80 m² motorowo-żaglowych o długości całkowitej pokładu do 12 m i mocy silników do 110,3 kW (odpowiednio 150 KM) po morskich wodach wewnętrznych i morzu terytorialnym,
  • pełnienia funkcji oficerskich na jachtach żaglowych i motorowo-żaglowych bez ograniczeń,
  • pełnienie, po ukończeniu 21 lat, funkcji oficerskich bez ograniczeń na jachtach motorowych,
    • zastrzeżenie: funkcję I oficera może pełnić dopiero po odbyciu w charakterze oficera jednego rejsu o czasie pływania co najmniej 200 godzin i po uzyskaniu stopnia jachtowego sternika morskiego,
  • obsługa użytkowa silników o mocy do 110,3 kW (150 KM).

4

jachtowy kapitan żeglugi bałtyckiej

  • ukończenie 21 lat,
  • posiadanie stopnia jachtowego sternika morskiego,
  • pełnienie funkcji oficerskich co najmniej w dwóch rejsach pełnomorskich o łącznym czasie pływania nie mniejszym niż 500 godzin,
  • samodzielne prowadzenie jachtu balastowego w rejsie po wodach wewnętrznych o łącznym czasie pływania nie mniejszym niż 100 godzin albo samodzielne prowadzenie przez kandydata jachtów balastowych w czasie pełnienia funkcji instruktora w morskim ośrodku żeglarskim wyznaczonym przez Polski Związek Żeglarski,
  • wejście do trzech portów polskich morza otwartego w czasie rejsów, w których kandydat pełnił funkcje oficerskie.
  • prowadzenia jachtów żaglowych i motorowo-żaglowych – o powierzchni ożaglowania do 150 m² i długości całkowitej poniżej 17 m na akwenach:
    • Morza Bałtyckiego ograniczonego od zachodu południkiem 10°E,
    • innych mórz zamkniętych, na których skok pływu nie przekracza 0,5 m,
    • pomiędzy portami jednego państwa, jeżeli jacht – rozpoczyna żeglugę, żegluje i kończy żeglugę na obszarze morza terytorialnego tego państwa, a żegluga uprawiana w sposób ciągły nie przekracza 500 mil morskich,
  • pełnienie funkcji oficerskich na jachtach żaglowych i motorowych bez ograniczeń,
  • prowadzenia jachtów żaglowych i motorowo-żaglowych po wodach śródlądowych bez ograniczeń,
  • obsługi użytkowej silników o mocy do 110,3 kW (odpowiednio 150 KM).

5

jachtowy kapitan żeglugi wielkiej

  • posiadanie stopnia jachtowego kapitana żeglugi bałtyckiej,
  • samodzielne prowadzenie co najmniej trzech rejsów pełnomorskich o łącznym czasie pływania nie mniejszym niż 800 godzin,
  • pełnienie funkcji oficerskiej w rejsie po wodach pływowych z zawinięciem do portu pływowego, po uzyskaniu stopnia jachtowego sternika morskiego,
  • wejście do trzech portów polskich morza otwartego w czasie rejsów, w których kandydat pełnił funkcję prowadzącego.
  • prowadzenie jachtu żaglowego i motorowo-żaglowego o długości całkowitej pokładu do 21 m po wodach morskich i śródlądowych;
  • obsługa użytkowa silników o mocy do 110,3 kW (odpowiednio 150 KM)

5a

jachtowy kapitan żeglugi wielkiej
(pełne uprawnienia)

  • posiadanie stopnia jachtowego kapitana żeglugi wielkiej;
  • staż oficerski 500 godzin pływania na jachtach żaglowych i motorowo-żaglowych o długości całkowitej pokładu ponad 21 m;
  • zgoda urzędu morskiego.
  • prowadzenie każdego jachtu żaglowego i motorowo-żaglowego.
  • obsługa użytkowa silników o mocy do 110,3 kW (odpowiednio 150 KM)

1985-1996[edytuj | edytuj kod]

Patent sternika jachtowego z roku 1986 – awers
Patent st.j. z 1986 – pełne uprawnienia – 1988

21 października 1985 – 7 lipca 1996

Zarządzenie Przewodniczącego GKKFiS z 31 lipca 1985 r. w sprawie stopni żeglarskich i motorowodnych. (M.P.85.29.201)

lp nazwa stopnia wymagania uprawnienia

brak stopnia

  • jachty do 7 m² powierzchni ożaglowania lub do 3,68 kW (5 KM) mocy silnika

A

żeglarz lodowy
  • ukończenie 10 lat;
  • ukończenie szkolenia.
  • prowadzenie ślizgów lodowych o powierzchni żagla do 8 m².
  • do ukończenia 16 lat pod nadzorem instruktora

B

sternik lodowy

  • ukończenie 16 lat.
  • patent żeglarza lodowego dla młodszych niż 18 lat
  • prowadzenie ślizgów lodowych bez ograniczeń.

1

żeglarz jachtowy

  • ukończenie 10 lat;
  • ukończenie szkolenia.
  • pełnienia funkcji wykwalifikowanego członka załogi na jachtach żaglowych;
  • prowadzenie jachtów żaglowych o powierzchni ożaglowania do 15 m², w porze dziennej i pod nadzorem po wodach śródlądowych i akwenach treningowych.

1a

żeglarz jachtowy
(pełne uprawnienia)

  • posiadanie stopnia żeglarza jachtowego;
  • ukończenie 16 lat.
  • bez egzaminu
  • pełnienia funkcji wykwalifikowanego członka załogi na jachtach żaglowych;
  • prowadzenia jachtów żaglowych o powierzchni ożaglowania do 20 m² powierzchni pomiarowej, po wodach śródlądowych i akwenach treningowych.

2

sternik jachtowy

  • ukończenie 16 lat.
  • patent żeglarza jachtowego dla młodszych niż 18 lat.
  • prowadzenie jachtów żaglowych po wodach śródlądowych bez ograniczeń
  • prowadzenie w porze dziennej jachtów żaglowych niezatapialnych o powierzchni ożaglowania do 40 m² w żegludze po morskich wodach wewnętrznych i morzu terytorialnym,

2a

sternik jachtowy
(pełne uprawnienia)

  • posiadanie stopnia sternika jachtowego
  • staż 200 godzin pływania w rejsach pełnomorskich.
  • bez egzaminu.
  • prowadzenie jachtów żaglowych po wodach śródlądowych bez ograniczeń
  • prowadzenie jachtów żaglowych o powierzchni ożaglowania do 40 m² po morskich wodach wewnętrznych i morzu terytorialnym,
  • pełnienia funkcji oficerskich, z wyjątkiem funkcji I oficera, na jachtach żaglowych o powierzchni ożaglowania do 150 m², w rejsach, do których prowadzenia uprawniony jest jachtowy kapitan żeglugi bałtyckiej,
  • pełnienie funkcji oficerskich na jachtach żaglowych o powierzchni ożaglowania do 80 m², w rejsach po morskich wodach wewnętrznych i morzu terytorialnym.

3

jachtowy sternik morski

  • ukończenie 18 lat,
  • posiadanie stopnia sternika jachtowego z pełnymi uprawnieniami
  • zaliczenie co najmniej 400 godzin pływania w rejsach pełnomorskich, w tym 100 godzin pełnienia funkcji oficerskich.
  • prowadzenie jachtów żaglowych i motorowo-żaglowych po wodach śródlądowych bez ograniczeń,
  • prowadzenia jachtów żaglowych o powierzchni ożaglowania do 80 m² i motorowo-żaglowych o długości całkowitej pokładu do 12 m i mocy silników do 110,3 kW (odpowiednio 150 KM) po morskich wodach wewnętrznych i morzu terytorialnym,
  • pełnienia funkcji oficerskich na jachtach żaglowych i motorowo-żaglowych bez ograniczeń,
  • pełnienie, po ukończeniu 21 lat, funkcji oficerskich bez ograniczeń na jachtach motorowych.
    • zastrzeżenie: funkcję I oficera może pełnić dopiero po odbyciu w charakterze oficera jednego rejsu o czasie pływania co najmniej 200 godzin i po uzyskaniu stopnia jachtowego sternika morskiego,
  • obsługa użytkowa silników o mocy do 110,3 kW (150 KM).

4

jachtowy kapitan żeglugi bałtyckiej

  • ukończenie 21 lat,
  • posiadanie stopnia jachtowego sternika morskiego,
  • pełnienie funkcji oficerskich co najmniej w dwóch rejsach pełnomorskich o łącznym czasie pływania nie mniejszym niż 500 godzin,
  • samodzielne prowadzenie jachtu balastowego w rejsie po wodach wewnętrznych o łącznym czasie pływania nie mniejszym niż 100 godzin albo samodzielne prowadzenie przez kandydata jachtów balastowych w czasie pełnienia funkcji instruktora w morskim ośrodku żeglarskim wyznaczonym przez Polski Związek Żeglarski,
  • wejście do trzech portów polskich morza otwartego w czasie rejsów, w których kandydat pełnił funkcje oficerskie;
  • prowadzenie jachtów żaglowych i motorowo-żaglowych – o powierzchni ożaglowania do 150 m² i długości całkowitej poniżej 17 m na akwenach:
    • Morza Bałtyckiego ograniczonego od zachodu południkiem 10°E,
    • innych mórz zamkniętych, na których skok pływu nie przekracza 0,5 m,
    • pomiędzy portami jednego państwa, jeżeli jacht – rozpoczyna żeglugę, żegluje i kończy żeglugę na obszarze morza terytorialnego tego państwa, a żegluga uprawiana w sposób ciągły nie przekracza 500 mil morskich,
  • pełnienie funkcji oficerskich na jachtach żaglowych i motorowych bez ograniczeń,
  • prowadzenia jachtów żaglowych i motorowo-żaglowych po wodach śródlądowych bez ograniczeń,
  • obsługa użytkowej silników o mocy do 110,3 kW (odpowiednio 150 KM).

5

jachtowy kapitan żeglugi wielkiej

  • posiadanie stopnia jachtowego kapitana żeglugi bałtyckiej,
  • samodzielne prowadzenie co najmniej trzech rejsów pełnomorskich o łącznym czasie pływania nie mniejszym niż 800 godzin,
  • pełnienie funkcji oficerskiej w rejsie po wodach pływowych z zawinięciem do portu pływowego, po uzyskaniu stopnia jachtowego sternika morskiego,
  • wejście do trzech portów polskich morza otwartego w czasie rejsów, w których kandydat pełnił funkcję prowadzącego.
  • prowadzenie jachtu żaglowego i motorowo-żaglowego o długości całkowitej pokładu do 21 m po wodach morskich i śródlądowych;
  • obsługa użytkowa silników o mocy do 110,3 kW (odpowiednio 150 KM)

5a

jachtowy kapitan żeglugi wielkiej
(pełne uprawnienia)

  • posiadanie stopnia jachtowego kapitana żeglugi wielkiej;
  • staż oficerski 500 godzin pływania na jachtach żaglowych i motorowo-żaglowych o długości całkowitej pokładu ponad 21 m;
  • zgoda urzędu morskiego.
  • prowadzenie każdego jachtu żaglowego i motorowo-żaglowego.
  • obsługa użytkowa silników o mocy do 110,3 kW (odpowiednio 150 KM)

1996-1997 (brak przepisów)[edytuj | edytuj kod]

7 lipca 1996 – 24 września 1997

Przez prawie 14 miesięcy nie było podstaw prawnych istnienia stopni żeglarskich.

1997-2005[edytuj | edytuj kod]

patent jachtowego sternika morskiego z 2005 r.

24 września 1997 – 1 grudnia 2005

Stopnie te zostały wprowadzone Rozporządzeniem Rady Ministrów z 12 września 1997 r. w sprawie uprawiania żeglarstwa[3].

lp nazwa stopnia wymagania uprawnienia

A

żeglarz lodowy

  • ukończenie 12 roku życia,
  • odbycie kursu szkoleniowego.
  • prowadzenie ślizgów lodowych, o powierzchni pomiarowej żagla do 6 m², pod nadzorem.

B

sternik lodowy.

  • ukończenie 16 roku życia.
  • posiadanie patentu żeglarza jachtowego dla młodszych niż 18 lat.
  • odbycie kursu szkoleniowego.
  • prowadzenie ślizgów lodowych bez ograniczeń.

brak stopnia

  • prowadzenie jachtów żaglowych do 10 m² po wodach śródlądowych bez ograniczeń
  • prowadzenie jachtów żaglowych do 10 m² po wodach morskich do 2 Mm od brzegu, w porze dziennej.
  • jachty motorowe do 5 kW (6,80 KM) po wodach śródlądowych bez ograniczeń i po wodach morskich do 2 Mm od brzegu, w porze dziennej

1

żeglarz jachtowy

  • ukończenie 12 roku życia,
  • odbycie kursu szkoleniowego.
  • prowadzenie jachtów żaglowych po wodach śródlądowych pod nadzorem;
  • prowadzenia jachtów żaglowych niezatapialnych, w regatach i na treningu pod nadzorem, po wodach morskich.

1a

żeglarz jachtowy
pełne uprawnienia

  • żeglarz jachtowy;
  • ukończenie 16 lat.
  • prowadzenie jachtów żaglowych po wodach śródlądowych,
  • prowadzenia jachtów żaglowych niezatapialnych, w regatach i na treningu pod nadzorem, po wodach morskich.

2

sternik jachtowy

  • ukończenie 16 roku życia
  • posiadanie patentu żeglarza jachtowego dla młodszych niż 18 lat;
  • odbycie kursu szkoleniowego;
  • odbycie co najmniej 2 rejsów po wodach morskich w czasie co najmniej 200 godzin.
  • prowadzenie jachtów żaglowych po wodach śródlądowych,
  • prowadzenie jachtów żaglowych o powierzchni pomiarowej żagli do 40 m² po morskich wodach wewnętrznych i w żegludze po wodach morskich do 20 Mm od brzegu.

3

jachtowy sternik morski

  • ukończenie 18 roku życia,
  • posiadanie patentu sternika jachtowego,
  • udział minimum w 3 rejsach morskich w czasie co najmniej 600 godzin żeglugi, po uzyskaniu patentu sternika jachtowego.
    • przynajmniej jeden z tych rejsów musi odbywać się po wodach pływowych o skoku pływu powyżej 1,5 m.
  • prowadzenie jachtów żaglowych po wodach śródlądowych,
  • prowadzenie jachtów żaglowych o powierzchni pomiarowej żagli do 80 m² po wodach morskich.

4

kapitan jachtowy

  • posiadanie patentu jachtowego sternika morskiego,
  • udział minimum w 2 rejsach morskich w czasie co najmniej 1000 godzin żeglugi, po uzyskaniu patentu jachtowego sternika morskiego, w tym:
    • co najmniej 400 godzin samodzielnego prowadzenia jachtu.
  • prowadzenie jachtów żaglowych po wodach śródlądowych i morskich bez ograniczeń.

2005-2006 (brak przepisów)[edytuj | edytuj kod]

1 grudnia 2005 – 24 czerwca 2006

Przez prawie 7 miesięcy nie było podstaw prawnych istnienia stopni żeglarskich.

2006-2007[edytuj | edytuj kod]

awers patentu żeglarza jachtowego z roku 2006

24 czerwca 2006 – 31 grudnia 2007

Wraz z nową ustawą o kulturze fizycznej[4] i wynikającym z niej wydanym 9 czerwca 2006 r. rozporządzeniem ministra w sprawie uprawiania żeglarstwa[5] zostały wprowadzone bardzo istotne zmiany w systemie patentów i uprawnień żeglarskich. Z głównych zmian należy wymienić:

  • kryterium uprawnień zmieniono z powierzchni ożaglowania na długość kadłuba,
  • zlikwidowano stopnie związane z żeglarstwem lodowym,
  • wprowadzono zakres bezpatencia,
  • egzaminy i kursy są wymagane tylko dla stopni żeglarza oraz sternika jachtowego, natomiast wszystkie wyższe stopnie uzyskuje się poprzez odbycie stażu
lp nazwa stopnia wymagania uprawnienia

brak stopnia

  • prowadzenie jachtów żaglowych o długości kadłuba do 5 m
  • prowadzenie jachtów motorowych o mocy do 5 kW (6,80 KM))

1

żeglarz jachtowy

  • ukończenie 12 roku życia,
  • ukończenie szkolenia,
  • zdanie egzaminu na stopień żeglarza jachtowego.
  • prowadzenie jachtów żaglowych bez lub z pomocniczym napędem mechanicznym po wodach śródlądowych,

1a

żeglarz jachtowy
pełne uprawnienia

  • żeglarz jachtowy;
  • ukończenie 16 lat.
  • prowadzenie jachtów żaglowych bez lub z pomocniczym napędem mechanicznym po wodach śródlądowych,
  • prowadzenie jachtów żaglowych bez lub z pomocniczym napędem mechanicznym o długości całkowitej do 8,5 m po wodach morskich w strefie 2 Mm od brzegu w porze dziennej pod nadzorem osoby pełnoletniej
    • osoba nadzorująca musi posiadać stopień żeglarza jachtowego lub wyższy,
    • nadzór prowadzony jest w określonych przez rozporządzenie Ministra Sportu[6] warunkach.

2

sternik jachtowy

  • ukończenie 18 roku życia,
  • ukończenie szkolenia,
  • odbycie co najmniej 2 rejsów po wodach morskich o łącznym czasie co najmniej 200 godzin,
  • zdanie egzaminu na stopień sternika jachtowego.
  • prowadzenie jachtów żaglowych bez lub z pomocniczym napędem mechanicznym po wodach śródlądowych,
  • prowadzenie jachtów żaglowych bez lub z pomocniczym napędem mechanicznym o długości całkowitej do 12 m po:
    • wodach Morza Bałtyckiego i innych mórz zamkniętych
    • innych wodach morskich w strefie do 20 mil morskich od brzegu.

3

jachtowy sternik morski

  • ukończenie 18 roku życia i posiadanie stopnia sternika jachtowego,
  • odbycie co najmniej trzech rejsów pełnomorskich w czasie co najmniej 600 godzin żeglugi po uzyskaniu stopnia sternika jachtowego, w tym:
    • 200 godzin żeglugi na statkach o długości od 12 do 18 m,
    • jeden rejs powyżej 100 godzin żeglugi po wodach pływowych z zawinięciem co najmniej do dwóch portów, o średnim skoku pływu powyżej 1,5 m.
  • prowadzenie jachtów żaglowych bez lub z pomocniczym napędem mechanicznym po wodach śródlądowych,
  • prowadzenie jachtów żaglowych bez lub z pomocniczym napędem mechanicznym o długości całkowitej do 18 m po wodach morskich.

4

kapitan jachtowy

  • posiadanie stopnia jachtowego sternika morskiego,
  • odbycie co najmniej sześciu rejsów pełnomorskich w czasie co najmniej 1200 godzin żeglugi, po uzyskaniu stopnia sternika jachtowego, w tym:
    • 400 godzin samodzielnego prowadzenia statku o długości całkowitej od 10 do 18 m po uzyskaniu stopnia jachtowego sternika morskiego,
    • jeden rejs powyżej 100 godzin żeglugi na statku o długości całkowitej powyżej 20 m.
  • prowadzenie jachtów żaglowych po wodach śródlądowych i morskich bez ograniczeń.

2008 – 2010[edytuj | edytuj kod]

1 stycznia 2008 – 15 października 2010

Ustawa z dnia 23 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o sporcie kwalifikowanym oraz niektórych innych ustaw[7] wraz z wydanym 9 czerwca 2006 r. rozporządzeniem Ministra Sportu w sprawie uprawiania żeglarstwa[8] nie wprowadza istotnych zmian w stopniach żeglarskich. Rozszerzono natomiast zakres bezpatencia, co umożliwiło prowadzenie o połowę większych jachtów bez konieczności posiadania żadnych dokumentów, między innymi bardzo popularnych na śródlądziu jachtów klasy Omega.

lp nazwa stopnia wymagania uprawnienia

brak stopnia

  • prowadzenie jachtów żaglowych o długości kadłuba do 7,5 m
  • prowadzenie jachtów żaglowych o mocy silnika do 10 kW (13,60 KM))

INNE DOKUMENTY

  • uprawnienia do uprawiania żeglarstwa uzyskane w innym państwie, pozwalają uprawiać żeglarstwo na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie posiadanych uprawnień potwierdzonych stosownym dokumentem.

1

żeglarz jachtowy

  • ukończenie 12 roku życia,
  • ukończenie szkolenia,
  • zdanie egzaminu na stopień żeglarza jachtowego.
  • prowadzenie jachtów żaglowych bez lub z pomocniczym napędem mechanicznym po wodach śródlądowych,
  • prowadzenie jachtów żaglowych bez lub z pomocniczym napędem mechanicznym o długości całkowitej do 8,5 m po wodach morskich w strefie 2 Mm od brzegu w porze dziennej pod nadzorem osoby pełnoletniej,
    • osoba nadzorująca musi posiadać stopień żeglarza jachtowego lub wyższy,
    • nadzór prowadzony jest w określonych przez rozporządzenie Ministra Sportu[6] warunkach.

1a

żeglarz jachtowy
pełne uprawnienia

  • żeglarz jachtowy;
  • ukończenie 16 lat.
  • prowadzenie jachtów żaglowych bez lub z pomocniczym napędem mechanicznym po wodach śródlądowych,
  • prowadzenie jachtów żaglowych bez lub z pomocniczym napędem mechanicznym o długości całkowitej do 8,5 m po wodach morskich w strefie 2 Mm od brzegu w porze dziennej.

2

sternik jachtowy

  • ukończenie 18 roku życia,
  • ukończenie szkolenia,
  • odbycie co najmniej 2 rejsów po wodach morskich o łącznym czasie co najmniej 200 godzin,
  • zdanie egzaminu na stopień sternika jachtowego.
  • prowadzenie jachtów żaglowych bez lub z pomocniczym napędem mechanicznym po wodach śródlądowych,
  • prowadzenie jachtów żaglowych bez lub z pomocniczym napędem mechanicznym o długości całkowitej do 12 m po:
    • wodach Morza Bałtyckiego i innych mórz zamkniętych
    • innych wodach morskich w strefie do 20 mil morskich od brzegu.

3

jachtowy sternik morski

  • ukończenie 18 roku życia i posiadanie stopnia sternika jachtowego,
  • odbycie co najmniej trzech rejsów pełnomorskich w czasie co najmniej 600 godzin żeglugi po uzyskaniu stopnia sternika jachtowego, w tym:
    • 200 godzin żeglugi na statkach o długości od 12 do 18 m,
    • jeden rejs powyżej 100 godzin żeglugi po wodach pływowych z zawinięciem co najmniej do dwóch portów, o średnim skoku pływu powyżej 1,5 m.
  • prowadzenie jachtów żaglowych bez lub z pomocniczym napędem mechanicznym po wodach śródlądowych,
  • prowadzenie jachtów żaglowych bez lub z pomocniczym napędem mechanicznym o długości całkowitej do 18 m po wodach morskich.

4

kapitan jachtowy

  • posiadanie stopnia jachtowego sternika morskiego,
  • odbycie co najmniej sześciu rejsów pełnomorskich w czasie co najmniej 1200 godzin żeglugi, po uzyskaniu stopnia sternika jachtowego, w tym:
    • 400 godzin samodzielnego prowadzenia statku o długości całkowitej od 10 do 18 m po uzyskaniu stopnia jachtowego sternika morskiego
    • jeden rejs powyżej 100 godzin żeglugi na statku o długości całkowitej powyżej 20 m.
  • prowadzenie jachtów żaglowych po wodach śródlądowych i morskich bez ograniczeń.

2010 – 2012[edytuj | edytuj kod]

16 października 2010 r. – 15 października 2012

Wraz z uchwaloną 25 czerwca 2010 r. nową ustawą o sporcie[9] ważność straciły dotychczasowe przepisy regulujące tę dziedzinę. Ustawa stanowiła, iż zachowują ważność dotychczasowe patenty, pozostawiła zakres bezpatencia w niezmienionym kształcie, a także wprowadziła nowelizację ustawy z dnia z 21 grudnia 2000 r. o żegludze śródlądowej[10], na podstawie której w drodze rozporządzenia ministra miał być określony system patentów i uprawnień żeglarskich. Ministerstwo Sportu i Turystyki nie wydało odpowiedniego rozporządzenia[11], w związku z tym obowiązywało dotychczasowe rozporządzenie dotyczące stopni żeglarskich, jednak tylko do 15 października 2012 (tego dnia minął dwuletni termin)[9].

lp nazwa stopnia wymagania uprawnienia

brak stopnia

  • w przypadku jachtów przeznaczonych do najmu, wymagane jest odbycie szkolenia z zakresu bezpieczeństwa na wodzie.
  • prowadzenie jachtów żaglowych o długości kadłuba do 7,5 m
  • prowadzenie jachtów motorowych o mocy silnika do 10 kW (13,60 KM)
  • uprawianie turystyki wodnej na jachtach motorowych o mocy silnika do 75 kW (101,97 KM) i o długości kadłuba do 13 m, których prędkość maksymalna ograniczona jest konstrukcyjnie do 15 km/h

INNE DOKUMENTY

  • uprawnienia do uprawiania żeglarstwa uzyskane w innym państwie, pozwalają uprawiać żeglarstwo na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie posiadanych uprawnień potwierdzonych stosownym dokumentem.

1

żeglarz jachtowy

  • ukończenie 12 roku życia,
  • ukończenie szkolenia,
  • zdanie egzaminu na stopień żeglarza jachtowego.
  • prowadzenie jachtów żaglowych bez lub z pomocniczym napędem mechanicznym po wodach śródlądowych,

1a

żeglarz jachtowy
pełne uprawnienia

  • żeglarz jachtowy;
  • ukończenie 16 lat.
  • prowadzenie jachtów żaglowych bez lub z pomocniczym napędem mechanicznym po wodach śródlądowych,
  • prowadzenie jachtów żaglowych bez lub z pomocniczym napędem mechanicznym o długości całkowitej do 8,5 m po wodach morskich w strefie 2 Mm od brzegu w porze dziennej pod nadzorem osoby pełnoletniej,
    • osoba nadzorująca musi posiadać stopień żeglarza jachtowego lub wyższy,
    • nadzór prowadzony jest w określonych przez rozporządzenie Ministra Sportu[6] warunkach.

2

sternik jachtowy

  • ukończenie 18 roku życia,
  • ukończenie szkolenia,
  • odbycie co najmniej 2 rejsów po wodach morskich o łącznym czasie co najmniej 200 godzin,
  • zdanie egzaminu na stopień sternika jachtowego.
  • prowadzenie jachtów żaglowych bez lub z pomocniczym napędem mechanicznym po wodach śródlądowych,
  • prowadzenie jachtów żaglowych bez lub z pomocniczym napędem mechanicznym o długości całkowitej do 12 m po:
    • wodach Morza Bałtyckiego i innych mórz zamkniętych
    • innych wodach morskich w strefie do 20 mil morskich od brzegu.

3

jachtowy sternik morski

  • ukończenie 18 roku życia i posiadanie stopnia sternika jachtowego,
  • odbycie co najmniej trzech rejsów pełnomorskich w czasie co najmniej 600 godzin żeglugi po uzyskaniu stopnia sternika jachtowego, w tym:
    • 200 godzin żeglugi na statkach o długości od 12 do 18 m,
    • jeden rejs powyżej 100 godzin żeglugi po wodach pływowych z zawinięciem co najmniej do dwóch portów, o średnim skoku pływu powyżej 1,5 m.
  • prowadzenie jachtów żaglowych bez lub z pomocniczym napędem mechanicznym po wodach śródlądowych,
  • prowadzenie jachtów żaglowych bez lub z pomocniczym napędem mechanicznym o długości całkowitej do 18 m po wodach morskich.

4

kapitan jachtowy

  • posiadanie stopnia jachtowego sternika morskiego,
  • odbycie co najmniej sześciu rejsów pełnomorskich w czasie co najmniej 1200 godzin żeglugi, po uzyskaniu stopnia sternika jachtowego, w tym:
    • 400 godzin samodzielnego prowadzenia statku o długości całkowitej od 10 do 18 m po uzyskaniu stopnia jachtowego sternika morskiego
    • jeden rejs powyżej 100 godzin żeglugi na statku o długości całkowitej powyżej 20 m.
  • prowadzenie jachtów żaglowych po wodach śródlądowych i morskich bez ograniczeń.

2012 - 2013 (brak przepisów)[edytuj | edytuj kod]

16 października 2012 – 30 kwietnia 2013

16 października minął dwuletni okres na wydanie nowego rozporządzenia w związku z czym stare straciło ważność. Nowe rozporządzenie zostało ogłoszone 16 kwietnia 2013 i weszło w życie 1 maja 2013.

2013 - obecnie[edytuj | edytuj kod]

awers patentu kapitana jachtowego z 2013 roku.

od 1 maja 2013

Od 1 maja 2013 obowiązuje bieżący system patentów:

lp nazwa patentu wymagania uprawnienia

brak

  • prowadzenie jachtów żaglowych o długości kadłuba do 7,5 m
  • prowadzenie jachtów motorowych o mocy silnika do 10 kW (13,60 KM)
  • uprawianie turystyki wodnej na jachtach motorowych o mocy silnika do 75 kW (101,97 KM) i o długości kadłuba do 13 m, których prędkość maksymalna ograniczona jest konstrukcyjnie do 15 km/h

INNE DOKUMENTY

  • uprawnienia do uprawiania żeglarstwa uzyskane w innym państwie, pozwalają uprawiać żeglarstwo na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie posiadanych uprawnień potwierdzonych stosownym dokumentem.

1

żeglarz jachtowy

  • ukończenie 14 roku życia,
  • zdanie egzaminu z wymaganej wiedzy i umiejętności.
  • prowadzenie jachtów żaglowych (które mogą być wyposażone w pomocniczy napęd mechaniczny) po wodach śródlądowych,
  • prowadzenie jachtów żaglowych (które mogą być wyposażone w pomocniczy napęd mechaniczny) o długości kadłuba do 12 m po morskich wodach wewnętrznych oraz pozostałych wodach morskich w strefie do 2 Mm od brzegu, w porze dziennej.

(uprawnienia do uzyskania 14 roku życia (zmiana przepisów) realizowane muszą być pod nadzorem)

2

jachtowy sternik morski

  • ukończenie 18 roku życia,
  • odbycie co najmniej dwóch rejsów po wodach morskich w łącznym czasie co najmniej 200 godzin żeglugi,
  • zdanie egzaminu z wymaganej wiedzy i umiejętności.
  • prowadzenie jachtów żaglowych (które mogą być wyposażone w pomocniczy napęd mechaniczny) po wodach śródlądowych,
  • prowadzenie jachtów żaglowych (które mogą być wyposażone w pomocniczy napęd mechaniczny) o długości kadłuba do 18 m po wodach morskich,
  • motorowodnego sternika morskiego:
    • prowadzenie jachtów motorowych po wodach śródlądowych,
    • prowadzenie jachtów motorowych o długości kadłuba do 18 m po wodach morskich.

3

kapitan jachtowy

  • posiadanie patentu jachtowego sternika morskiego,
  • po uzyskaniu patentu jachtowego sternika morskiego odbycie co najmniej sześciu rejsów po wodach morskich w łącznym czasie co najmniej 1200 godzin żeglugi, w tym:
    • co najmniej 400 godzin samodzielnego prowadzenia jachtu o długości kadłuba powyżej 7,5 m
    • co najmniej jeden rejs powyżej 100 godzin żeglugi na jachcie o długości kadłuba powyżej 20 m
    • jeden rejs powyżej 100 godzin żeglugi po wodach pływowych z zawinięciem do co najmniej dwóch portów pływowych.
  • prowadzenie jachtów żaglowych (które mogą być wyposażone w pomocniczy napęd mechaniczny) po wodach śródlądowych i morskich bez ograniczeń.
  • kapitana motorowodnego:
    • prowadzenie jachtów motorowych po wodach śródlądowych i morskich bez ograniczeń.



Patrz też: patent żeglarski.

Podstawa prawna[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. phm. Wiktor Wróblewski: Zmiany w systemie stopni żeglarskich. 2005-12-20. [dostęp 2012-01-03].
  2. B. Kowalski, T. Szpakowski: Żeglarskie vademecum, Liga Przyjaciół Żołnierza, Warszawa, 1957. s. 192.
  3. Dz. U. z 1997 r. Nr 112, poz. 729
  4. Dz. U. z 2005 r. Nr 85, poz. 726
  5. Dz. U. z 2006 r. Nr 105, poz. 712 zmienione przez rozporządzenie Dz. U. z 2006 r. Nr 151, poz. 1088
  6. 6,0 6,1 6,2 §20. rozporządzenia Ministra Sportu z 9 czerwca 2006 r. w sprawie uprawiania żeglarstwa (Dz. U. z 2006 r. Nr 105, poz. 712) zmienione przez rozporządzenie zmieniające Dz. U. z 2006 r. Nr 151, poz. 1088
  7. Dz. U. z 2007 r. Nr 171, poz. 1208
  8. Dz. U. z 2006 r. Nr 105, poz. 712) zmienione przez rozporządzenie zmieniające Dz. U. z 2006 r. Nr 151, poz. 1088
  9. 9,0 9,1 Dz. U. z 2010 r. Nr 127, poz. 857
  10. Dz. U. z 2006 r. Nr 123, poz. 857
  11. w przewidzianym dwuletnim terminie. Prace nad założeniami do projektu rozporządzenia w sprawie uprawiania turystyki wodnej.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]